De Volkskrant, 19-03-2010, door Robert Giebels .2010

Interview | Thomas Dohmen

'Bank haalt door bonus risicozoeker in huis'

Wat een bank als werkgever zaait, zal hij oogsten. Een bank die personeel lokt met bonussen, moet niet vreemd opkijken als daar een bepaald type mens op afkomt. Welk type? ‘De risicozoeker’, zegt Thomas Dohmen (37), die vandaag de leerstoel Onderwijs en Arbeidsmarkt aan de School of Business and Economics van de Universiteit Maastricht aanvaardt.
   De oratie van de Duitse professor: ‘Waarom sommigen liever leraar worden en anderen beter geen bankier kunnen worden’. Dat laatste is een sneer naar de financiële instellingen die overmatig risico’s namen en tijdens de kredietcrisis in de problemen zijn gekomen. Die riepen ze, vindt Dohmen, over zichzelf af.

Hoezo?
‘Hun beloningssysteem nodigt mensen uit die graag risico’s nemen. Dan moet je ook niet verbaasd zijn als ze als bankier inderdaad overmatige risico’s nemen.’

Hoe heeft u daar onderzoek naar gedaan?
‘We hebben onder meer laboratoriumonderzoek gehouden waarbij proefpersonen konden kiezen tussen stukloon en vast loon. Wie dacht dat hij flink zou gaan produceren, koos voor loon dat afhing van die productie. Wie risico-avers was, koos een vast salaris.’

Wat kwam eruit?
‘Wat mij verraste was dat het effect van die beloningssystemen zo enorm sterk was. Dat maakt onze bevindingen ook heel solide. Zo hebben mannen een grotere bereidheid tot het nemen van risico’s dan vrouwen. Bij beide seksen neemt dat af naarmate ze ouder worden. Ook blijken kinderen van hoog opgeleide of welvarende ouders meer bereid risico te nemen. De ene generatie draagt dat op de volgende over. Deels is dat genetisch bepaald.’

Zijn bonussen geschikter voor mannelijke werknemers?
‘Een werkgever geeft bonussen, winstdeling, promotie om zijn mensen harder te laten werken. Dat trekt werknemers aan die risico’s willen nemen. Mannen kiezen daar significant vaker voor dan vrouwen. Vrouwen komen met hun risicovoorkeur vaker terecht in de publieke sector, omdat ze voorspelbare verdiensten willen. Mensen die niet van risico’s houden, worden bijvoorbeeld vaker docent dan bankier.’

Wat is uw globale conclusie?
‘Hoe een beloningssysteem in een sector is ingericht, bepaalt mede welk soort mensen voor een bepaalde baan of opleiding kiest. Je moet de veiligheidsman van een kerncentrale niet variabel belonen.’


Naar Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]