De Volkskrant, 03-07-2013, van correspondent Patrick van IJzendoorn .2013

Jargon in de ban op Brits ministerie

'Zou mijn moeder dit begrijpen? En hoe zou George Orwell het hebben opgeschreven?' Dat zijn de vragen die ambtenaren op het Britse ministerie van Onderwijs zichzelf moeten stellen wanneer ze hun gedachten aan papier toevertrouwen. Hun minister heeft genoeg van gebakken lucht in beleidsdocumenten, adviezen en brieven aan burgers.

De Conservatieve bewindsman Michael Gove staat bekend als een taalpurist. Hij ergert zich dan ook verschrikkelijk wanneer een van zijn topambtenaren een beleid wil ontwikkelen 'to drive a change in behaviours on the part of teachers with respect to the poorest en most disadvantaged children and young people'. Waarom staat er niet gewoon, vroeg de ex-journalist Gove zich af, dat onderwijzers zich anders moeten opstellen tegenover arme leerlingen?

Gove heeft hij richtlijnen opgesteld voor beknopt, exact en beleefd taalgebruik. Waar ze woorden kunnen schrappen, moeten onderwijsambtenaren dat niet nalaten. Ook raadt Gove zijn mensen aan teksten hardop te lezen om na te gaan of het soepel klinkt. Verder wil hij geen abstracte termen en verzachtende woorden meer onder ogen krijgen.

Het advies van Gove, die Engels heeft gestudeerd in Oxford, is losjes gebaseerd op het essay Politics and the English Language van Orwell, wiens taalgebruik een schoolvoorbeeld is van helderheid. Orwell schreef dat vage, algemene of nietszeggende woorden - zo geliefd in de politiek - bedoeld zijn om leugens als waarheid te laten klinken en moord respectabel te maken. Orwell staat dan ook bovenaan Gove's leeslijst. Om hun eigen proza te verbeteren zouden ambtenaren de boeken van Jane Austen, George Eliot en Evelyn Waugh eens moeten herlezen, alsmede artikelen van Times-columnist Matthew Parris en wijlen Christopher Hitchens, vindt hij.

'Onze geschriften moeten de helderste, aangenaamste en meest elegante worden binnen de rijksambtenarij', zo luidt het streven van Gove. De concurrentie ligt op de loer: Gove's collega's op Transport en Landbouw willen ook af van ambtelijk jargon.




Naar Westerse cultuur, vertrouwen , Westerse organisatie , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .