De Volkskrant, 31-10-2015, van verslaggeefster Ellen de Visser 17 feb.2013

Mogelijk ongewenst neveneffect van succesvolle campagnes tegen overgewicht

Nieuwe trend: schoolkinderen zijn te licht

Tussentitel: Soms kun je beter Fanta in plaats van sinas zeggen

Jarenlang maakten artsen zich zorgen omdat kinderen almaar dikker werden, maar in Amsterdam lijkt nu een tegengestelde trend gaande: het aantal kinderen met ondergewicht neemt toe. De grootste stijging doet zich voor bij schoolgaande kinderen (tussen de 5 en 14 jaar) van Nederlandse komaf, van wie ruim 9 procent te licht is.

Dat blijkt uit onderzoek van de Amsterdamse GGD onder ruim 112 duizend kinderen tussen de 2 en de 14 jaar, dat is gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG). De onderzoekers gebruikten gegevens uit het digitaal kinddossier en bekeken hoe de BMI van de Amsterdamse kinderen zich ontwikkelde tussen 2009 en 2013. De BMI (gewicht gedeeld door kwadraat van de lengte) is een maatstaf voor onder- of overgewicht.

Net als in andere grote steden is ook in Amsterdam het aantal te dikke kinderen de afgelopen jaren gedaald. In het schooljaar 2013-2014 had 15 procent van de onderzochte schoolgaande kinderen overgewicht en kampte 4,4 procent met obesitas, bijna 2 procentpunt minder dan 5 jaar eerder. Maar in diezelfde periode steeg het aantal kinderen aan de lichte kant: in 2013 had 12,4 procent van de voorschoolse kinderen en 7,4 procent van de schoolgaande kinderen matig ondergewicht. Ter illustratie: een 10-jarig meisje van 1 meter 40 met een gewicht van 28 kilo valt in die klasse. Het aantal kinderen met ernstig ondergewicht nam niet toe.

De Amsterdamse cijfers hoeven niet representatief te zijn voor Nederland, zegt epidemioloog Yvonne Schönbeck van TNO. Toch spreekt ze van een opmerkelijke ontwikkeling.

Schönbeck is betrokken bij de landelijk groeistudie, die de ontwikkelingen in lengte en gewicht van Nederlandse kinderen in kaart brengt. In de decennia voorafgaand aan het Amsterdamse onderzoek (de jaren 1980-2009) nam het aantal kinderen met ondergewicht nog af.

Het kan zijn, zegt Schönbeck, dat de campagnes om overgewicht bij kinderen terug te dringen een ongewenst neveneffect hebben. Ook de Amsterdamse onderzoekers komen met die suggestie: misschien zet alle belangstelling voor gezond eten en extra beweging kinderen met een normaal gewicht ertoe aan om op hun lijn te letten, oppert onderzoeker Sanne Franssen. Of dat klopt, moet worden uitgezocht. 'Krijgen kinderen met ondergewicht te weinig eten of krijgen ze niet de juiste voeding?'

Jaap Seidell, hoogleraar voeding en gezondheid aan de Amsterdamse VU, denkt aan andere oorzaken. De campagnes, zoals de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht, zijn immers pas in 2013 begonnen, zegt hij, dus nadat het GGD-onderzoek plaatsvond. 'Die aanpak richt zich bovendien op bestrijding van zowel over- als ondergewicht en op het bevorderen van een gezonde leefstijl.'

Seidell wijst erop dat ook in Groot-Brittannië alarmerende toenames zijn gevonden in ondergewicht. Die worden daar toegeschreven aan de economische crisis en de toename van armoede. Ook in Nederland, zo blijkt uit onderzoek, kunnen arme gezinnen zich niet altijd voldoende voedzaam eten permitteren.

Ondervoeding is iets anders dan ondergewicht, benadrukt Franssen. 'Kinderen die we volgens de norm te dun vinden, zijn niet altijd ondervoed.' De gevolgen van ondergewicht op de gezondheid zijn nog niet helemaal duidelijk, aldus Franssen. Bekeken moet worden, zegt ze, bij welk BMI risico's ontstaan voor het kind.




Web:
Schoolkinderen zijn steeds vaker te licht

Mogelijk ongewenst neveneffect van succesvolle campagnes tegen overgewicht
TT:
De Amsterdamse cijfers hoeven niet representatief te zijn voor Nederland



Naar Westerse cultuur, vertrouwen , Westerse organisatie , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .