 |
Dit is een voorbeeld van het proces van wensdenken: de wens van een bepaalde uitkomst, hier in het verleden, verandert de waarneming van de werkelijkheid tot deze in overeenstemming is met de wens. Uit: De Volkskrant, 08-12-2007, door Mirjam Schöttelndreier (volledig artikel hier  )
Ik wou zo graag De sporters van FlevOnice die op 1 december dachten te kunnen schaatsen. En minister Eurlings die denkt dat het wel goed komt met de files. Hun optimisme heeft iets gemeen: wishful thinking. ... De ijsjongens uit de polder en de minister in Den Haag, ze lijden aan ‘wishful thinking’. Zo noemen we dat mechanisme, waarin we de zaken iets fraaier voorstellen dan ze zijn. Volgens de internetencyclopedie Wikipedia staat wishful thinking ‘voor het vormen van overtuigingen en het nemen van besluiten op basis van wat fijn is om te denken in plaats van wat in overeenstemming is met de feiten of de rationaliteit’. Het zijn in de geschiedenis niet de kleinsten die hun ambities vermengden met wishful thinking van het zuiverste water. Zo had Hitler er een handje van militaire operaties op voorhand als geslaagd voor te stellen, omdat een overwinning zo goed uitkwam voor de werkgelegenheid, de beschikbaarheid van olievoorraden en voor een reservoir aan dwangarbeiders. Operatie Barbarossa, de invasie van de Sovjet-Unie door nazi-Duitsland in 1941, was zo’n megalomane actie die uitmondde in een van de grootste, gruwelijkste bloedbaden in de geschiedenis, zowel voor de Duitsers als voor de Russen. Maar ja, Hitlers grootspraak had het anders voorzien: ‘Zodra Barbarossa begint, zal de wereld zijn adem inhouden en niets meer durven zeggen.’ En deze liegt er ook niet om: ‘We hoeven maar tegen de deur te schoppen, en de hele verrotte structuur dondert in elkaar.’ Hitler vertoonde een extreme vorm van wishful thinking of, om in termen van de wetenschap te spreken, van ‘onrealistisch optimisme’. Toch komt gevaarlijk optimisme dat de realiteit uit het oog verliest, ook in het gewone leven voor. ‘Professionals die er aan lijden, kunnen daardoor bijvoorbeeld verkeerde voorspellingen doen’, zegt Paul van Lange, hoogleraar sociale psychologie aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. ‘Als onrealistisch optimisme in een groep gaat overheersen en men niet meer openstaat voor kritiek of meningen van anderen, en het denken dus niet meer wordt gecorrigeerd, kan het ook riskant worden.’ Toch is wensdenken in het algemeen niet erg, maar zelfs ‘functioneel’. De Nijmeegse sociaal psycholoog Daniel Wigboldus schetst de voordelen. ‘Mensen schatten over het algemeen hun toekomst positiever in dan realistisch is. Dat is een enorme buffer tegen de narigheid van het leven. Ze denken dat als zij op wintersport gaan, ze minder kans hebben een ongeluk te krijgen dan anderen. Het is ook grappig dat de meeste mensen denken dat ze beter rijden dan de gemiddelde bestuurder. Dat kan individueel waar zijn, maar je kunt als groep niet beter rijden dan het gemiddelde. Toch helpt het: als je iedere keer dat je in de auto stapt vreest dat je een ongeluk krijgt, stap je nooit meer in.’ ... Red.: De hier gedane bewering dat wishfull thinking leidt tot een beter resultaat dan realistisch denken is uiteraard onbewezen, en hoogstwaarschijnlijk een geval van wishfull thinking. Naar Denkfouten  ,
Alg. semantiek, lijst
 ,
Alg. semantiek, overzicht
,
Algemeen, overzicht
, of site home
.
|
|
|