De Volkskrant, 14-09-2013, door Bard van de Weijer 18 sep.2013

Fenomeen | Datavisualisatie

Datavissers

Uit onbekende datazeeŽn duiken experts de bijzonderste gegevens op. De CitySDK moet ze ook te behappen maken voor burgers.


Tussentitel: Zoals je de jaarringen van een boom kunt tellen, zo laat de leeftijd van een stad zich lezen

Het zijn de ontdekkingsreizigers van onze tijd, de mannen en vrouwen die zich hebben gespecialiseerd in een tak van computerkunde die datavisualisatie wordt genoemd. Zij duiken in onbekende datazeeŽn om uit de diepte gegevens op te vissen die ons gewone stervelingen versteld doen staan.

Zoals Bert Spaan, softwareontwikkelaar bij de Amsterdamse Waag Society. Hij ontwikkelde een kaart waarop te zien is uit welke tijd gebouwen in Nederland stammen. Kleurige paletten tonen hoe de leeftijd van de gebouwen in een stad zijn opgebouwd: rood is oud, blauw is nieuw. Amsterdam ontvouwt zich als een klaproos, dieprood van binnen en paarsblauw uitwaaierend naar de randen. Zoals je de jaarringen van een boom kunt tellen, zo laat de leeftijd van een stad zich lezen.

De gegevens die Spaan gebruikt, zijn gewoon openbaar. Gemeenten en overheden publiceren steeds meer van dit soort data. Omdat het kan. Omdat het moet, van de Europese Unie. En omdat het goed zou zijn voor de democratie. Burgers die inzicht krijgen in al deze data, zullen zich wellicht eerder interesseren voor de besluitvormingsprocessen die erachter liggen, is het idee.

Soms is het gewoon ook handig, bijvoorbeeld als je wilt weten of je dak geschikt is voor het plaatsen van zonnepanelen. Amsterdam heeft zo'n kaart. En trouwens ook een kaart waarop je kunt zien waar alle iepen in de stad staan, hoe dik hun stam is en van welk type ze zijn.

Dat is mooi, maar het leidt meteen ook tot een nieuw probleem, zegt Job Spierings, eveneens van Waag Society. 'Je ziet dat elke afdeling zijn eigen dataset gaat maken. Er is inmiddels zo veel beschikbaar in zo veel varianten, dat je als burger door de bomen het bos niet meer ziet.'

Want er zijn niet alleen heel veel data, ze hebben ook allemaal andere formaten. Zo kun je als Amsterdammer informatie opvragen over parkeerplaatsen in de stad. 'Dan krijg je een zip-bestand met zes losse files die je zelf aan elkaar moet linken. Anders weet je wel de prijs per uur, maar weer niet de locatie. Daar heb je dus weinig aan.'

Rotterdam heeft weer een eigen systeem, net als Utrecht, Almelo, Geldrop en Damwoude. Spierings: 'Je wordt er al moe van als je erover nadenkt.' Daarom is in Europees verband een consortium opgericht met 23 partners uit acht landen - waaronder Waag Society - dat probeert een methode te ontwikkelen die al deze datastromen toegankelijk maakt, de zogenoemde CitySDK. De bedoeling is een manier te vinden om al die data op eenzelfde manier beschikbaar te krijgen. 'Zodat als de gemeente Amsterdam iets doet, de gemeente Helsinki er ook bij kan, en andersom.'

Dat is interessant voor gemeenten, maar ook voor ontwikkelaars van apps. Die hoeven dan niet afzonderlijke apps te ontwikkelen voor Amsterdam, Rotterdam en Helsinki, maar gewoon een app die overal werkt. Dat scheelt in de kosten, waardoor er meer nuttige toepassingen zullen komen om al die overheidsdata op een inzichtelijke manier gepubliceerd te krijgen. In Nederland hebben naast Amsterdam onder meer Rotterdam, Utrecht en Eindhoven interesse om hun data via de zogenoemde CitySDK beschikbaar te stellen, zegt Spierings. Ook andere Europese steden zullen er naar verwachting op over schakelen.

Nu maar hopen dat er overal ook Bert Spaans opstaan.

bit.ly/15O554R


Tussenstuke:
'Social travel app'

Navigatieapparaten zijn handige hulpmiddelen, maar ze zijn nogal gefocust op hun kerntaak: het vinden van de snelste route. Terwijl er vaak meer gebeurt onderweg. Zo zou het handig zijn als je door Buienradar wordt gewaarschuwd als het gaat regenen op het deel van de route dat je per fiets aflegt. Of dat een medereiziger een seintje geeft als de tram is uitgevallen. De Waag Society in Amsterdam werkt op basis van data die publiek toegankelijk is aan een 'social travel app'. Gebruikers zien alleen berichten van reizigers die dezelfde route en hetzelfde vervoermiddel gebruiken.

 

Foto: Hoe oud zijn de gebouwen in Amsterdam (linksboven) en rondom de Kop van Zuid (boven). Rood is oud, blauw is nieuw.
Links: hoe geschikt voor zonnepanelen zijn de daken in het centrum van Amsterdam? Groen is geschikt.
Linksonder de 'oud en nieuw'-kaart van heel Rotterdam en rechtsonder de iepen in Amsterdam
1, 2, 3, 4 (2x)

Terug naar   , lijst , overzicht   , of naar site home . uitleg of detail