De Volkskrant, 08-08-2014, hoofdredactioneel commentaar, door Arnout Brouwers 10 aug.2014

Uit protest in hongerstaking

Ook bedrijven moeten rekening houden met een fundamentele wijziging in de verhouding met Rusland.


Tussentitel: De Russische president slaat zijn eigen bevolking een bloedneus

Kelderende koersen, een dalende roebel, imploderende groei, gillende kapitaalvlucht, en de terugkeer van te hoge inflatie - het zijn fenomenen die in Rusland hand in hand zijn gegaan met de verovering en annexatie van de Krim en de oorlog in Oost-OekraÔne.

En nu komen daar voor de Russische bevolking nog hogere voedselprijzen, een verschraald voedselaanbod, en de terugkeer van een grote criminele zwarte markt bij - al dan niet met de terugkeer van Sovjetachtige rijen voor schaarse producten. Of, zoals een Russische journalist het samenvatte: Rusland gaat uit protest tegen westerse sancties in hongerstaking.

Het brede importverbod op een reeks voedselproducten uit westerse landen dat president Poetin heeft afgekondigd als antwoord op de vorige week verscherpte westerse sancties, is een paardenmiddel. Het raakt sommige westerse producenten hard, maar het raakt het Russische volk harder. De stedelijke middenklasse ziet zich beroofd van haar joie de vivre. Maar voor miljoenen en miljoenen minder gefortuneerde Russen, die uit patriottisme de 'goedkeuringscijfers' voor Poetin tot bijna 90 procent hebben opgestuwd, betekent dit dat een steeds hogere prijs voor de orgie van vaderlandsliefde wordt betaald.

Het doel van de Russische maatregelen is ongetwijfeld om verdeeldheid te zaaien en vooral in Europa 'van binnenuit' tegenstand tegen de westerse sancties te organiseren - geen irreŽle doelstelling gezien de fragiele eenheid die in de EU bestaat over de sancties.

Maar tegelijk slaat de Russische president zijn eigen bevolking een bloedneus, iets wat herinneringen oproept aan de tegenmaatregel twee jaar geleden tegen de Amerikaanse Magnitsky-wetgeving. Als straf stelde Rusland een algeheel verbod in op de adoptie door Amerikanen van Russische weeskinderen. Een drama - vooral voor de Russische wezen.

Dat Rusland bij zijn 'tegenmaatregelen' vooral zichzelf in de voet schiet, zegt iets over de werkelijke machtsverhoudingen tussen Rusland en westerse landen. Deze liggen nu heel anders dan in de hoogtijdagen van de Sovjet-Unie en dat is ook een van de redenen waarom de Koude Oorlog zich niet kan herhalen - behalve als farce natuurlijk.

Er zijn in de bloedige crisis in OekraÔne al veel momenten geweest waarop president Poetin op de rem had kunnen en moeten trappen, maar voor een hogere versnelling koos. Duitsland heeft maandenlang gevraagd, gesmeekt bijna, om deŽscalatie, uit naam van de Europese volkeren die geen conflict met Poetins Rusland wilden.

Bijna per toeval, als gevolg van het onverwachte en waarschijnlijk onbedoelde neerhalen van een passagiersvliegtuig, heeft Europa de eenheid gevonden die nodig was om een duidelijk signaal aan het Kremlin te zenden: in Europa geen gemorrel meer zijn grenzen, geen avonturen gebaseerd op de etno-nationalistische viespeukerij en de vrijheid van landen hun eigen lotsbeschikking te kiezen.

Deze voorgeschiedenis mag niet direct vergeten worden nu ook in Europa, en in exportland Nederland, klappen vallen. Er moet gekeken worden naar de mogelijkheden voor compensatie voor getroffen sectoren, ook in Europees verband. Maar het uitgangspunt blijft dat Europa en ook Nederland niet kunnen weglopen voor dit conflict, dat onnodig was en door president Poetin bewust en op bloedige wijze is geŽscaleerd.

Europa heeft de deur voor een politieke accommodatie altijd opengehouden en doet dit nog steeds - maar Europeanen, en Europese bedrijven, moeten steeds ernstiger rekening houden met een fundamentele wijziging in de verhoudingen met Rusland. Dat deze ongewenst is, maakt de kans erop niet minder reŽel.



Naar Methodologie , Psychologie overzicht  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]