Bronnen bij Informatie-filter: retorische trucs

7 dec.2010

De regel dat je van mensen die ernstigere vormen van retoriek tegen je gebruiken het tegenovergestelde moet aannemen dan wat ze beweren moet, zoals aangegeven, met enige voorzichtigheid worden betracht. Hier een paar voorbeelden die in aanmerking komen voor toepassing ervan:

Uit: De Volkskrant, 07-12-2010, column door Pieter Hilhorst

De economische kamikaze van de PVV

Tussentitel: De heimwee van Wilders naar de gulden kan ons nog kapitalen gaan kosten

In mei wilde Wilders de gulden terug. Hij had eerst voorgesteld om de Grieken voor straf uit de euro te smijten. Lukte dat niet, dan moest Nederland maar zelf uit de euro stappen. Ook nu is het standpunt van de PVV dat Ierland niet moet worden gesteund.
    Tegen Wilders zou ik willen zeggen, pas op wat je wenst. Verhoorde gebeden zijn vaak de ergste nachtmerries. ...

Red.:   Een zeer simplistische retorische truc, van de nog ongedocumenteerde soort "zelfverzonnen volkswijsheden". De weerlegging is van de simpele soort: de omkering: wat geldt voor de gebeden van Wilders, geldt even goed voor de gebeden van Hilhorst.
    Het gebruik van zo'n simpele retorische truc moet volgens de informatie-regels leiden tot een sterke afwaardering van de betrouwbaarheid van de rest van de inhoud. In dit geval staat er inderdaad vrijwel geen enkele betrouwbare opmerking meer.

Een terugkeer naar de gulden zou ook desastreuze gevolgen hebben voor de Nederlandse export. Door de problemen in de zuidelijke landen is de koers van de euro laag. Dat is goed voor de export. Als de gulden terugkomt, is dit voordeel snel verdwenen. De gulden zal hard en duur zijn.

Bij het opgaan van de gulden inde euro werd precies het tegenovergestelde beweerd: de euro zal een sterke munt worden, en dat is goedvoor de export. Er wordt hier doodgewoon gelogen.

Een ander uitgangspunt moet Europese solidariteit zijn.

Ad ponandum. Er is geen enkele reden om a priori solidair te zijn met mensen die niet solidair zijn met jou.

PVV'ers verwijten hun politieke tegenstanders graag dat ze de werkelijkheid ontkennen. Maar als het om de economie gaat, is hun eigen wereldvreemdheid grenzeloos. De PVV gedraagt zich als het orkest op de Titanic. Ze spelen onverstoorbaar door. Alleen speelt Wilders geen harmonieuze composities, maar marsmuziek met oorlogstaal.

Alweer een omkeerbare retorisch truc: de doorgaanders met de euro gedragen zich als het orkest op de Titanic.
    Enzovoort.
    Wat een voorbeeld is van de regel dat een retorisch truc in het begin, een goede aanleiding is om de rest van een artikel sterk af te waarderen qua betrouwbaarheid.
    Hier een andere waarnemer die ongeveer hetzelfde constateert:

Uit: De Volkskrant, 21-04-2012, ingezonden brief van Henk van den Brink, Noordwolde (Gr.)

Marcel van Dam

Wouter Bos eindigt zijn eerste column in de Volkskrant met een sneer naar collega Marcel van Dam. Nou is Van Dam al sinds jaar en dag mikpunt van medecolumnisten en ingezondenbrievenschrijvers, die hem steevast als grumpy old man wegzetten. En wat mij daarbij opvalt: terwijl Van Dam zijn stellingnames - bijvoorbeeld tegen de zogenaamde onbetaalbaarheid van de AOW of de zorg - altijd onderbouwt met zakelijke argumenten, spelen zijn tegenstanders telkens weer, zonder uitzondering, op de man.
Misschien zijn Van Dams argumenten best te weerleggen, maar ik heb dat nog nooit iemand zien doen. ...

Red.: Het meer dan redelijk om te veronderstellen dat als men Van Dams argumenten inhoudelijk kón weerleggen, dat in iedere een aantal van hen dat zouden doen. men kan dus in alle redelijkheid aannemen dat ze die retorische truc van het op de man spelen gebruiken omdat ze die inhoudelijke tegenargumenten niet hebben.

Naar Informatie-filter, algemeen

, Alg. semantiek lijst

, Alg. semantiek overzicht

, of site home