Bronnen bij Methodologie, enquêtes

Er zijn een aantal methodologische zaken die zowel op psychologie als sociologie slaan, hoewel natuurlijk in ieder apart geval in verschillende mate. De belangrijkste hiervan is dat als men ook maar enigszins de keuze heeft, men niet moet kijken naar wat mensen zeggen, maar wat ze doen:

Uit: De Volkskrant, 12-11-2005, van verslaggever Olav Velthuis (volledig artikel hier )

Iedereen denkt dat hij het grappigst is

Veel economen zijn niet blij met hem. Want Richard Thaler laat zien dat mensen helemaal niet zo rationeel handelen. De Erasmus Universiteit gaf hem een eredoctoraat voor zijn werk.

Schat eens in hoeveel gevoel voor humor je hebt. Meer of minder dan je medemens? De vraag die de Amerikaanse econoom Richard Thaler zijn publiek voorlegt, is simpel. Maar het antwoord dat de honderden studenten, hoogleraren en andere genodigden van de Erasmus Universiteit Rotterdam geven, is weinig rationeel.
    Ze waren al gewaarschuwd. Op de uitnodiging voor het eredoctoraat dat de Erasmus Universiteit deze week aan Thaler uitreikte, stond al geschreven dat ze in de luren gelegd zouden worden. Of preciezer: 'Tijdens zijn speech zal Richard Thaler interactief het fiasco van de economische theorie en zijn standaard-aannames aantonen.'
    Dat blijkt een koud kunstje te zijn. Bij de ingang van de zaal krijgen alle gasten een digitaal stemkastje uitgereikt. 'Mensen zijn maar in beperkte mate rationeel', zo begint Thaler, een gevierd hoogleraar aan de Universiteit van Chicago, zijn toespraak. 'Bij het maken van keuzes maken ze systematisch fouten. Met behulp van die kleine speeltjes die zijn uitgereikt valt dat aan te tonen.'
    Maar liefst 75 procent van de aanwezigen laat middels zijn stemkastje weten dat zij meer gevoel voor humor hebben dan de anderen. De meesten zijn er zelfs van overtuigd dat zij véél leukere grapjes maken. Thaler merkt na het zien van de resultaten droogjes op: 'Ik hoop dat u mij kunt volgen als ik zeg dat die uitslag niet kan kloppen. In werkelijkheid moet de verdeling natuurlijk 50-50 zijn. Niet iedereen kan grappiger zijn dan de ander.' ...  Het experiment blijkt niet alleen voor humor te werken.  ...
    Zijn eredoctoraat krijgt Thaler juist voor zulke experimenten uitgereikt. Ze laten niet alleen zien dat mensen lijden aan zelfoverschatting, maar ook dat ze bij het maken van keuzes vaak de fout ingaan. ...

Uit: De Volkskrant, 02-02-2008, door Frans Verstraten, hoogleraar psychologische funktieleer aan de Universiteit Utrecht (volledig artikel hier )

Uri et Orbi

...   Nog niet zo lang geleden vroeg ik aan een nieuwe lichting van 550 psychologiestudenten of zij geloofden in het bestaan van paranormale gaven. Een handvol studenten stak een vinger op, dat leek goed nieuws. Psychologen weten echter ook dat niet iedereen zijn echte mening in de nabijheid van anderen durft te geven. Dus stelde ik de vraag een paar dagen later opnieuw, met dit verschil dat iedere student anoniem kon antwoorden met een persoonlijk stemkastje. Het resultaat overtrof mijn stoutste verwachtingen. Nu gaf meer dan 60 procent van mijn studenten aan in paranormale gaven te geloven. ...

Uit: Dagblad De Pers, 20-04-2007, door Marcel Hulspas (volledig artikel hier )

God kan wachten

...    Is geloven nuttig? Gelovigen denken graag van wel. Ze denken dat hun gedrag beïnvloed wordt door hun geloof. Verstokte ongelovigen wijzen er dan graag op dat het aantal echtscheidingen in de VS juist het hoogst is in de meest gelovige staten. Deze week werd ook nog eens duidelijk dat de abstinence only-lessen op de Amerikaanse middelbare scholen, waarbij leerlingen te horen krijgen dat ze geen seks moeten hebben voor het huwelijk, geen enkel effect hebben. De pubers die deze lessen kregen, hebben op dezelfde leeftijd voor de eerste keer geslachtsgemeenschap als pubers die niet met dergelijke lessen werden lastiggevallen. Ook wat betreft condoomgebruik lopen de beide groepen niet uiteen.
    De regering-Bush heeft de afgelopen tien jaar bijna een miljard dollar gestoken in deze religieuze seksuele voorlichting. 'Weggegooid geld!', roepen de Democraten nu. Maar ik durf te wedden dat die leerlingen het daar niet mee eens zijn. Lessen in seksuele onthouding? Zeer nuttig! Daar wordt de samenleving ongetwijfeld beter van! Maar persoonlijk hebben ze er helaas geen tijd voor.

