De Volkskrant, 10-06-2015, door Jan Derksen, klinisch psycholoog en werkt aan de universiteiten van Nijmegen en Brussel .20xx

Verplicht filosofie en train het denken

Minister Bussemaker pleit voor een debat over de ideale universiteit. Psycholoog Jan Derksen neemt de handschoen op.


Tussentitel: Voor universiteit van de toekomst is basisschool voldoende, als je maar slaagt voor de toelatingseis

Het onderwijs is in een protocol gegoten, de studenten hoeven niet meer te denken, leren niet meer het genoegen van leren kennen, worden niet meer uitgedaagd hun 'Bildung' vorm te geven en weten als gevolg van de massale economisering niet meer wat kennis omwille van de kennis inhoudt.

In plaats van hun denken te trainen hoeven ze alleen nog maar de juiste volgende stap te zetten om tot een diploma te komen, passend in de output-financiering. Het onderwijssysteem, geproduceerd en gedragen door inhoudelijk niet bekwame onderwijskundigen en managers, maakt de dienst uit.

Elk algemeen vormend element ontbreekt in het universitaire onderwijs, elk alternatief voor het in de sociale wetenschappen bestaande empiristische paradigma is zoekgeraakt.

Wat 35 jaar geleden nog breed begon, is nu vanaf het begin smal geworden. De infantilisering van het onderwijs (waarin de powerpoint op de elektronische leeromgeving centraal staat) met verleiding aan de poort en zo snel mogelijk naar een uitsmijter aan het einde, heeft ook de universiteit veroverd met complimenten aan de pedagogen en onderwijskundigen.

Aan het einde van hun te korte studie willen psychologiestudenten alsnog vooral een beroep leren, bijvoorbeeld werken in de klinische praktijk en later psychotherapeut worden. Al het accent op onderzoek, alle tijd voor statistiek en methoden is weggegooide energie, ze zoeken een uitweg naar de praktijk en zijn daarvoor dan eveneens onvoldoende getraind; het zijn geen wetenschappers én geen professionals geworden.

De universiteit is onder invloed van het dominante economische discours, tegen wil en dank en tegen het beleid in, in belangrijke mate toch een beroepsopleiding geworden, terwijl daarvoor de hbo-opleidingen wellicht geschikter kunnen zijn. Deze laatste zijn nu druk bezig met (wetenschappelijk) onderzoek vooraan op hun agenda te plaatsen (sic).

Het beste lijkt me dat alle beroepsopleidingen verhuizen naar het hbo, daar kan een eenduidig accent worden gelegd op het opleiden en trainen van een goede tandarts, medisch specialist, psychotherapeut of leraar in de chemie. Het denk- en werkniveau op deze toekomstige hbo's lijkt niet op hoe het er nu voorstaat, maar is minimaal dat van de bestaande universiteiten. Dit heeft dus consequenties voor de toelating.

De universiteiten worden weer echte universiteiten waar het nadenken centraal staat, waar kennis wordt verzameld, beheerd, bediscussieerd en uitgedeeld, waar de pluriformiteit in de wijzen waarop betrouwbare kennis over de werkelijkheid kan worden gecreëerd het middelpunt vormt, waar wordt gedebatteerd door de staf onderling en met studenten, waar dwarse en creatieve denkers zich thuis voelen in plaats van - zoals nu - waar ze van weglopen.

Gestuwd door externe motieven en belangen zoals toppublicaties, carrière, geld en patenten komt er nu veel te vluchtige en niet gevalideerde, gecontroleerde en gerepliceerde 'kennis' in de wereld. Voor toegang tot de universiteit van de toekomst moet je niveau en motivatie laten zien, niet door middel van een briefje met cijfers op de middelbare school verkregen, maar door een toelatingstoets waarvoor je kunt zakken.

Je hoeft dus geen vwo-diploma te hebben, basisschool is voldoende. Als je slaagt voor de kennistoets, krijg je als vervolgtoets nog een uitgebreid gesprek waarin met name de intrinsieke motivatie wordt onderzocht. Indien je wordt geselecteerd, word je niet gehinderd door torenhoog collegegeld en studieschuld; de overheid financiert kennis en vorming.

Aan deze universiteit van de toekomst zijn promoties en titels afgeschaft, er zijn geen masters, geen doctoren en geen professoren meer (alle titels vervuilen de prestatiemotivatie), maar in wetenschap geïnteresseerde mensen die genieten van kennisproductie, elkaar stimuleren en ongedwongen kunnen kiezen voor samenwerken of voor alleen werken.

Er overheerst in de psychologie niet één paradigma zoals nu het experimentele, newtoniaanse, maar er bestaat tolerantie voor vele benaderingswijzen. De wijze waarop dat wordt bereikt, is door (verplichte) scholing in filosofie en training van het denken in de eerste fase van de opleiding.

Het denken trainen is een voorwaarde om tot deugdelijke wetenschappelijke kennis te komen. Indien dit denken zwak en onsystematisch is, kan dit niet worden gecompenseerd door een onderzoeksmethodologie. De mogelijkheid om online overal ter wereld onderwijs te volgen, wordt verder gefaciliteerd. Het schrijven van een boek wordt niet meer afgestraft met nul punten.


Web:
TT:
Het onderwijssysteem, geproduceerd en gedragen door inhoudelijk niet bekwame onderwijskundigen en managers, maakt de dienst uit
Gestuwd door externe motieven als toppublicaties, carrière, geld en patenten komt er nu niet gevalideerde'kennis' in de wereld


Red: 
Giordano Bruno

Dat is lachen ...Filosofen die andere willen leren denken ... Laat ze dat eerst zelf leren. Vooralsnog is de huidige filosofie, sinds de afscheiding der natuurwetenschappen, niets meer dan een praatclub die discussieert op basis van ideologieën, zonder een enkele blik op de werkelijkheid, dus zonder die ideologieën ook maar één moment werkelijk te bevragen. Begin maar eens met de "Gelijkheid der Culturen" - ieder enigszins denkende filosoof moet dat instantaan kunnen weerleggen. Het is tot nu toe niet eens geprobeerd.


Naar Onderwijsbeleid, lijst , Rijnlands beleid , Rijnlands beleid, overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]