De Volkskrant, 03-04-2010, boekrecensie door Malou van Hintum  .2010

Wat als we het brein kennen

Hersenonderzoek gaat de wereld veranderen, is de boodschap die journalist Lone Frank met verve uitdraagt in haar boek De vijfde revolutie, dat in 2007 in het Deens verscheen en nu in het Nederlands is vertaald. Frank maakt een grote tour langs een indrukwekkende rij bekende neurowetenschappers om antwoord te vinden op de vraag: wat gebeurt er wanneer de menselijke geest zichzelf zal leren kennen? Wanneer al onze gevoelens, ons geloof, onze overtuigingen, ons Zelf, gereduceerd worden tot een uitwisseling van chemische stoffen? Wat betekent dat voor onze kijk op onszelf en onze manier van omgaan met elkaar?

Frank klopt aan bij Michael Persinger en ondergaat verontrustende ervaringen onder zijn fameuze ‘helm van God’, ze doet de Moral Sense Test en verdwijnt in een MRI-scanner.

De gesprekken die ze voert met al die wetenschappers, zijn interessant, maar de manier waarop ze er verslag van doet is soms ergerniswekkend.

Waarom moeten we weten dat er een oude hond op haar voet ligt, of dat ze haar taperecorder test voordat het gesprek begint? Ook zinnetjes als: ‘Even stokt Greenes woordenstroom, en hij ziet er zelfs wat beteuterd uit. Heel even maar, dan begint hij weer’, onderbreken haar verhaal nodeloos.

Het boek zit er vol mee. De toonhoogte waarop iemand iets zegt, de colabeker die hij vast heeft, maar ook opmerkingen als: ‘Hier zie ik mijn kans schoon om aan het gesprek bij te dragen’ – wat kan mij dat nou schelen? Schrijf maar een goed boek, dat is je bijdrage!

Gelukkig heeft ze dat ook gedaan. Frank laat overtuigend zien dat hersenonderzoek onze opvattingen over moraal, vrije wil, straf, geloof, gevoelens en persoonlijke verantwoordelijkheid diepgaand zal veranderen, en dat dit consequenties heeft voor de manier waarop we ons leven en de wereld vormgeven. Na Copernicus, Darwin, Freud en de dna-revolutie wacht ons een nieuwe doorbraak.

Optimistische neurowetenschappers zien een neurowetenschappelijke revolutie die de wereld kan verbeteren. Pessimisten waarschuwen voor een geperverteerde vorm van preventie waarbij als ‘potentiële risico’s’ gelabelde medeburgers moeten kiezen tussen behandeling en opsluiting.

‘Het onderwerp schreeuwt om een verbreding van het debat’, zegt Frank. Ze heeft helemaal gelijk.



Lone Frank: De vijfde revolutie - Omdat hersenwetenschap onze wereld gaat veranderen.
Maven Publishing; 346 p.; €22,50; ISBN 978 94 9057 401 7. Ook als luisterboek.

Naar Toepassingen, politiek , Alg. semantiek lijst  , Alg. semantiek overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]