IRP:   Oftewel: de daden staan volledig los van de woorden. Een zaak die in hoge mate geldt voor het hele geloof.
    Als men gedwongen wordt naar woorden te kijken, is de allereerste zaak om genoeg kennis te hebben over hoe woorden werken. Net als voor gezond verstand geldt hier dat iedereen denkt dat hij hier wel genoeg van heeft, en evenals voor gezond verstand geldt dat dit absoluut niet waar is. Waar dat eerste moeilijk te onderrichten valt, is dat bij het tweede veel beter het geval. Hiervoor wordt men verwezen naar de Algemene semantiek, zoals bijvoorbeeld beschreven op deze website hier .

Uit: De Volkskrant, 22-08-2007, van verslaggever Jaap Stam (volledig artikel hier )

Ouders: opvoeding moet strenger

Ouders vinden andermans kinderen asociaal en stiekem | 89 procent van ouders vindt dat school leerlingen best harder mag aanpakken

Tussentitel: Over de opvoeding van de eigen kinderen zijn ouders dik tevreden

Kinderen moeten strenger worden opgevoed en minder worden verwend, vinden ouders. Zij ergeren zich vooral aan de kinderen van een ander. Die vinden ze brutaal, asociaal, stiekem en ongehoorzaam. De opvoeding van hun eigen kinderen krijgt een dikke voldoende.
    Dat blijkt uit een onderzoek dat J/M, het maandblad voor ouders met schoolgaande kinderen, heeft laten uitvoeren ter gelegenheid van zijn tienjarig bestaan. Aan het onderzoek hebben 317 moeders en 296 vaders van basisschoolkinderen meegedaan. Volgens het uitvoerende onderzoeksbureau Qrius is dat representatief voor Nederlandse ouders. De resultaten worden vandaag bekendgemaakt.
    Tweederde van de ouders spreekt zich uit voor een straffere hand. Voor zover bekend is het voor het eerst dat ouders zich keren tegen een slappe aanpak in de opvoeding. ...
    De meeste vaders en moeders vinden dat ze het zelf prima doen. Ze geven zich gemiddeld een 7,2. Hun partner krijgt een 7,4. Moeders noemen als hun grootste fout dat ze te vaak toegeven en niet consequent genoeg zijn. Vaders vinden zich eerder te streng. Een kwart van de vaders en 9 procent van de moeders twijfelen (bijna) nooit aan zichzelf. ...

IRP:   Sociologisch is het idee dat ouders hebben dat ze het zelf beter doen natuurlijk onzin: er is sociologisch gezien maar één groep ouders, en het oordeel over "ouders" slaat dus ook op zichzelf. Het afwijkende oordeel over zichzelf is dus puur iets dat de ouders verzinnen ten gunste van zichzelf, voor de enquête. Waaruit dus volgt dat een enquête volkomen onbetrouwbaar is, als het over zichzelf gaat
    Nog een voorbeeld hiervan met vrij zware gevolgen:

Uit: De Volkskrant, 31-03-2009, door Robert Giebels

Banken willen heus wel een ander bonusbeleid

Het heeft wat van een Noord-Koreaanse verkiezingsuitslag: 98 procent van de bankiers wereldwijd meent dat de manier waarop banken hun werknemers plachten te belonen, mede de huidige financiële crisis heeft veroorzaakt.
    Het onderzoek is gedaan door de IIF, een wereldwijde associatie van 380 financiële bedrijven.
    Het is het zoveelste onderzoek waarbij bankiers zichzelf de kredietcrisis aanrekenen. Vaak komen ze tot de conclusie dat de sector als geheel het verkeerd heeft gedaan, maar dat ze zelf hun zaakjes op orde hebben. Zo vonden bankiers in een wereldwijd onderzoek van KPMG begin dit jaar dat gebrekkig risicobeleid een zeer belangrijke oorzaak van de crisis was. Maar hun eigen risicobeleid was naar hun overtuiging volledig in orde.  ...

IRP:   En ook op het terrein der liefde wordt heel wat afgefantaseerd:.

Van: CNN.com, 04-09-2007 (volledig artikel hier )

Men want hot women, study confirms

Dating study: Men base their decisions mostly on physical attractiveness | Men are much less choosy than women | Women are aware of the importance of their own attractiveness to men

Science is confirming what most women know: When given the choice for a mate, men go for good looks. ...
    "Just because people say they're looking for a particular set of characteristics in a mate, someone like themselves, doesn't mean that is what they'll end up choosing," Peter M. Todd, of the cognitive science program at Indiana University, Bloomington, said in a telephone interview.
    Researchers led by Todd report that in Tuesday's edition of Proceedings of the National Academy of Sciences that their study found humans were similar to most other mammals, "following Darwin's principle of choosy females and competitive males, even if humans say something different." ...
    In the study, participants were asked before the session to fill out a questionnaire about what they were looking for in a mate, listing such categories as wealth and status, family commitment, physical appearance, healthiness and attractiveness.
    After the session, the researchers compared what the participants said they were looking for with the people they actually chose to ask for another date.
    Men's choices did not reflect their stated preferences, the researchers concluded. Instead, men appeared to base their decisions mostly on the women's physical attractiveness. ...
    Women's actual choices, like men's, did not reflect their stated preferences, but they made more discriminating choices, the researchers found. ...

IRP:   Spreekt voor zichzelf. Merk op dat op dit terrein, de leugen bijna eerder de regel lijkt te zijn dan de uitzondering.

Uit: De Volkskrant, 25-10-2007, door Bart Dirks

Strijd van Europa tegen zwartwerk wordt taai

Europa bindt de strijd aan met zwartwerk. Vooral in de bouwsector en de huishoudelijke hulp is het fenomeen de laatste jaren eerder toe- dan afgenomen, aldus eurocommissaris Vladimir Spidla (Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Gelijke kansen).
    ‘Zwartwerk is uitermate schadelijk voor Europa’, zei de oud-premier van Tsjechië woensdag in Brussel. ...
    Een peiling in de 27 EU-landen biedt echter weinig reden tot optimisme. Bijna een kwart van de Europeanen zegt wel eens zwart te hebben gewerkt. Van de ondervraagden zei 5 procent de laatste twaalf maanden zwart te hebben (bij)geklust.
    Maar de verschillen tussen de landen zijn groot. Van alle Europeanen geven de Denen het meeste toe dat ze zwart hebben gewerkt (18 procent), gevolgd door de Letten (15 procent) en de Nederlanders (13 procent). De inwoners van de landen in het zuiden en het oosten van de EU zeggen het minst te zondigen: amper 1 procent in Cyprus en Malta, 4 procent in Griekenland.
    De onderzoekers noemen de lage uitkomsten in Zuid- en Oost-Europa ‘verrassend’. Geen wonder, want volgens studies is de informele economie juist het grootst in landen als Bulgarije, Roemenië, Italië en Griekenland.   ...

IRP:   Om te brullen van de lach ... Natuurlijk is het zwartwerken in die informele zuidelijke economieën veel groter dan in Denemarken. Maar dat zeggen ze in het zuiden natuurlijk niet. Deels omdat ze er makkelijker over liegen, en deels omdat ze het misschien helemaal niet als zwartwerk zien - "Het is toch normaal ..."
    Maar waar het om gaat is de naïviteit van de onderzoekers, die geen kennelijk benul hebben van het begrip "sociaal wenselijk antwoorden".
    In het volgende artikel vinden we twee voorbeelden van de schrijnende verschillen tussen verbale antwoorden en de realiteit van denken en handelen:

Uit: VARA TV Magazine, nr. 43-2007, column door Paul Witteman (volledig artikel hier )

