De Volkskrant, 19-10-2016, door Jurriaan Nolles .2008

Ik denk dus ik beweeg

Je kunt je hersens stimuleren door bij fysieke inspanning tevens een beroep te doen op je concentratie- en denkvermogen. Deze 'cognitieve fitness' zou werknemers vitaler en scherper maken.

Tussentitel: De oefening loopt in de soep. Niet erg, zegt de isntructuer, het is juist de bedoeling dat je het moeilijk vindt
Je kunt niet zomaar stellen dat het brein van een werknemer dankzij zulke oefeningen vooruitgaat - Harold Bekkering, hoogleraar cognitieve psychologie

'Bij het commando 'dribbel' ga je dribbelen. Bij 'stop' moet je stoppen.' Een groep van twaalf mensen komt in beweging in een sporthal op een industrieterrein in Maarssen. 'Stop!', roept instructeur Perry CoppiŽns van het bedrijf Body Brain Dynamics. 'Dribbel!' 'Stop!' Dribbel!' 'Dribbel'!

Dit is nog goed te doen. Maar CoppiŽns maakt het daarna lastiger. Zijn instructies voor deze cognitieve fitness krijgen plotseling een verwarrende betekenis. 'Dribbel' betekent nu dat de groep moet stoppen en 'stop' betekent dat ze moeten dribbelen. Dus gaat het vaker mis. Dat weerhoudt de instructeur er niet van het nog moeilijker te maken. Met 'juich' en 'klap' en tot slot 'dans' en 'spring'.

Nu loopt de oefening in de soep. 'Niet erg', zegt Edward Maitimo, de tweede instructeur. 'Het is juist de bedoeling dat je het moeilijk vindt: de hersenen moeten worden uitgedaagd.'

Want dat is precies waar het om draait, bij cognitieve fitness. De combinatie van fysieke inspanning met oefeningen die een beroep doen op cognitieve functies als concentratie, geheugen en logisch denken stimuleert de hersenen, volgens de filosofie van het bedrijf.

De theorie van Body Brain Dynamics komt in het kort hierop neer: 'Als een lichaam in beweging komt, maakt het stoffen aan die nodig zijn om bestaande hersencellen te beschermen en nieuwe hersencellen aan te maken. Bovendien zorgt een verhoogde hartslag voor een betere bloedsomloop, ook in de hersenen', aldus Maitimo.

Het uiteindelijke doel van de training is dat werkenden achter hun bureau scherper en oplossingsgerichter kunnen denken.



Loze beloften

Maar dit zijn veelal loze beloftes, zegt Harold Bekkering, hoogleraar cognitieve psychologie aan de Radboud Universiteit. Hij ziet geen wetenschappelijk bewijs dat cognitieve fitness de vindingrijkheid, alertheid of creativiteit van werknemers zou bevorderen. 'Ja, de bloedsomloop verbetert als iemand in beweging komt, wat goed is voor de alertheid, maar om nou te zeggen dat iemand daar ook creatiever van wordt: dat gaat veel te ver.'

De werking van de geest is veel complexer dan dat, zegt Bekkering. 'Je kunt niet zomaar stellen dat het brein van een werknemer dankzij zulke oefeningen vooruitgaat.' Bovendien, zegt Bekkering, moet de ene werknemer in zijn werk creatief zijn met getallen, of met taal, en de ander met mensen. Daar is niet ťťn type oefeningen geschikt voor.

Ook Erik Scherder, als hoogleraar klinische neuropsychologie verbonden aan de Vrije Universiteit Amsterdam, ziet 'geen direct' wetenschappelijk bewijs voor de oefeningen. Maar in zijn algemeenheid kan hij wel zeggen 'dat alles wat nieuw is, uitdagend is voor de hersenen'.

Scherder ziet het brein als verschillende netwerken: ťťn voor het probleemoplossend vermogen, een voor het geheugen en een voor het nemen van initiatief. Die netwerken moeten aan het werk worden gezet. 'Wie begint met het leren van vioolspelen staat voor een enorme uitdaging, te beginnen met het leren lezen van muzieknoten. Daarna moeten meer netwerken met elkaar gaan praten om ook echt het instrument te kunnen bespelen. Met dat complexere netwerk dat zo ontstaat, kunnen ook andere functies beter worden uitgevoerd, bijvoorbeeld op het werk.' Hij kan de oefeningen bij cognitieve fitness 'niet zomaar' vergelijken met het leren van vioolspelen.


Hilariteit

De behandelaren (onder wie artsen, fysiotherapeuten, psychologen en diŽtisten) van SHDH, een organisatie uit Haarlem voor ouderenzorg, kregen onlangs een workshop cognitieve fitness in het kader van vitaliteit op de werkvloer.

'We kwamen erachter hoe lastig het is bewegen en denken te combineren', zegt Maryanne Kostense, adviseur arbo & preventie van SHDH.

'De oefeningen vroegen om uiterste concentratie, maar het ging ook vaak mis, met hilariteit tot gevolg. Je denkt dat je veel beter bent dan je bent. De workshop heeft de medewerkers er bewust van gemaakt hoe belangrijk geestelijke en lichamelijke fitheid is.'

Body Brain Dynamics zegt dat er wel degelijk bewijs is voor het nut van cognitieve fitness. Volgens CoppiŽns bestaan er studies die bewijzen dat uitdaging op het ene functiegebied een positieve uitwerking heeft op andere gebieden. 'Als je andere cognitieve functies gebruikt dan je normaal gesproken doet, kan dat je helpen je scala aan vaardigheden te vergroten.'

Body Brain Dynamics biedt zijn trainingen niet alleen in het bedrijfsleven aan, maar ook aan mensen met psychiatrische klachten bij verschillende instellingen. Het Trimbos-instituut deed in 2010 een pilotonderzoek naar de trainingsmethode en in 2015 een groter onderzoek.

De Trimbos-rapporten concludeerden voorzichtig dat de aandacht en concentratie van de deelnemers zich verbetert leken te hebben. Die conclusie trokken de rapporteurs vooral op basis van zelfrapportages en in mindere mate op basis van neuropsychologische tests.

Maitimo zegt dat hij het effect van zijn trainingsmethode nog niet kan meten aan de hand van de workshops die zijn bedrijf tot nu toe heeft gegeven, maar hij verwacht vergelijkbare resultaten. Volgens hem is het mogelijk voor iedere doelgroep een gespecialiseerde training aan te bieden. Hij voelt zich gesterkt door de positieve reacties die hij krijgt na de workshops bij bedrijven.

Iedere training wordt afgesloten met een gedeelte ontspanning: dat moet stress in hersens en lijf tegengaan. Het begint met ademhalingsoefeningen. De deelnemers moeten vervolgens de ogen sluiten. Het is doodstil in de sporthal, op het geluid van de tikkende klok na. Dan klinkt een gong. 'Probeer je alleen de op de trilling van het geluid te concentreren', luidt het commando. Na vijf gongslagen mogen de deelnemers de ogen weer openen. De cognitieve fitness zit erop.


Web:
Bewegen en denken tegelijkertijd, dat is 'cognitieve fitness'
TT:
Het is juist de bedoeling dat je het moeilijk vindt: de hersenen moeten worden uitgedaagd
ó Edward Maitimo, instructeur
De workshop heeft de medewerkers er bewust van gemaakt hoe belangrijk geestelijke en lichamelijke fitheid is
Als je andere cognitieve functies gebruikt dan je normaal gesproken doet, kan dat je helpen je scala aan vaardigheden te vergroten


Naar Alg. semantiek, trainingsprogramma , Alg. semantiek lijst  , Alg. semantiek overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]