MENU's
RIJNLANDMODEL    
  
  MENU - KEUZE  
RIJNLANDMODEL  

Bronnen bij Abstractieladder 3: theoretisme

5 okt.2009

Het praten in steeds abstracter, steeds theoretischer, termen is een ziekte die aangeboren is bij alles dat in de richting academia zit, maar ook de gewone  maatschappij speelt, bijvoorbeeld in de politiek. In het eerste geval gaat het voornamelijk om "indruk maken", imponeren, in het tweede om zo min mogelijk praktische controleerbare uitspraken te doen.
   Een aardig voorbeeld van het eerste is deze bron:


Uit: De Volkskrant, 26-09-2009, column door Marjolijn Februari

Papieren successen onder een papieren maan

...    Zo kwam ik juist op mijn werktafel weer de uitleg tegen die een Duitse universiteit gaf over de nieuwe studierichting Diversity Studies die met veel tamtam was ingesteld. Diversity Studies: dat klonk belangrijk in een tijd van onzekere identiteiten, en de geïnteresseerde leek wou wel eens weten wat dat behelsde.
    Diversity? vroeg de decaan. 'Diversity kan - vanuit mijn optiek op de transcendentaalpragmatiek - worden begrepen als plurale en beslissingsontvankelijke vertooggemeenschap, waarin het individu zich tegelijkertijd definieert en dialectisch-reflexief voltrekt, niet alleen als dialoogsubject, gedefinieerd als het tezamen-tegenover met andere personale intersubjecten, maar ook als autonomiesubject, gedefinieerd als het zichzelf als subject van handelen, willen, voelen, denken kennende personale subject.' En dat was dan nog maar de helft van zijn verklaring.
    Je kunt je hier vrolijk over maken; en je kunt betreuren dat er belastinggeld wordt uitgegeven aan zulke decanen. ...


Red.:   Een bijna klassiek voorbeeld, dat zo naar het boek van Hayakawa kan (die gebruikt onder andere een stuk van filosoof "Das Wesen des Dasein" Heidegger).
    Maar Marjolijn Februari, zelf een filosoof, heeft ook oog voor de maatschappelijke component van dit gebeuren:

  Maar het is erger dan dat. Nu steeds meer mensen hoog worden opgeleid, lopen er steeds meer werknemers rond die afscheid hebben genomen van de werkelijkheid, die niet meer weten waarnaar woorden als 'koe' en 'overheveling' en 'diversiteit' verwijzen, omdat ze aan het echte leven al lang zijn ontstegen. Steeds meer werknemers leven op papier.
    Met hoog opgeleid bedoel ik overigens niet dat alleen de universiteiten opleiden tot zulke voortreffelijkheid. Een havo-diploma heeft al gauw hetzelfde effect. Administraties, bureaucratieen en managementlagen worden bevolkt door papieren mensen die papieren beslissingen nemen over papieren gevallen en die's avonds hun papieren successen vieren onder een papieren maan.


En wat ze ook goed doet, is nog verder naar beneden op de abstractieladder gaan:

  Een mooi voorbeeld, deze week, was de zaak van de inburgerende Amerikaan. Al twintig jaar in Nederland, met volop werk, een eigen huis en serieuze kennis van het Nederlands, werd hij door de inburgeringsambtenaar niettemin verplicht tot inburgeren. Waarom geen vrijstelling? Omdat hij op de papieren vragen de verkeerde antwoorden gaf. Op de vraag hoe je in Nederland naar werk kunt zoeken, kwam hij met een moderne aanpak, zoals het zoeken via Monsterboard. Volgens de formulieren die de ambtenaar op zijn bureau had liggen, was dat fout: werk zoek je via het CWI. De Amerikaan kon nog zo vernederlandst zijn - de papieren dachten er anders over. En de ambtenaar dus ook.

En hiervoor kan je een eindeloze stroom andere voorbeelden invullen.
    Een voorbeeld dat opviel door zijn herhaling. Onderstaande geïnterviewde verkondigt zijn boodschap bij veelvuldige herhaling, en over de hele wereld:


Uit: De Volkskrant, 13-11-2010, door Martijn van Calmthout

Interview | Azië-orakel Kishore Mahbubani

‘Europa is een beetje te lui’

De westerse hegemonie op kennisgebied is voorbij, zegt Azië-orakel en bestseller-auteur Kishore Mahbubani, rector van de School of Public Policy in Singapore. Donderdag spreekt hij in Den Haag.