Mutsen

Er is geen land in Europa waar per hoofd van de bevolking zo veel antidepressiva worden geslikt als in Nederland. Bijna een miljoen mensen gaat maandelijks met het receptje naar de apotheek om de chemische huishouding in het hoofd zodanig te wijzigen dat het leven weer dragelijk wordt. Het is een mooie uitvinding, die pil, maar het massale gebruik ervan geeft te denken over het geluk van de Nederlander. Het zijn vooral vrouwen die de gelukspilletjes gebruiken. Ik keek daarom op van het resultaat van een groot onderzoek, in opdracht van de damesbladen Opzij en Margriet waaruit bleek dat de Nederlandse vrouw gemiddeld erg tevreden is en haar leven een 7.8 geeft. Je zou natuurlijk kunnen zeggen dat daaruit blijkt dat de pillen goed helpen. Maar zouden de ondervraagden zo kortzichtig zijn dat ze, met de medicijnen binnen handbereik, hun leven als een feest ervaren? Ik uit mijn beleefde twijfels over de wetenschappelijke waarde van deze onderzoeksresultaten.
    Dat wantrouwen wordt nog versterkt door het antwoord op de volgende vraag die aan vrouwen van rond de veertig werd voorgelegd: Is kinderen krijgen het belangrijkste in uw leven? Een niet representatieve steekproef onder mijn vrouwelijke collega's van die leeftijd levert een bevestigende score rond de 80 percent op. En dan werk ik nog bij een behoorlijk progressieve organisatie. Maar wat blijkt uit het Margriet/Opzij-onderzoek: slechts 12% beantwoordt de vraag positief. Als dat zou kloppen, mag de jeugdzorg er de komende jaren van minister Rouvoet nog wel een paar honderd miljoen euro bij krijgen. Arme kinderen. ...

VARA TV Magazine, nr. 2-2008, column door Dick Wensink

Kijkkunde

Nederlanders kijken naar documentaires, natuurfilms of programma's van de BBC. Maar het 'metertje' beweert anders.

Als je vraagt naar welke programma's Nederlanders graag kijken, dan zou je de indruk krijgen dat veel kijkers televisie voornamelijk gebruiken om er iets van op te steken of hoog cultureel te genieten.
    Het antwoord begint vaak met: documentaires, natuurfilms en reisprogramma's, een goede film, een concert of een kunstprogramma. Als favoriete zender komt daar vaak nog bij, BBC 2 of Arte.
    Daarom is het goed dat het kijkonderzoek niet aan mensen vraagt waar ze naar kijken, maar dat een 'metertje' dat vaststelt. Want dan blijkt dat die documentaire misschien wel heel leerzaam was, de natuur heel mooi, een verre reis avontuurlijk en Arte heel cultureel, maar dat er toch meer gekeken wordt naar het ijsdansen, sterren die dat nadoen, of kinderen van de sterren die dat weer nadoen, soap, reallife, spelletjes, grappenmakers en verkleedpartijen. Zelfs ontkleedpartijen. Als je er naar vraagt kijkt niemand ernaar, maar het metertje weet beter, ook seksprogramma's mogen rekenen op een trouwe schare liefhebbers. Hoewel de hausse van een paar jaar geleden voorbij lijkt, omdat veel adverteerders niet meer met deze programma's geassocieerd willen worden, zijn ze er nog. Sexcetera op Veronica bijvoorbeeld met gemiddeld 300.000 kijkers. En wie dat zijn?
    Veel mannen natuurlijk, omdat het toch wel erg kunstzinnig en documentair gemaakt is. En ook leerzaam. En zorgeloze spanningzoekers, verre landen niet waar.
    Zelf nooit gezien? In 2007 keek meer dan 60% van alle Nederlandse mannen er wel eens naar en bijna 50% van alle Nederlandse vrouwen! Daaronder ook 20% van de standvastige gelovigen, om even snel te kijken hoe erg het is.

IRP:   Een samenvatting van het voorgaande met wat meer bewijs:

Uit: Dagblad De Pers, 03-11-2008, door Marcel Hulspas

Uw leven is niet wat het lijkt

Houden we nu wel of niet van ontwikkelingshulp? Volgens de Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling (NCDO), een club die jaarlijks33 miljoen subsidie van de overheid krijgt om de noodzaak van ontwikkelingshulp te verkondigen, zijn we er dol op. De Commissie baseert dat op een jaarlijkse enquête uitgevoerd door Bureau Motivaction, waarbij gevraagd wordt: 'Moet de Nederlandse ontwikkelingshulp vergroot worden, gelijk blijven of verminderd worden? 'Tweederde van de ondervraagden zegt daarop 'jazeker'. Reden voor het NCDO om te beweren dat ontwikkelingshulp moet blijven, misschien zelfs uitgebreid moet worden.
    Maar in diezelfde enquête wordt ook de vraag gesteld: 'In vergelijking met de meeste andere landen geeft Nederland relatief veel geld uit aan ontwikkelingssamenwerking. Vindt u dat het zo moet blijven of moeten we evenveel uitgeven als andere landen, of minder? En dan zegt de helft van de ondervraagden: we moeten evenveel uitgeven als andere landen - minder dus dan nu. En 17 procent zegt dan dat Nederland best wel minder mag uitgeven dan andere landen.
    Wie die cijfers optelt, constateert dat tweederde van de Nederlanders wil bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. Dat vermeldt de NCDO er niet bij. Reden voor VVD-kamerlid Arend Jan Boekestijn om de club in het recente nummer van onze Wereld te beschuldigen van manipulatie van de publieke opinie.

Tragisch bewijs
Maar het echte probleem is natuurlijk dat Nederlanders niet weten wat ze (moeten) zeggen. Enquêtes zijn daarvan het tragische bewijs. De antwoorden die we op vragen zoals bovenstaande geven, zeggen niets over onze mening over het onderwerp (zoals ontwikkelingssamenwerking). Ze verraden onze voortdurende neiging om, bij het geven van antwoorden, het sociaal meest wenselijke antwoord te geven. De bijgevoegde informatie is van groot belang. Wanneer de enquête suggereert dat Nederland voortreffelijk bezig is, sluiten de geënquêteerden zich daar graag bij aan en zijn ze bereid er nog een schepje bovenop te doen. Wanneer daarentegen gesuggereerd wordt dat we uit de pas lopen, is de reactie: doe maar gewoon, da's gek genoeg. Het kan wel wat minder.
    Met een gefundeerde mening over het onderwerp heeft dit alles niets te maken. Afgezien van diegenen die beroepshalve geacht worden een gefundeerde mening te hebben (en daar niet van af te wijken), hebben de meeste mensen over een breed scala van maatschappelijke onderwerpen in wezen geen vaststaand standpunt. Onze 'mening' wordt bepaald door de formulering van de vragen, de aangeboden informatie, de druk van de groep ('dit hoor ik te vinden') en onze stemming.

Aangename illusies
Maar 'een mening hebben' is slechts een van de vele illusies die ons leven veraangenamen. Een andere is dat vrijwel iedereen denkt dat hij uitzonderlijk aardig en sympathiek is. Als we uit onze slof schieten, is dat om volstrekt begrijpelijke redenen waarvoor anderen begrip zouden moeten opbrengen. (Het verschijnsel is verwant aan het feit dat het overgrote deel van de weggebruikers vindt dat ze beter rijden dan de gemiddelde weggebruiker. )
   Een fraaie test van deze illusie zijn enquêtes waarbij mensen gevraagd wordt of ze denken naar de hemel te mogen. Dan antwoordt bijna 90 procent eigenlijk wel zeker te weten dat ze de hemelpoon zullen halen. Een antwoord dat mede bedoeld is om een gunstige indruk te maken, uiteraard, maar opvallend is dat men over algemeen bewonderde publieke personen vaak harder oordeelt. Gevraagd of Moeder Theresa in de hemel is aanbeland, zegt slechts zo' n 80 procent 'ja'. En slechts 60 procent verwacht daar prinses Diana te zullen zien. Voor hun fouten gelden blijkbaar geen verzachtende omstandigheden.   ...

IRP:   Een voorbeeld van twee fouten:

De Volkskrant, 03-10-2007.

Kinderen maken niet gek

Ouders klagen vaak dat ze gek worden van hun kinderen, maar het tegenovergestelde zou weleens het geval kunnen zijn, aldus Amerikaanse onderzoekers deze maand in The American Journal of Public Health. Wetenschappers van het onderzoeksinstituut RTI International in Noord-Carolina vergeleken gegevens van 33 duizend Amerikaanse volwassenen die in 2002 meededen aan een landelijk onderzoek naar drugsgebruik en gezondheid. Hun conclusie: 12 procent van de niet-ouders van 18-49 jaar verkeert jaarlijks wel een keer in psychische nood, tegenover 8,9 procent van de ouders. Jongvolwassenen met een laag inkomen die gescheiden zijn, of van wie de relatie is verbroken, lopen het meeste risico met serieuze psychische problemen te worden geconfronteerd, aldus de onderzoekers.

