De Volkskrant, 21-11-2012, rubriek De Kwestie, door Peter de Waard .2009

Mag een werkloze ook gelukkig zijn?

Tussentitel: Nieuwe Werkloosheid als alternatief voor het Nieuwe Werken

In Groot-BrittanniŽ kan in de betere kringen iemand zonder werk op een doordeweekse dag met geruite broek en grote grijns het clubhuis van de golfvereniging binnenstappen.

Niemand hoeft zich voor zijn status te schamen. Wie werkt, wordt ook om de zoveel tijd ontslagen. Het hoort bij het werkzame leven, net als af en toe ziek zijn. Eindelijk is er even tijd om te ontstressen, de zolder eens op te ruimen en met een frisse blik naar de toekomst te kijken. In Groot-BrittanniŽ wordt een werkloze ook unemployed (zonder baan) genoemd. Workless zijn alleen degenen die hun hele leven niet zullen werken.

Nederlanders trekken zich werkloosheid meer aan dan andere volkeren, net als Duitsers. Zij voelen zich tweederangsburgers die zich amper in het cafť, laat staan bij de golfclub willen laten zien. De socioloog Max Weber sprak ooit van de calvinistische werkethiek, in Duitsland ook Teutoonse werkethiek genoemd. Toen Adam en Eva uit het paradijs werden verdreven stelde God in de Statenvertaling van de Bijbel: 'In het zweet des aanschijns zult gij brood eten.' Bij calvinisten, zo concludeerde Weber, heerst de opvatten dat hard werken ook God welgevallig is.

Hoewel er geen bewijs is dat protestanten harder werken dan katholieken, boeddhisten, joden of moslims, lijkt in landen met een protestantse achtergrond een groter taboe op werkloosheid te rusten. Wat de dominees daar vroeger van de kansel predikten - 'ledigheid is des duivels oorkussen' - staat nu in iets andere bewoordingen in de programma's van de politiek partijen. Geluk is niet exact te meten, maar uit onderzoek van de Duitse denktank IZA in Zwitserland bleek dat de werkloze Duitssprekenden zich ongelukkiger voelen dan werkloze Italiaans- of Franssprekenden, ook als zij in hetzelfde kanton wonen.

Volgens een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau voelt 90 procent van de werkenden zich in Nederland gelukkig en 50 procent van de werklozen. Mensen met een uitkering hebben het gevoel dat ze niet gelukkig mogen zijn, omdat het op kosten van anderen is. Ze voelen zich moreel verplicht continu op zoek naar een baan te moeten zijn: geen 40 uur per week maar 7 dagen 24 uur. Veel Nederlanders proberen de status van uitkeringstrekker te verhullen door net te doen of ze als zzp'er actief zijn. Werkloosheid is in Nederland een grotere schande dan een strafblad en het feit dat werklozen nu binnen een jaar op een absoluut minimum worden gezet helpt daar niet aan.

In oktober liep de werkloosheid hier op tot 563 duizend of 6,8 procent van de beroepsbevolking. Misschien wordt het weer 11 procent zoals in 1983.

Om te voorkomen dat Nederland niet alleen met een generatie van niet-werkenden wordt opgezadeld maar ook met een van zielepieten, zou na het Nieuwe Werken ook de Nieuwe Werkloosheid moeten worden geÔntroduceerd.

Golfbanen zijn er tegenwoordig genoeg.
 



Naar Westerse organisatie, noord-zuid , Westerse organisatie , Sociologie lijst , Sociologie overzicht , of site home .