Bronnen bij Retorische trucs: hellend vlak
|
17 apr.2011 |
Eerste voorbeeld: in de Jeugdzorg is het al een tijd geleden een organisatorische puinzooi
gebleken, omdat te veel instanties naast elkaar werkte. Het kwam in eerste
instantie naar buiten door een aantal schokkende gevallen van kindermoord waarin
de betrokken gezinnen diverse vormen van toezicht stonden en er meerdere
meldingen waren gekomen van mogelijke problemen, maar dus niemand een helder
plaatje had. Waarop de politiek er zich mee gaat bemoeien en er op de bekende
onbeholpen manier iets aan probeert te doen. Een baas uit het veld legt uit hoe
het zo ver heeft kunnen komen:
Uit: De Volkskrant, 23-04-2011, door Malou van Hintum
Twistgesprek | Malou van Hintum met Jos Lamé, bestuurder van Riagg Rijnmond
Politiek dwingt de zorg met de meldcode in een totalitair
systeem
Riagg Rijnmond wil de Meldcode Huiselijk Geweld niet tekenen en dreigt haar
subsidie te verliezen.
Waar gaat het precies om?
Ik noem het grensvervaging in het overheidsbeleid. De politiek wil de
professional insnoeren voor het bereiken van onhaalbare doelen. Volgens deze
meldcode zijn hulpverleners, leerkrachten, peuterspeelzaalleidsters en anderen
verplicht huiselijk geweld te stoppen en vermoedens van huiselijk geweld te
melden bij de politie.
U weigert. Maar er is toch niets mis met het melden van huiselijk geweld?
Dat doen we ook. We melden bij het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling, er
vinden uithuisplaatsingen en gedwongen opnames plaats.
Dus er wordt iets geformaliseerd wat al praktijk is. Waarom doet u zo
moeilijk?
Deze meldcode noem ik in het boek Spookrijders in de zorg dat pas is verschenen,
een voorbeeld van politieke kitsch. De belofte dat op deze manier de situatie
voor kinderen verbetert, is irreëel. De meldcode ontkent de dilemma's in de zorg
en diskwalificeert zodoende hulpverleners en cliënten.
Inhoud en structuur van de zorg zijn een onderdeel van het
politieke spel geworden. Politici bepalen hoe hulpverleners te werk moeten gaan.
Ze gedragen zich als alwetende superdokters die professionals in de juiste
richting moeten manipuleren. Die grensvervaging is schadelijk voor het
vertrouwen tussen hulpverlener en cliënt.
Politici mogen geen conclusies verbinden aan het feit dat ernstige incidenten
plaatsvinden omdat hulpverleners langs elkaar heen werken?
Er is op geen enkele manier aangetoond dat incidentele schokkende gebeurtenissen
zoals Savanna of Gessica het directe gevolg zijn van gebrek aan samenwerking.
Dat is een politiek verhaal. Politici suggereren dat problemen in het leven
veroorzaakt worden door de falende zorg. Maar in de zorg wordt juist veel
samengewerkt en overlegd.
Politieke kreten als 'complexe problemen vergen een eenduidige
aanpak' zijn bovendien kul. Het zou gevaarlijk zijn als we het altijd met elkaar
eens waren. Essentieel voor ons werk is dat we interventies afwegen die allemaal
hun nadelen hebben.
De hulpverlening kent weinig zekerheden. We moeten
voortdurend definiëren wat ellende is, waarom dat in een bepaalde situatie zo is
en wat we eraan kunnen doen. Ernstige incidenten laten zien hoe ingewikkeld
situaties kunnen zijn. Dat los je niet op door een totalitair systeem af te
dwingen, zoals politici willen.
Een 'totalitair systeem'? U trekt wel vergaande conclusies.
In Australië hebben politici die in hun ogen 'juiste aanpak' in praktijk
gebracht: alle kinderen van Aboriginals zijn weggehaald bij hun ouders en in
tehuizen geplaatst. Een samenhangend, eenduidig beleid dat heel veel ellende
heeft veroorzaakt. Negentig jaar lang zijn kinderen tot wezen gemaakt. Zij zijn
gemarginaliseerd en verpauperd. Een hele cultuur is weggevaagd. Was er toen maar
minder eenstemmigheid geweest.
Complexe problemen los je niet op met een eenduidige aanpak.
Dan ga je terug naar de gestichten van vroeger. Daar werd een totaalbeleid
gevoerd. Dat leidde tot een 'terreur van eenstemmigheid' onder het personeel:
iedereen moest het met elkaar eens zijn en één lijn trekken tegenover de
patiënt. De patiënt kon niet meer ontsnappen aan dat gemeenschappelijke beeld.
En die ene hulpverlener die het waagde de rest tegen te spreken, was arrogant.
Een spookrijder! Dat is een kolonialiseren van de zorg dat we niet meer moeten
willen. ...
Red.: Afgekort: als je vandaag verplicht wordt problemen
centraal te melden, worden morgen de probleemouders afgevoerd naar de gaskamers.