IRP:   Het foute verband tussen mondelinge klachten en feitelijke klachten is een voorbeeld van het effect van mondeling onderzoek: je krijgt geen betrouwbare antwoorden.
    De laatste zin bevat een andere fout: het verband kan ook de andere kant op liggen: het hebben van psychische problemen kan ook de oorzaak zijn van het hebben van een laag inkomen en gescheiden of verbroken relaties.
    Een voorbeeld van hoe dit werkt:

Uit: De Volkskrant, 04-09-2009, van een verslaggever

Zes jaar cel geëist voor besnijdenis

OM acht vader schuldig aan besnijden eigen dochter | Meisje door genitale verminking voor het leven getekend.

...Tegen de 30-jarige Mustapha El M. uit Haarlem is donderdag voor de rechtbank in Haarlem zes jaar celstraf geëist wegens het besnijden van zijn 5-jarig dochtertje. Volgens officier van justitie M. Lengers is het meisje door de genitale verminking voor het leven getekend.
    De vader van Marokkaanse afkomst werd in oktober 2008 opgepakt nadat zijn dochtertje aan haar pleegmoeder had verteld dat haar 'pappa met een grote schaar in haar plasser had geknipt'. Uit onderzoek is gebleken dat haar clitoris en kleine schaamlippen voor een deel zijn verdwenen. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) kan het niet anders dan dat El M. hiervoor verantwoordelijk is.
    De verdachte ontkende die beschuldiging met klem. Hij verweet het OM een tunnelvisie en zelfs discriminatie. Volgens hem is het onderzoek er uitsluitend op gericht geweest om hem te veroordelen. De Haarlemmer stelde dat het misdrijf ook door anderen kan zijn gepleegd. ...

IRP:   Een prachtig voorbeeld van aangeleerd taalgebruik: "discriminatie" komt van de multiculturalisten, en "tunnelvisie" uit de advocatenwereld. Een voorbeeld van antwoorden naar een beeld, en niet naar een werkelijkheid.
    Een voorbeeld dat talloze andere overbodig maakt:

Uit: Volkskrant.nl, peiling, 28-12-2009.

IRP:   Uit vele onderzoeken is vast komen te staan dat hoogstens iets als 10 procent van de mensen dit soort acties ondernemen - bij verdrinkingsgevallen kunnen tientallen tot enkele honderden mensen op de kant staan zonder dat er iemand iets onderneemt. Volgens onderzoek uit de luchtvaart is het percentage mensen dat genoeg initiatief heeft om zichzelf te redden bij een ongeluk niet hoger dan rond de 50.
    De afbeelding hiernaast illustratie het eerste van deze getallen. Tussen Schuringa en de dader zaten ongeveer een tiental mensen die een gelijk of beter zicht hadden op de situatie, en desondanks niets ondernamen. Schuringa is over deze mensen heen geklommen, en zelfs dat bracht hen aanvankelijk niet in beweging. Van de 63 procent, liegt op zijn minst 90 procent dat hij barst.
    Nog een aardige:

Uit: DePers.nl, 16-05-2009.

Jeugd conservatiever over God

Jongeren geloven meer in het Bijbelse scheppingsverhaal dan ouderen. Dat blijkt uit een rondvraag van het Nederlands Dagblad (ND) onder predikanten van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Het onderzoek is zaterdag in het ND te lezen.
   De krant ondervroeg 1280 dominees van de PKN. Dat God de aarde in zes dagen van 24 uur heeft geschapen, zoals in het boek Genesis 1 beschreven, vindt meer navolging bij jongere gelovigen dan bij de oudere kerkgangers, zien de dominees.
    Het ND nam de enquête af in het kader van het Darwinjaar.   ...

IRP:   Predikanten ondervragen over wat jongeren over God vinden. Wat een grap ...
    Ongetwijfeld niet tot slot, maar wel een einde wat betreft alle redelijke twijfel:

Uit: DePers.nl, 13-07-2010.

Woordtest verraadt de toekomst van een relatie

We liegen gemakkelijk zonder het zelf te weten. Richard Rogge heeft een test ontworpen die onze verborgen gevoelens verraadt.

