Domme fout, of personeelsprobleem?

‘Bank geprivatiseerd' kopte de krant maandag op de voorpagina. Daaronder stond te lezen: ‘De Britse noodlijdende bank Northern Rock wordt geprivatiseerd. Pogingen om de bank aan private partijen te verkopen zijn op niets uitgelopen. Northern Rock raakte in het najaar in grote problemen door de kredietcrisis.'
    Het stuk verwees naar de economiepagina's waar onder de kop: ‘Britten nationaliseren Northern Rock' dezelfde eerste zin stond als op de voorpagina.
    Voor de lezer die de moeite nam het stuk te lezen, werd snel duidelijk dat de kop op de voorpagina en de eerste zin van het artikel niet klopten. De bank wordt genationaliseerd, niet geprivatiseerd.
    De fout leverde een aantal stekelige reacties op waarvan deze de kroon spande: ‘Vanzelfsprekend komt er morgen weer een correctie op Uw artikel op pagina 6 en de aankondiging compleet met kop op pagina 1. Weet Uw financieel ‘deskundige' niet het verschil tussen nationaliseren en privatiseren? Zeer terecht lees ik de afgelopen dagen, dat het taalonderwijs blijkbaar veel te wensen overlaat. Dit noem ik een canard eerste klas!'
    Zelf zou ik niet zover willen gaan. Fouten maken is menselijk en alleen mensen die niet werken, maken geen fouten op hun werk. Maar wat me wel opvalt is dat één man een fout maakt die vervolgens door twee anderen niet wordt opgemerkt.
    De redacteur die zondag het bericht maakte, had die dag avonddienst, hij moest de pagina maken. Het is niet gebruikelijk dat hij dan ook zelf artikelen maakt en in de pagina zet, maar in dit geval kon het niet anders doordat de correspondent in Londen verhinderd was.
    De redacteur, die dus zijn eigen artikel moest bewerken, geeft ruiterlijk toe dat hij een blinde vlek moet hebben gehad toen hij geprivatiseerd schreef in plaats van genationaliseerd. ‘Vermoedelijk omdat we in deze tijd heel veel schrijven over privatiseren en maar weinig over nationaliseren', zegt hij. Zijn artikel is daarna gelezen door een ervaren eindredacteur. Die heeft nog suggesties gedaan voor veranderingen in de tekst en heeft ook nog meegedacht over de kop. Hem is de verschrijving ontgaan.
    Daarna is de tekst nog gezien door de chef van de avondploeg. Hij heeft van de eerste alinea via knippen en plakken een bericht voor de voorpagina gemaakt en in de kop geprivatiseerd gezet, want dat stond ook in de eerste zin.
    Ook bij hem is geen lampje gaan branden. Wel zegt hij dat genationaliseerd waarschijnlijk niet zou hebben gepast in de beperkte ruimte voor de kop. (Dat is overigens onjuist, genationaliseerd had wel gepast: er was zelfs ruimte voor nóg een letter.)
Ook bij het bekijken van de economiepagina is de chef van de avondploeg niets opgevallen. Maar dat komt doordat hij alleen kijkt of alle koppen en tekst goed staan. Dat de kop op economie spreekt van nationaliseren en die op de voorpagina van privatiseren is hem ontgaan, zoals het ook de eindredacteur is ontgaan.
    Het is maar een incident natuurlijk, maar zorgelijk is dat zo'n kapitale fout door drie mensen over het hoofd wordt gezien, ook bij de nacontrole van de pagina op papier. Dat komt voor een deel omdat de eindredacteur in de avond vooral op taal let. Als er fout gespeld ‘geprivatiseert' had gestaan, was dat vermoedelijk wel gezien en verbeterd.
    De eindredacteur zegt erbij dat hij op zondagavond acht tot negen pagina's naleest en corrigeert. Het is onmogelijk de hele avond even geconcentreerd te blijven lezen. Wat hem verbaast, is dat hij wel suggesties heeft gedaan over de inhoud van het artikel op economie, maar geheel over het hoofd heeft gezien dat kop en eerste zin niet met elkaar strookten en dat de eerste zin haaks stond op de rest van het stuk.
    Dat komt vermoedelijk doordat het stuk van de hand was van een journalist die eigenlijk nooit fouten maakt, zegt hij. Wellicht was hij daarom bij het nalezen minder alert
    Had de fout voorkomen kunnen worden? Misschien wel. Verslaggevers horen niet hun eigen eindredacteur te zijn. Dat was hier vanwege een ongewone samenloop van omstandigheden wel het geval. De chef van de economieredactie zegt dat hij geen menskracht genoeg heeft om op zondagavond twee mensen dienst te laten doen. Dat gaat ten koste van de bezetting door de week. Hij vindt dat de nachtploeg de fout had moeten ontdekken.
    Maar die heeft geen tijd (en mensen) om alle pagina's na te vlooien, zegt de chef van die ploeg. En zo wordt een domme fout een personeelsprobleem op het bord van de hoofdredactie.


Naar Interacties, bronnen , Interacties , Alg. semantiek lijst  , Alg. semantiek overzicht  , of site home .