De Volkskrant, 22-04-2016, door Janita Naaijer .2009

'De Koran heeft een nieuw testament nodig'

Imam Yassin Elforkani hield deze week een vurig pleidooi voor een nieuwe gematigde islam. Een islam die een aantrekkelijk alternatief moet zijn voor jongeren die radicaliseren. Kan zo'n polderislam het jihadisme temperen?

Tussentitel: 'Theologie? Kijk toch liever naar  adolescentenpsychologie'
'Haatimams halen toch écht gewelddadige passages uit de Koran'

Michiel Leezenberg (islamdeskundige en filosoof, UvA):


'Het is misschien onbeleefd gezegd: maar 25 jaar geleden werd al geroepen om een polderislam en om in Nederland opgeleide imams. Zoiets heeft maar beperkt zin. Jongeren die radicaliseren gaan echt niet naar imams luisteren die door de Nederlandse overheid zijn gesponsord. Bovendien is het gezag van een imam allang niet meer vanzelfsprekend; jongeren die vatbaar zijn voor radicale ideeën gaan het internet op en zoeken daar naar zienswijzen en predikers die bij hen passen.

'Toekomstige jihadisten zijn nauwelijks gevoelig voor theologische discussies. Soms bladeren ze pas in het vliegtuig naar Syrië voor het eerst door een Koran. En dan nog, IS zegt zich te beroepen op islamitische autoriteiten als de 14de-eeuwse geleerde Ibn Taymiyyah, maar als Taymiyyah zou weten hoe IS zijn geschriften interpreteert, zou hij zich omdraaien in zijn graf.

'Theologische discussies over de vraag of de islam al dan niet per definitie gewelddadig is, hebben daarom geen enkele zin. Het geweld dat vandaag uit naam van de islam wordt uitgeoefend, is radicaal nieuw. We zouden ons beter de vraag kunnen stellen waarom de politieke islam juist in de 20ste eeuw is opgekomen. Waarom kiezen groepen als IS er juist in deze tijd voor om oude geschriften als gewelddadig te interpreteren? Waarom is dat voor jongeren juist nu aantrekkelijk?

'Niemand overziet het geheel van antwoorden. Wat in ieder geval een rol speelt, is simpele adolescentenpsychologie. Sommige ontwikkelde Arabische jongeren omarmen de radicale islam omdat zij de religie van hun ouders afwijzen. Zij vinden de gezellige volksislam waar hun laaggeschoolde ouders mee zijn opgegroeid simpel en achterlijk. Wat ook meespeelt, is het dominante standpunt in het publieke debat dat de islam slecht is en weinig verlicht. Ook daardoor kiezen sommige adolescenten voor een islam die ver af staat van het liberale gedachtegoed. De steeds herhaalde oproep tot een gematigde islam laat zien hoeveel onjuistheden er in het debat bestaan. De gematigde islam bestaat allang: de grote meerderheid van moslims zorgt helemaal niet voor problemen.'



Fidan Ekiz (journalist en documentairemaker)

'Een alternatieve islam? Hoe haalbaar is dat? Het merendeel van de moslims vindt dat het helemaal niet kan. Er is maar één Koran en daar torn je niet aan. Ik sta vooraan om te zeggen dat de gematigde islam al bestaat en dat de meeste moslims - zoals mijn ouders - gematigd zijn, maar het idee dat jongeren alleen door omstandigheden zoals discriminatie en een uitzichtloze toekomst radicaliseren, gaat er bij mij niet in. Haatimams weten toch écht gewelddadige passages uit de Koran te halen.

'Een nieuw testament van de Koran, dat moet er komen. Maar de islam staat dat niet toe. Veel gematigde moslims gaan iedere vorm van discussie uit de weg. 'Wat nou een radicale islam?', zeggen zij. 'In de Bijbel staan toch ook gewelddadige passages?' In the end is de islam een vreedzame religie, dat is de teneur. Gematigde moslims accepteren niet dat jihadisten gelovig zijn en willen zich in geen enkel opzicht met hen associëren, maar zolang zij het debat over de gewelddadige aspecten van de Koran niet willen aangaan, verandert er niets. Bovendien laten zij zo een minderheid van gekken het beeld van hun geloof bepalen.

'Van de andere kant is het ook nodig dat autochtonen ontvankelijker worden en iets doen aan hun angst voor de islam en aan hun vertekende beeld daarvan. We moeten de gematigde moslims die niks met jihadisten te maken willen hebben, includen in de samenleving. Waarom zouden zij überhaupt het debat willen aangaan als ze zich buitengesloten voelen?

'Het debat is sterk gepolariseerd. Of je bent een Gutmensch - een moslimknuffelaar - of je hebt een uitgesproken rechts standpunt en ziet de hele islam het liefst verdwijnen. Pas als we die sterke polarisering aanpakken, ontstaat er ruimte voor een radicaal midden. Daar moet hard geschreeuwd worden door moslims en autochtonen om het extremistische geluid te overstemmen. Ja, het zal vermoedelijk nog eeuwen duren om het debat over een nieuwe islam echt op de rails te krijgen, maar ik blijf positief. Veel moslims hebben de terreur in naam van de islam altijd afgekeurd en zijn het spuugzat.'


Web:
TT:
Het geweld dat vandaag uit naam van de islam wordt uitgeoefend, is radicaal nieuw
Of je bent een Gutmensch - een moslimknuffelaar - of je hebt een uitgesproken rechts standpunt



Red:  

Terug naar Filosofie lijst , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]