Volkskrant.nl, 15-01-2015, door Arnout Brouwers, chef opinie van de Volkskrant 16 jan.2011

Nederland en de wereld

Levert Ploumens vinger in de dijk werkelijk iets op?

Het schokeffect van MH17 en de vluchtelingencrisis dwingt de politiek tot heroriŽntatie op de wereld.

Tussentitel: Met dit kabinet duikt het ontwikkelingsbudget onder de 0,6 procent van het bbp

Zoom in. Minister Ploumen voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (voorheen Ontwikkelingssamenwerking) kondigde deze week aan dat ze 'per direct' 50 miljoen euro gaat investeren in de ontwikkeling van de Afrikaanse economieŽn. Ze hoopt dat andere Europese landen haar gidsrol snel zullen volgen. 'Wij zijn hier goed in', voegt ze er nog aan toe, 'omdat wij als eerste en een van de weinige landen ontwikkelingshulp en handel hebben gekoppeld.' Een echo van Nederland gidsland, of gewoon een handig verkooppraatje?

Zoom uit. Minister Ploumen is de PvdA-minister die naar de linkse achterban heeft gelegitimeerd dat steeds minder geld wordt uitgegeven aan ontwikkelingssamenwerking en dat de internationale norm voor rijke landen (0,7 procent van het bbp) verlaten wordt. En dat wat overblijft meer in dienst staat van Nederlandse bedrijven.



Onaantastbaar

In 2013 gaf Nederland volgens de OESO 'voor het eerst sinds 1974' minder uit dan 0,7 procent. Deze kabinetsperiode zal het budget voor ontwikkelingssamenwerking onder de 0,6 procent duiken - terwijl de publieke steun juist weer voorzichtig toeneemt. Groot-BrittanniŽ, dat van isolationisme wordt beticht, voegde zich in deze jaren juist wel bij de landen die zich aan de norm houden.

Dat de 'ontwikkelingsindustrie', die in Nederland lang onaantastbaar leek, hier eindelijk ook ter verantwoording is geroepen wegens grote vragen over de effectiviteit van de hulp, is een grote verdienste. Maar dat het antwoord van opeenvolgende Nederlandse regeringen de vermindering en 'nationalisering' van de hulp was - in plaats van doelmatiger besteding van hulpgelden - was onderdeel van een bredere trend: de geleidelijke inkrimping van Nederlands internationale presentie.

Deze trend is behalve bij ontwikkelingshulp ook waarneembaar in de verschrompeling van de krijgsmacht, de afname van het aantal Nederlandse vertegenwoordigingen in de wereld en, intellectueel, de toenemende scepsis over allerlei vormen van internationale samenwerking, de Europese integratie voorop. Ergens tussen de ontdekking van het populisme en het Nederlandse nee tegen de Europese grondwet (in 2005) raakte de internationale oriŽntatie, die volstrekt logisch is voor een kleine handelsnatie, definitief uit de mode. Van het oude tiers-mondisme in de jaren zeventig, en via de band van een gefnuikt geloof in de zegeningen van mondialisering uit de jaren negentig, schikte Nederland zich de afgelopen vijftien jaar in het 'eigen-turf'-isme.

Dat klinkt paradoxaal, omdat we in deze nieuwe eeuw meer met elkaar verknoopt zijn dan ooit. Onze kinderen maken nu meer en vroeger dan ooit kennis met andere landen en culturen. Of is die toenemende verknooptheid - die de afscherming van de buitenwereld verbrijzelt - precies de oorzaak van deze terugtrekkende beweging, niet alleen financieel maar ook intellectueel?



Populisten

De Nederlandse elite - in de politiek en de journalistiek - moet het afgelopen jaar hard geraakt zijn door externe ontwikkelingen. Hadden we niet met elkaar afgesproken dat de politiek alleen nog maar ging over de vraag hoe immigratievijandig, eurosceptisch en naar binnen gekeerd we allemaal moesten worden om de 'echte' populisten als Wilders de wind uit de zeilen te nemen?

MH17 en recenter de massale sterfte op de Middellandse Zee, die elders in Europa een schokeffect teweegbracht die uiteindelijk ook de Nederlandse politiek tot kleur bekennen dwingt, maken daar een eind aan. Zoals ons bedrijfsleven, onze kennisindustrie, onze universiteiten en andere lagen van de maatschappij allang het eigen-turfisme aan het Binnenhof ontstegen zijn, zet ook de politiek zelf nu, met de nodige schroom (want wil de kiezer dit wel?) de eerste stapjes richting heroriŽntatie van onze plaats in de wereld.



Vurig pleidooi

Want de vluchtelingencrisis waar Ploumen nu op reageert is maar een van de externe ontwikkelingen die rechtstreeks ingrijpen in Nederlandse huiskamers. De oorlogen die aan de randen van Europa en naburige regio's woeden blijken in verschillende opzichten ook binnenlandse aangelegenheden. Ploumens vinger-in-de-dijkinitiatief (nu neem ik 50 miljoen uit een bestaand potje en pomp dat in Afrika. Europa, volg mij!) staat ook niet alleen. Neem haar collega Hennis van Defensie: loyaal meegewerkt aan grote bezuinigingen, maar toen de wind uit een andere hoek begon te waaien drong het besef door: 'Er moet geld bij.'

De eerste reactie op zulke voorstellen zal hoon zijn: eerst het huis helpen afbreken en dan een vurig pleidooi afsteken voor de aanleg van een nieuw stoepje. Of zijn het toch tekenen dat Haagse politici heel voorzichtig de blik weer naar buiten richten? Niet schrikken: niet uit idealisme, maar uit welbegrepen zelfbelang.



Red.:
De argumenten pro en contra voor meer geld naar Afrika zoals gebruikt hierboven, op een rijtje, in dezelfde volgorde. Pro: gidsrol, gidsland, internationale oriŽntatie, handelsnatie, verknooptheid, bedrijfsleven, kennisindustrie, universiteiten, zelfbelang. Contra: isolationisme, nationalisering, inkrimping van Nederlands internationale presentie, populisme,immigratievijandig, eurosceptisch, naar binnen gekeerd, populisten, Wilders, eigen-turfisme, vinger-in-de-dijkinitiatief. Conclusie uit deze kretenreeks: We moeten meer geld storten in Afrika. Trek zelf uw eigen conclusies aan de hand van de sterkte van de argumenten en de gebruikte methode van argumentatie.


Pro en contra voor meer geld naar Afrika hierboven, op een rijtje. Pro: gidsrol, gidsland, internationale oriŽntatie, handelsnatie, verknooptheid, bedrijfsleven, kennisindustrie, universiteiten, zelfbelang. Contra: isolationisme, nationalisering, inkrimping van Nederlands internationale presentie, populisme,immigratievijandig, eurosceptisch, naar binnen gekeerd, populisten, Wilders, eigen-turfisme, vinger-in-de-dijkinitiatief. Conclusie uit de kretenreeks: We moet meer geld storten in Afrika. Trek zelf uw eigen conclusies aan de hand van de sterkte van de argumenten en de gebruikte methodiek.




Naar Ontwikkelingshulp , Ontwikkelingshulp, lijst , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]