Bronnen bij Abstractieladder 3: theoretisme
|
5 okt.2009 |
Het praten in steeds abstracter, steeds theoretischer, termen is een ziekte
die aangeboren is bij alles dat in de richting academia zit, maar ook de gewone
maatschappij speelt, bijvoorbeeld in de
politiek. In het eerste geval gaat het voornamelijk om "indruk maken",
imponeren, in het tweede om zo min mogelijk praktische controleerbare uitspraken
te doen.
Een aardig voorbeeld van het eerste is deze bron:
Uit:
De Volkskrant, 26-09-2009, column door Marjolijn Februari
Papieren successen onder een papieren maan
... Zo kwam ik juist op mijn werktafel weer
de uitleg tegen die een Duitse universiteit gaf over de nieuwe studierichting
Diversity Studies die met veel tamtam was ingesteld. Diversity Studies: dat
klonk belangrijk in een tijd van onzekere identiteiten, en de geïnteresseerde
leek wou wel eens weten wat dat behelsde.
Diversity? vroeg de decaan. 'Diversity kan - vanuit mijn
optiek op de transcendentaalpragmatiek - worden begrepen als plurale en
beslissingsontvankelijke vertooggemeenschap, waarin het individu zich
tegelijkertijd definieert en dialectisch-reflexief voltrekt, niet alleen als
dialoogsubject, gedefinieerd als het tezamen-tegenover met andere personale
intersubjecten, maar ook als autonomiesubject, gedefinieerd als het zichzelf als
subject van handelen, willen, voelen, denken kennende personale subject.' En dat
was dan nog maar de helft van zijn verklaring.
Je kunt je hier vrolijk over maken; en je kunt betreuren dat
er belastinggeld wordt uitgegeven aan zulke decanen. ...
Red.: Een bijna klassiek voorbeeld, dat zo naar het boek van
Hayakawa kan (die gebruikt onder andere een stuk van filosoof "Das Wesen des
Dasein" Heidegger).
Maar Marjolijn Februari, zelf een filosoof, heeft ook oog
voor de maatschappelijke component van dit gebeuren:
| |
Maar het is erger dan dat.
Nu steeds meer mensen hoog worden opgeleid, lopen er steeds meer werknemers rond
die afscheid hebben genomen van de werkelijkheid, die niet meer weten waarnaar
woorden als 'koe' en 'overheveling' en 'diversiteit' verwijzen, omdat ze aan het
echte leven al lang zijn ontstegen. Steeds meer werknemers leven op papier.
Met hoog opgeleid bedoel ik overigens niet dat alleen de
universiteiten opleiden tot zulke voortreffelijkheid. Een havo-diploma heeft al
gauw hetzelfde effect. Administraties, bureaucratieen en managementlagen worden
bevolkt door papieren mensen die papieren beslissingen nemen over papieren
gevallen en die's avonds hun papieren successen vieren onder een papieren maan. |
En wat ze ook goed doet, is nog verder naar beneden op de abstractieladder
gaan:
| |
Een mooi voorbeeld, deze week, was de zaak van de
inburgerende Amerikaan. Al twintig jaar in Nederland, met volop werk, een
eigen huis en serieuze kennis van het Nederlands, werd hij door de
inburgeringsambtenaar niettemin verplicht tot inburgeren. Waarom geen
vrijstelling? Omdat hij op de papieren vragen de verkeerde antwoorden gaf.
Op de vraag hoe je in Nederland naar werk kunt zoeken, kwam hij met een
moderne aanpak, zoals het zoeken via Monsterboard. Volgens de formulieren
die de ambtenaar op zijn bureau had liggen, was dat fout: werk zoek je via
het CWI. De Amerikaan kon nog zo vernederlandst zijn - de papieren dachten
er anders over. En de ambtenaar dus ook. |
En hiervoor kan je een eindeloze stroom andere voorbeelden invullen.
Een voorbeeld dat opviel door zijn herhaling. Onderstaande
geïnterviewde verkondigt zijn boodschap bij veelvuldige herhaling, en over de
hele wereld:
Uit: De Volkskrant, 13-11-2010, door Martijn van Calmthout
Interview | Azië-orakel Kishore Mahbubani
‘Europa is een beetje te lui’
De westerse hegemonie op kennisgebied is voorbij, zegt Azië-orakel en
bestseller-auteur Kishore Mahbubani, rector van de School of Public Policy in
Singapore. Donderdag spreekt hij in Den Haag.