Vermoedelijk gesensitiveerd voor het verschijnsel, vond de
redactie meteen het volgende voorbeeld:
Uit:
De Volkskrant, 27-04-2011, column door Aleid Truijens
Toen kwam het bijna tot een handgemeen
Tussentitel: Niet vergeven kan een daad van liefde zijn, en van trouw
... Over vergeving ging het vorige week in debatcentrum De Balie.
Aanleiding was de presentatie van de interviewbundel De andere wang van
Willem van Leeuwen. De schrijver, naar eigen zeggen een wrokkig typetje,
interviewde mensen die iets verschrikkelijks was aangedaan. Konden ze vergeven?
Kon je vergeven leren? ...
'Je moet uitkijken', zei psychotherapeute Helmi Goudswaard,
'dat vergeving geen kitsch wordt.' Dat was de tweede zinnige uitspraak die
avond. Sommige mensen zijn zo vervuld van hun eigen vergevingsgezindheid, dat ze
daar graag wat rechtvaardigheid aan opofferen.
Dat wilde econoom Arnold Heertje, die daarna zou discussiëren
met filosoof Andreas Kinneging, net voorstellen, althans moraal als
gespreksonderwerp. Hij had zich kapot geërgerd aan die 'alfa's' met hun gezemel
over moraal. Over de Holocaust, het onderwerp waarvoor hij was uitgenodigd,
wilde hij evenmin spreken. 'Al drieduizend jaar zaniken we over de moraal, en
dat heeft ons geen haar beter gemaakt. Als ik u nu zou zeggen dat in het café
een heerlijk buffet klaarstaat, gratis, zou u massaal naar die tafels rennen. U
zou zich verdringen voor de schalen; misschien komt het tot een handgemeen.' Het
leek Heertje beter om praktische oplossingen te verzinnen: eerst de drie voorste
rijen naar het buffet. Hij pleitte voor slimme 'structuren' die de samenleving
humaner zouden maken.
En toen kwam het bijna tot een handgemeen. 'Structuren die
tot een betere samenleving leiden! Dat vonden de nazi's ook!', riep Kinneging.
...
Red.: En van een paar dagen terug:
Uit:
De Volkskrant, 22-04-2011, door Thomas von der Dunk
Rechts populisme van jaren '30 is terug
De standpunten van de PVV zijn verwerpelijk en staan haaks op de beginselen
van de rechtsstaat.
Tussentitel: Van de NSB kon je tenminste nog gewoon lid worden
... Dat is de tweede reden waarom een vergelijking met het
beladen Nederlandse verleden leerzaam ...
Te denken valt speciaal aan de omgang met vluchtelingen en
vreemdelingen, waarbij niet meer een eerlijke beoordeling van afzonderlijke
asielaanvragen centraal staat, maar de wens om koste wat kost zoveel mogelijk
mensen buiten de poort te houden. In dat opzicht doet de benepen Nederlandse
houding enorm denken aan die in de jaren dertig, toen het om (al dan niet
joodse) vluchtelingen uit het Derde Rijk ging: er werden toen regelmatig met
even groot gemak politieke vluchtelingen de grens naar Duitsland over gezet als
nu naar Irak en Afghanistan. ...
Red.: Oftewel: wie nu de stroom economische gelukszoekers wil
tegenhouden, is mogen kampbeul in een concentratiekamp.
Dit alles natuurlijk om de leugens in de koppen te
verdoezelen: het bestrijden van een totalitaire godsdienstige ideologie is
strijden voor de rechtsstaat, en het tegenhouden van massa-immigratie is het
tegenhouden van het risico tot ondergang van de rechtstaat in een revolutie. Het
toelaten van een totalitaire godsdienstige ideologie en het laten overstromen
van de maatschappij met immigranten zijn de echte bedreigingen van de
rechtsstaat.
Thomas von der Dunk is een recidivist met betrekking tot vele
retorische trucs:
Uit:
De Volkskrant, 02-04-2012, door Bert Brussen en Thomas von der Dunk
Brussen & Von der Dunk
Voor levenslang toezicht op tbs-gestraften valt zeker wat te zeggen, vindt
Bert Brussen.
Maar wie een feilloos systeem verwacht, bedriegt zichzelf, zegt Thomas von der
Dunk.
... Vrijheid en veiligheid vormen min of meer communicerende
vaten. ...
Dus ja: iets beter toezicht op tbs'ers is vast wenselijk -
maar wie een feilloos systeem belooft en verwacht, bedriegt zichzelf. Dat lukt
zelfs niet in een doorgebureaucratiseerde totalitaire staat, welke moeite Teeven
morgen ook doet.
Thomas von der Dunk
Red.: Daarvan hebben de voorstanders van meer toezicht
niet beweerd dat ze daar naar streven - want iedereen weet wel dat dat niet kan.
Een glashelder hellend vlakje.
Naar Retorica, trucs
,
Alg. semantiek lijst
, Alg. semantiek overzicht
, of site home
.
|