De Volkskrant, 19-12-2015, boekrecensie door Aleid Truijens .2009


Speurtocht naar wat ons aantrekt in oosterse wijsheid

Tussentitel: Na enige oefening heeft Jensen die overweldigende, orgiastische gewaarwording

Als Stine Jensen de paklijst bekijkt voor het eerste weekend van haar cursus yoga leest ze dat ze beter geen boeken kan meenemen. Geen romans, geen thrillers. Daar is ze even stil van. Geen boeken!

Haar hele leven heeft ze gewijd aan lezen en schrijven. Ze is filosoof, universitair docent, columnist en programmamaker. Boeken analyseren, kritisch nadenken en verhalen vertellen, dat is haar beroep. Dat ligt in de cursusgroep niet zo lekker. Een medecursist verzekert haar dat hij liever 'mensen leest' dan boeken.

Wat doet iemand als Stine Jensen, overtuigd athest, op een yogacursus? Tijdens de cursus wordt gemediteerd, geschreeuwd, gehuild, gekotst (door onze ik-figuur); er worden groepsgewijs koude douches genomen, lichamen ontgift, tulbanden opgezet, mantra's gepreveld en de goddelijke schepping wordt bezongen. Ze leert dat het 'ik' een illusie is, dat iedere ervaring slechts 'een gedachte' is.

Ook Jensen vraagt zich af waarom ze hier is. Het was een crisis die haar deze kant opstuurde. Een verbroken relatie, alleenstaand moederschap, altijd deadlines. Heel precies beschrijft ze die crisis niet. Boosheid, hoofdpijn, rugpijn en vermoeidheid zijn signalen dat haar manier van leven verkeerd is - een wel erg snelle conclusie. Haar nuchtere tweelingzus wenst haar veel geluk, maar ontgift zelf 'liever met een bonbonnetje'.

Twee dingen kloppen niet aan dit boek: de titel en de ondertitel. Stine Jensen gaat niet richting oosten, zelfs niet in de geest. We blijven hier, waar de filosofe zich intensief bezighoudt met een razend populaire 'oosterse' manier om in het leven te staan. Het 'oosten' is een metafoor geworden voor wijsheid, ontspanning, geduld, berusting en andere eigenschappen die wij in het Westen, 'met onze grote ego's', helaas ontberen. Zou je wel 'east' gaan, dan is de vraag of de mensen daar, in Bombay bijvoorbeeld, zoveel gelukkiger leven.

Go East is evenmin een 'reis door de wereld van yoga, mindfulness en spiritualiteit'. Het boek gaat nauwelijks over mindfulless - moest dat op de cover om lezers te trekken? -, maar wel over yoga. En dan speciaal over kundaliniyoga, een spirituele vorm van yoga die door Sikh wordt beoefend en die ervan uitgaat dat in het lichaam (achter het stuitje) een grote hoeveel ongebruikte, krachtige energie huist. Na enige oefening heeft Jensen die overweldigende, orgiastische gewaarwording, aanzwellend vanuit het stuitje. Ze volgt zelfs een docentencursus yoga en h, het helpt! Dus moet er, ondanks bezwaren, iets goed aan zijn. Omdat Jensen levendig en beeldend schrijft en vragen durft te stellen, ook hinderlijke, is dat simpele gegeven stof voor een lezenswaardig boek.

Want de manier waarop ze haar onderwerp uiteenrafelt, is wel degelijk die van de oude, nog niet erg spirituele Stine. Gelukkig maar. Ze onderzoekt wat ons zo aantrekt in die oosterse wijsheid. Ons kritische denken leerde ons wel scherp te kijken naar allerlei tekortkomingen, ook van dat denken zelf, maar bood ons geen aanwijzingen hoe we konden leven - wat de kerkelijke godsdiensten wel deden.

Jensen maakt ook daarvan een scherpe analyse, in een hoofdstuk met veel zelfspot: de hang van ongelovige mensen naar exotische religieuze rituelen, waar ze zo rustig en 'heel' van worden. Ze ziet ook wel dat deze leer van 'ikloosheid' juist heel narcistisch kan zijn. Ze vraagt zich af of haar yoga-groep niet een sekte is, geleid door een goeroe - daar lijkt het, vindt ze, verdacht veel op. Ze hoort zichzelf babyklanken murmelen en zingen over het goddelijke. Maar ja, het bewijs is geleverd: ze voelt zich stukken beter.

Jensen concludeert dat het elkaar niet hoeft te bijten: het lezen en het denken, en de oefeningen en de mantra's, het kan in n leven.

Ik ben niet helemaal overtuigd door dit charmante boek. Jensen springt mij te makkelijk van 'waarom ben ik zo boos?', naar waarom zijn 'wij' zo boos. En gestrest en ontheemd. Spreek voor jezelf! In de hoofdstukken waarin Jensen dat doet, pakt ze met gemak de sceptische lezer in.



IRP:  


Terug naar Filosofie lijst , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]