Bronnen bij Menswetenschappen, regels: evenwicht voorbeelden
|
17 sep.2009 |
Dat natuurlijke toestanden voornamelijk uit evenwichttoestanden bestaan, is
eigenlijk al bekend genoeg. Onder een verzameling voorbeelden uit diverse
wetenschappen, met als eerste eentje uit de psychologie (voor een sociologisch
voorbeeld, zie hier
):
Uit:
NRC Handelsblad, 15-08-2009, door Niki Korteweg
Het straffeloze brein
Veel misdadigers kennen
geen angst, straffen werkt dan niet. Hersenonderzoekers willen daarom ingrijpen
in het emotionele brein van misdadigers. Liefst in de kindertijd.
Tussentitel: De angstreactie van psychopaten moet worden opgekrikt, bij
agressieve
mensen moet de amygdala juist minder actief worden.
... Feit is dat onderzoek aan criminele hersenen al veel inzicht
heeft gebracht, niet alleen over de verschillen russen antisociaal-agressieve en
gezonde mensen, maar ook tussen mensen met die stoornissen onderling. Een van de
belangrijkste verschillen zit hem in de amygdala, een diep weggestopt hersendeel
dat cruciaal is voor de reactie van het brein en het lijf op angstige of
emotionele situaties.
Normaal gesproken wordt bij het zien van enge dingen de
amygdala actief. Via dat hersendeel wordt dan ook het onbewust werkende
(autonome) zenuwstelsel geactiveerd, waardoor het hart sneller gaat kloppen en
de zweetproductie op gang komt.
Bij mensen met een agressieve gedragsstoornis werkt de amygdala niet naar
behoren bij het zien van iets afschrikwekkends. Dat kan twee kanten op gaan,
vertelt Verkes. "Er zijn mensen die reactief met agressie reageren, die met het
spreekwoordelijke korte lontje.
En mensen die doelgerichte agressie vertonen. Dat noemen wij psychopathie. Die
mensen zijn al vanaf jonge leeftijd ongevoelig voor emoties van anderen, ze
herkennen geen angst bij anderen, en reageren niet met een verhoogde hartslag of
zweethanden op straf of pijn."
"Mensen die reactief agressief zijn, hebben een overactieve amygdala. Die krijgt
onvoldoende bijsturing vanuit de prefrontale hersenschors, die pal achter het
voorhoofd ligt. Daar zit het vermogen na te denken over je gedrag, en het bij te
sturen. Bij de tweede groep, de doelgericht agressieve psychopaten, is de
amygdala juist te weinig actief", legt Verkes uit. ...
Tussenstuk:
Het angstcircuit in het brein
De rode stip in de tekening geeft de plaats aan van de amygdala (amandelkern).
Die bestaat uittwee delen, in elke hersenhelft een. De kleine klompjes
zenuwcellen regelen hoe we reflexmatig reageren op angstwekkende situaties.
Vluchten of vechten? Die reactie is gebaseerd op eerdere emotionele ervaringen.
Het rode gebied in het voorhoofd is de prefrontale
hersenschors. Daar zit het vermogen bewust na te den ken over ons gedrag. Die
prefrontale hersenschors staat in nauwe verbinding met de amygdala en stuurt de
eerste reactie bij als dat nodig is. In dit circuit speelt monoamine oxidase A (MAOA),
een stof in de hersenen die boodschapperstoffen reguleert, een belangrijke rol.
De amygdala zet bij angst of opwinding ook het stresssysteem
van het lichaam in werking, zodat de bijnieren de stresshormonen adrenaline en
cortisol door het bloed laten stromen. Ook wordt het autonome zenuwstelsel
actief, dat hartkloppingen en zweethanden veroorzaakt.
Het angstcircuit in het brein reageert anders bij mensen met
een agressieve of antisociale gedragsstoornis. De amygdala is bij hen ofwel te
weinig actief, waardoor ze onderkoeld reageren, of hij is juist overactief, en
krijgt dan te weinig bijsturing vanuit de prefrontale hersenschors, waardoor
deze mensen te impulsief reageren.
Naar Menswetenschappen, regels
,
Menswetenschappen, huidig
, Wetenschap, lijst
, Wetenschap overzicht
, of site home
.
|