Natuurlijk zegt bijna iedereen volmaakt gelukkig te zijn met zijn of haar partner. Psycholoog Ronald Rogge van de Universiteit van Rochester heeft een eenvoudige test ontwikkeld om de waarheid te achterhalen.
    ... bedachten Rogge, Soonhee Lee and Harry Reis een nieuwe test. Ze namen ruim tweehonderd vrijwilligers die allemaal een (zeiden ze) goede relatie hadden. Ieder gaf de onderzoekers de voornaam van zijn liefde, en een paar trefwoorden (een koosnaampje, een typische eigenschap) die onlosmakelijk met die persoon verbonden zouden zijn.
    Daarna kregen ze op een beeldscherm een reeks woorden te zien. Lieftallige woorden, (‘vrede’, ‘vakantie’), probleemwoorden (‘conflict’, ‘dood’) en de woorden die ze zelf hadden ingeleverd. In een eerste ronde moesten ze op een knop drukken bij het zien van lieftallige woorden gevolgd door een van hun eigen woorden; in de tweede bij boosaardige gevolgd door hun eigen woorden. De onderzoekers maten de ‘bedenktijd’.
    Het idee is dat als de onbewuste associatie bij de eigen partners, en de eigen woorden, ‘goed’ is, de eerste taak vlotter verloopt dan de tweede. En omgekeerd: als er een onbewuste associatie bestaat tussen ‘probleem’ en ‘partner’, dan verloopt de tweede test vlotter. Enkele maanden later werd gekeken of de relaties nog ‘aan’ waren. Zodra bleek dat een deelnemer de tweede test sneller uitvoerde dan de eerste, konden de onderzoekers accuraat voorspellen dat die schijnbaar probleemloze relatie snel op de klippen was gelopen. Rogge: ‘Het gaf ons een uniek inkijkje in wat ze ècht van hun partner vonden.’

IRP:   Er is nu zelfs neurologisch bewezen dat de twee processen van uitspraken en beslissingen gescheiden liggen:

Uit: DePers.nl, 28-06-2010, door Marcel Hulspas

Scans tonen wat het onbewuste wil

Breinonderzoekers kunnen zien wat u wilt, ook al weet u van niks.

Californische neurologen hebben het stukje brein gelokaliseerd dat stiekem onthult wat u denkt – ook al bent u zich daar niet van bewust en zegt u iets heel anders.
    Matthew Lieberman en Emily Falk van de Universiteit van Los Angeles lieten proefpersonen (twintig studenten, jongens en meisjes) reclames horen over een bepaald merk zonnebrandmiddel, terwijl hun brein werd gescand. Daarna vroegen ze hen wat ze van het product vonden, en of ze de komende week van plan waren om zonnebrand te kopen. De antwoorden liepen uiteen van ‘dat spul koop ik nooit’ tot ‘vast wel’.
    Veel onderzoekers laten het daarbij, en gaan dan op zoek naar een correlatie tussen de resultaten van de scans en de door de proefpersonen getoonde waardering. Daar komt steevast iets aardigs uit, maar Liebermann en Falk gingen een stap verder. Ze belden hun proefpersonen een week later op om te vragen of ze zonnebrand hadden gekocht, en zo ja, van welk merk. Daaruit bleek ten eerste dat mensen slecht in staat zijn om hun koopgedrag te voorspellen: menigeen die had gezegd dat niet te zullen doen, had die week toch een fles zonnebrand aangeschaft. Ook wat betreft de waardering van het merk en de uiteindelijke aankoop liepen uitspraak en gedrag vaak uiteen.
    Met die gegevens in de hand keken de onderzoekers nog eens goed naar de scans, en ontdekten zo het kleine gebiedje van ons brein dat goed correleert met ons werkelijke gedrag, dat met andere woorden verraadt of de proefpersoon het smeersel zal kopen of niet, ongeacht wat hij of zij zegt. Lieberman: ‘Aan de hand van de activiteit in dat hersendeeltje kunnen we in driekwart van de gevallen correct voorspellen of de persoon het product zal kopen. Als je alleen maar afgaat op wat ze zeggen, zit je hooguit in de helft van de gevallen goed.’ ...


IRP:   Nu is een willekeurige verdeling tussen al dan niet kopen een 50-50 zaak, dus 50 procent goed zegt niets. De uitkomst van het onderzoek is dus dat dat een flink deel van de zichtbare hersenprocessen niets zegt over de daadwerkelijke beslissing, en dat wat mensen over de beslissing zeggen niet zegt over de daadwerkelijke beslissing. Je kan kan die twee laatste gelijkstellen (een stap die met voorzichtigheid gepaard moet gaan), en concluderen dat wat mensen zeggen komt uit het gebied dat dat niets zegt over de daadwerkelijke beslissing.

Naar Methodologie , Psychologie overzicht  , Sociologie overzicht  , of site home .
 
 

30 apr.2007