Filmrecensie: Witness |
9 jul.2005 |
De film kan gezien worden als een gewone politie-thriller, met deels een
wat ongewone setting, in de Amish gemeenschap. De Amish zijn een volk of
cultuur in de Verenigde Staten, stammende uit Duitsland, die hun oude
levensstijl van voor de industriële revolutie grotendeels in stand hebben
gehouden. Er is alleen agrarische en direct aanverwante bedrijvigheid, en de
meeste vormen van moderne techniek zijn verboden.
Hier gaat het om de impliciete vergelijking die gemaakt wordt tussen de Amish en
de moderne stadscultuur. Het doet een fatsoenlijk mens twijfelen aan de waarde
van de vooruitgang, als men morele waarden ook in de vergelijking betrekt.
Het volgende is uit een bespreking in VARA TV Magazine, nr. 28-2005:
| |
'Ergens halverwege de film zit een mooie scène, waarin de gemeenschap samenkomt
om een schuur te bouwen. Iedereen, inclusief vrouwen en kinderen, draagt een
steentje bij om een pas getrouwd stel economisch op weg te helpen. Allen voor
een en een voor allen. Het is een inspirerende voorstelling van wat samenleving
in wezen betekent.' |
Vergelijk dit met de houding zoals die vooral in de top van onze huidige
maatschappij te vinden is: ze willen geen poot verzetten zonder er tonnen en
miljoenen voor te krijgen
 . Het maakt fatsoenlijke mensen verdrietig en boos.
Er is nog een aspect aan de scene (De Volkskrant, 25-07-2009, door Louise
O. Fresco universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, en Helen
Westerik is wetenschappelijk boekverkoper bij Athenaeum Boekhandel en
filmcurator):
| |
We moeten weer leren eten
In de film Witness van Peter Weir (1985), die zich grotendeels
afspeelt in de gesloten Amish-gemeenschap in de VS, komt een
sleutelscene voor waarin de mannen samenwerken om een schuur te bouwen.
De vrouwen zijn tezelfdertijd in de weer met koken. Als de mannen
stoppen met werken, brengen de vrouwen het voedsel naar buiten waar zij
aan lange tafels samen eten. In de gezichtsuitdrukking van de
hoofdpersoon, een politieagent 'van buiten' (Harrison Ford), zie je hoe
hij die maaltijd ervaart: als het symbool van de homogene groep die met
hun strikte morele regels samen eerbiedig en in dankbaarheid hun eten
tot zich neemt. Een strenge wereld waar hij nooit bij zal horen, maar
waar hij ondanks zichzelf naar verlangt. Door de maaltijd beseft hij dat
hij buitenstaander blijft, hoezeer hij zich ook onderdompelt in hun
gemeenschap. |
Naar Literatuur home
 ,
Algemeen overzicht
, of site home
.
|