Kishore Mahbubani, rector van de Lee Kuan Yew School of Public Policy van de
National University of Singapore, heeft twintig minuten. Straks, zegt hij door
de telefoon met een opvallend jonge stem voor een 62-jarige ex-diplomaat, heeft
hij een diner met de president en diens vrouw. Van Singapore dus, niet van de
universiteit. En eerst ook nog een hoorcollege. Dus kom maar snel op met de
vragen.
Aanstaande donderdag is Mahbubani één van de belangrijkste
sprekers op de conferentie Meet the Future, de slotmanifestatie van het
Platform Bèta-Techniek in het Haagse congrescentrum. ...
... De Singaporeese oud-diplomaat en rector schreef een
aantal bestsellers waarin hij de opkomst van Azië niet alleen verklaart, maar
ook logisch noemt. Uitdagend in Can Asians think?, wat beschouwender in
The new Asian hemisphere, hier vertaald als De Eeuw van Azië.
Wat is komende donderdag uw boodschap?
‘Een optimistische. Azië zit tegenwoordig in de lift. Daarvoor zijn duidelijke
redenen. Er is een enorme honger naar kennis, wetenschap en technologie. En
overheden geven die de ruimte.’
En wat schieten wij daar mee op?
‘De Nederlanders kunnen daarvan leren. Via samenwerking, op het gebied van
cultuur en van wetenschap. Voorheen was het eenrichtingsverkeer: Azië
absorbeerde westerse kennis. Dat is nu al haast omgekeerd. Je kunt er maar beter
snel aan wennen dat het in het vervolg in twee richtingen zal gaan.’
Het westen heeft afgedaan?
‘Dat zeg ik niet. Maar het westen moet wel meer bereid zijn te leren van het
oosten. Dat kost moeite, het is een mentale kwestie. Er is lang op Azië
neergekeken.’
Wat kunnen we leren?
‘Doorzetten, bijvoorbeeld. Op alle niveau’s. Ik heb de cijfers over de
Amerikaanse en Aziatische universiteiten ver geleken. We kijken altijd naar de
top, naar Yale en Princeton. Maar kijk eens naar het universitaire
middensegment. Daar slaagt in de VS misschien de helft van de kandidaten. In
Singapore is dat ruim 90 procent. De honger naar kennis is enorm.’
Red.: De eindeloos herhaalde stelling: Azië haalt Europa in.
Wat op materieel gebied waar is. Maar dat is allemaal gebaseerd op in Europa al
lang bekende techniek. Die Aziaten aan het leren zijn. Maar er is dus nog geen
enkele sprake dat er omgekeerd iets te leren valt. En het enige voorbeeld hier
gegeven tot nu toe, dat slagen voor examens, is eerder een bewijs van het
tegendeel: als iedereen zijn examens kan halendoor hard te leren, kan je stevige
vraagtekens zetten bij het niveau van die examens, met nameop het vlak van het
creatievere denken.
Dus verder gezocht:
| |
En Europa?
‘De cijfers op dit vlak heb ik niet paraat. Maar mijn indruk is, dat
Europeanen Azië minder serieus nemen dan de VS dat doen. ...
Hoezo minder serieus?
... Kijk naar China en India. Dat zijn landen met een deels
indrukwekkend hoog opgeleide bevolking.’
Overheden investeren daar ook fors in?
‘In 2008 ging het gezamenlijke R&D budget van China en India met 385
miljard dollar over dat van de VS of Europa heen, respectievelijk 380 en
250 miljard. Je kunt kennis niet echt kopen, maar geld maakt veel dingen
mogelijk.’ ... |
En zo gaat het nog even door. Maar geen enkel voorbeeld van iets waarover hij
kan zeggen: "Dat hebben we in Azië ontwikkeld".Niet dat dat niet kan komen, maar
nu is het er in ieder geval nog niet.
Maar misschien heeft deze luchtfiets-exercitie een simpele
oorzaak:
| |
U krijgt vaak het verwijt van triomfantalisme: Azië wint lekker
toch.
‘Ik zou zeggen, kijk naar de feiten. Neem de crisis. Azië deed het beter
dan de rest. Waarom? Bijvoorbeeld omdat er een betere balans is tussen
laten gaan en sturen. In het Westen speelt ideologie door alles heen.
Amerikanen vinden de overheid een probleem. Europeanen klampen zich er
juist aan vast. De Aziatische pragmatiek zou ik een voorbeeld noemen,
simpelweg omdat het werkt.’ |
Die verklaring dus zijnde die van een minderwaardigheidsgevoel, want anders
hoef je dit soort dingen niet te roepen.
Naar Abstractieladder 3
,
Alg. semantiek lijst
, Alg. semantiek overzicht
, of site
home
.
|