Kishore Mahbubani, rector van de Lee Kuan Yew School of Public Policy van de National University of Singapore, heeft twintig minuten. Straks, zegt hij door de telefoon met een opvallend jonge stem voor een 62-jarige ex-diplomaat, heeft hij een diner met de president en diens vrouw. Van Singapore dus, niet van de universiteit. En eerst ook nog een hoorcollege. Dus kom maar snel op met de vragen.
    Aanstaande donderdag is Mahbubani één van de belangrijkste sprekers op de conferentie Meet the Future, de slotmanifestatie van het Platform Bèta-Techniek in het Haagse congrescentrum.   ...
    ... De Singaporeese oud-diplomaat en rector schreef een aantal bestsellers waarin hij de opkomst van Azië niet alleen verklaart, maar ook logisch noemt. Uitdagend in Can Asians think?, wat beschouwender in The new Asian hemisphere, hier vertaald als De Eeuw van Azië.

Wat is komende donderdag uw boodschap?
‘Een optimistische. Azië zit tegenwoordig in de lift. Daarvoor zijn duidelijke redenen. Er is een enorme honger naar kennis, wetenschap en technologie. En overheden geven die de ruimte.’

En wat schieten wij daar mee op?
‘De Nederlanders kunnen daarvan leren. Via samenwerking, op het gebied van cultuur en van wetenschap. Voorheen was het eenrichtingsverkeer: Azië absorbeerde westerse kennis. Dat is nu al haast omgekeerd. Je kunt er maar beter snel aan wennen dat het in het vervolg in twee richtingen zal gaan.’

Het westen heeft afgedaan?
‘Dat zeg ik niet. Maar het westen moet wel meer bereid zijn te leren van het oosten. Dat kost moeite, het is een mentale kwestie. Er is lang op Azië neergekeken.’

Wat kunnen we leren?

‘Doorzetten, bijvoorbeeld. Op alle niveau’s. Ik heb de cijfers over de Amerikaanse en Aziatische universiteiten ver geleken. We kijken altijd naar de top, naar Yale en Princeton. Maar kijk eens naar het universitaire middensegment. Daar slaagt in de VS misschien de helft van de kandidaten. In Singapore is dat ruim 90 procent. De honger naar kennis is enorm.’


Red.:   De eindeloos herhaalde stelling: Azië haalt Europa in. Wat op materieel gebied waar is. Maar dat is allemaal gebaseerd op in Europa al lang bekende techniek. Die Aziaten aan het leren zijn. Maar er is dus nog geen enkele sprake dat er omgekeerd iets te leren valt. En het enige voorbeeld hier gegeven tot nu toe, dat slagen voor examens, is eerder een bewijs van het tegendeel: als iedereen zijn examens kan halendoor hard te leren, kan je stevige vraagtekens zetten bij het niveau van die examens, met nameop het vlak van het creatievere denken.
  Dus verder gezocht:
 
  En Europa?
‘De cijfers op dit vlak heb ik niet paraat. Maar mijn indruk is, dat Europeanen Azië minder serieus nemen dan de VS dat doen. ...

Hoezo minder serieus?
... Kijk naar China en India. Dat zijn landen met een deels indrukwekkend hoog opgeleide bevolking.’

Overheden investeren daar ook fors in?
‘In 2008 ging het gezamenlijke R&D budget van China en India met 385 miljard dollar over dat van de VS of Europa heen, respectievelijk 380 en 250 miljard. Je kunt kennis niet echt kopen, maar geld maakt veel dingen mogelijk.’   ...

En zo gaat het nog even door. Maar geen enkel voorbeeld van iets waarover hij kan zeggen: "Dat hebben we in Azië ontwikkeld".Niet dat dat niet kan komen, maar nu is het er in ieder geval nog niet.
    Maar misschien heeft deze luchtfiets-exercitie een simpele oorzaak:
 
  U krijgt vaak het verwijt van triomfantalisme: Azië wint lekker toch.
‘Ik zou zeggen, kijk naar de feiten. Neem de crisis. Azië deed het beter dan de rest. Waarom? Bijvoorbeeld omdat er een betere balans is tussen laten gaan en sturen. In het Westen speelt ideologie door alles heen. Amerikanen vinden de overheid een probleem. Europeanen klampen zich er juist aan vast. De Aziatische pragmatiek zou ik een voorbeeld noemen, simpelweg omdat het werkt.’

Die verklaring dus zijnde die van een minderwaardigheidsgevoel, want anders hoef je dit soort dingen niet te roepen.

 
Naar Abstractieladder 3  , Alg. semantiek lijst  , Alg. semantiek overzicht  , of site home  .