WERELD & DENKEN
 
 

Bron bij Denkfouten



Weblog Erik van Donk

Ad hoc
De ad hoc drogreden geeft een uitleg achteraf die niet opgaat voor alle situaties. Een voorbeeld: Uitgaande dat God iedereen gelijk behandelt:
"God heeft mijn gebed verhoord en mijn vriendin genezen van kanker!"
"Dus God zal ook anderen genezen van kanker?"
"Uh....Gods wegen zijn ondoorgrondelijk"

Anekdotisch bewijs
Dit is misschien wel de meest simpele en veelgebruikte drogreden. Een anekdote wordt aangevoerd om iets te bewijzen.
Een voorbeeld: "Er is genoeg bewijs dat God bestaat en dat hij nog steeds wonderen verricht. Vorige week nog hoorde ik over iemand die aan kanker doodging. Zijn hele familie ging naar de kerk en bad voor hem, hij werd genezen."

Argumentum ad antiquitatem
Dit is de drogreden dat iets juist of goed is, simpelweg omdat het oud is. Een voorbeeld:
"Al duizenden jaren geloven christenen in Jezus. Het christendom moet wel waar zijn omdat het al zo lang bestaat, zelfs ondanks vervolgingen."

Argumentum ad baculum
Het argument "met de stok" is een zuiver en puur machtsargument, zeg maar een openlijk dreigement, en daarmee een heel kwalijke.
Een voorbeeld:
"Als je Jezus niet aanneemt als Redder zult je eeuwig branden in de hel!"

Argumentum ad hominem
Dit is een persoonlijke aanval. De reactie is niet gericht op het argument van de opponent, maar op de opponent zelf.
Een voorbeeld:
"Jullie athe´sten zijn kille mensen"

Argumentum ad ignorantiam
Dit is een zeer veel gebruikte drogreden en betekent letterlijk "argument van onwetendheid". Deze drogreden stelt dat iets simpelweg waar is omdat niet bewezen is dat het niet waar is, of andersom, dat iets niet waar is omdat het nog niet bewezen is dat het waar is.
Enkele voorbeelden:
"De bijbel is waar, niemand kan het tegendeel bewijzen."
"Het oog is te complex om te evolueren, daarom moet het wel ontworpen zijn door een intelligente Ontwerper" (Merk op dat de evolutie van het oog uitgebreid gedocumenteerd is!)

Argumentum ad populum
Dit is de drogreden dat iets wel waar moet zijn omdat vele mensen geloven dat het waar is. Vaak zijn ze ook emotioneel beladen.
Enkele voorbeelden:
"Al duizenden jaren geloven mensen in de bijbel en Jezus, wil je beweren dat al die mensen gek zijn?" (Opmerking: dit kan ook als een verkapt ad hominem worden opgevat, als de eerste spreker niet heeft gezegd dat gelovigen "gek" zijn)
"Zo'n twee miljard mensen zijn christen, dat zegt toch wel iets?"

Argumentum ad verecundiam
Bij deze drogreden wordt een beroep gedaan op een autoriteit of een beroemd persoon om de stelling kracht bij te zetten. Enkele voorbeelden: "Isaak Newton was een genie en geloofde in God" "Einstein geloofde in God, weet jij het beter dan hij?" (Merk op dat Einstein niet in de christelijke God geloofde, maar een panthe´st was.)

Naturalistische drogreden
Een van de meest lastig te herkennen drogredenen, naar mijn mening, maar eentje die heel vaak voorkomt. Bij deze drogreden wordt een situatie of karaktertrek opgevoerd om daden te verklaren en goed te keuren, waarbij het logische verband tussen situatie of karaktertrek en gepleegde daad niet aan te tonen is. Deze drogreden is heel erg in trek bij neo-cons.

Post hoc ergo propter hoc
Dit betekent letterlijk: daarna dus daarom. Een bepaalde gebeurtenis wordt veroorzaakt door iets simpelweg omdat het voor die gebeurtenis gebeurd is. Een voorbeeld:
"Na mijn gebed knapte mijn vriend zienderogen op van zijn ziekte, God heeft hem genezen!"

Petitio principii
Een cirkelredenering of "de vraag ontwijken". Bij deze drogreden keert de conclusie weer terug naar de aanname. De premisse van het argument veronderstelt impliciet wat het argument probeert te bewijzen.
Enkele voorbeelden:
"De bijbel is waar omdat het door God is ingegeven en het is door God ingegeven omdat dat in de bijbel staat"
"Het universum bestaat. Daar moet een plan, ontwerp of iets dergelijks achter zitten, een intelligente Ontwerper dus. Daarom bestaat God." (Hier wordt het bestaan van God als premisse aangevoerd, om aan te tonen dat God bestaat)

Vals dilemma
Hierbij wordt ten onrechte het principe van de uitgesloten derde toegepast.
"Als je niet voor ons bent dan ben je tegen ons"
(Opmerking: ook wel bekend als zwart-wit denken)

Verwisselen van de bewijslast
De bewijslast ligt altijd aan de kant van degene die iets beweert. Het verschuiven van de bewijslast, een bijzonder geval van het argumentum ad ignorantiam, is de drogreden die de bewijslast verschuift naar degene die een bewering ontkent of in vraag stelt.
Een voorbeeld: "God bestaat, jij kunt niet bewijzen dat Hij niet bestaat." (Reactie: vraag naar het bewijs van het al of niet bestaan van Wodan, Donar, Zeus of Apollo)

Stroman
Bij deze drogreden wordt de positie van iemand zodanig verdraaid (versimpeld, overdreven, enzovoort) dat het makkelijker aan te vallen is. Het werkelijke standpunt wordt dus vervangen door een argument dat onderuitgehaald kan worden. De gebruiker van de drogreden weerlegt dus eventueel het verdraaide argument in plaats van het werkelijke argument.
Enkele voorbeelden:
"De schoonheid in de natuur is geen toeval" (als reactie op de evolutietheorie)
"Geloof jij dat al het moois om ons heen is ontstaan door ÚÚn grote knal (oerknal)?"

 
Naar Denkfouten  , Alg. semantiek, lijst  , Alg. semantiek, overzicht  , Algemeen, overzicht  , of site home  .