De Volkskrant, 19-02-2014, door Fleur de Bruijn .2010

Wat als zij meer verdient dan haar man?

Veel mannen vinden het helemaal niet leuk als hun vrouw of vriendin meer verdient dan zij. Sterker nog, ze kunnen er zelfs depressief van worden. 'Noem me ouderwets, maar...'


Tussentitel: Mensen die (financieel) afhankelijk zijn van anderen, hebben meer last van angsten en depressies

Het was een gezellig diner met fijne gesprekken. Ineens verhief Tom zijn stem: 'Ik vind het gewoon niet kloppen dat zij meer verdient dan ik.' Hij wees op zijn eega, de arts. Tom is zeer ruimdenkend en intelligent. Welbespraakt, ontwikkeld, goed in de omgang. Oůk met vrouwen. Tom is dus niet iemand van wie je deze uitspraak verwacht. Laat staan: 'Ik vind gewoon dat de man kostwinner hoort te zijn.' En toch zei hij dat. Schokkend ouderwets? Ja, maar niet uitzonderlijk. Stiekem zijn er heel wat mannen die precies zo denken over de vrouw in het algemeen en die van henzelf in het bijzonder.

Nederlandse vrouwen verdienden in 2011 55 procent van het gemiddelde inkomen van hun mannelijke collega's. Vrouwelijke werknemers verdienden in 2011 gemiddeld 33 duizend euro bruto, mannelijke werknemers 58 duizend euro. De reden voor dit grote verschil is eenvoudig: relatief veel vrouwen werken in deeltijd. Het verschil in inkomen tussen mannen en vrouwen die fulltime werken is ongeveer 20 procent, in het voordeel van de man.

In Nederland is 15 procent van de vrouwen kostwinner volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek. En het aantal tweeverdieners stijgt: bestond in 2005 nog 51 procent van de paren van 15 tot 65 jaar uit tweeverdieners, in 2009 was dat 57 procent. Ruim twee miljoen huishoudens.

Meestal is de man de meestverdienende partner, maar vrouwen lopen dus in. Er is alleen een achterkant aan deze constatering. Want, zo kopten dagbladen in januari: mannen worden depressief als hun vrouw hetzelfde of meer verdient. Piet Bracke, hoogleraar sociologie in Gent, noemt de ontdekking een bijvangst. Uit zijn onderzoek blijkt dat mannen meer depressieve klachten vertonen als hun echtgenote werkt, dan wanneer ze de enige kostwinner zijn. En als een vrouw of vriendin hetzelfde of meer verdient dan haar partner, dan heeft dit een negatieve invloed op de mentale gezondheid van de partner.

Mensen die (financieel) afhankelijk zijn van anderen, hebben meer last van angsten en depressies, legt Bracke uit. 'In samenlevingen waar vrouwen relatief weinig macht hebben, hebben zij vaker last van angst en depressies. Mensen die weinig macht hebben, kunnen zich namelijk niet onttrekken aan dat wat ze niet fijn vinden. Met de verschuiving naar meer gelijkheid, neemt het aantal klachten bij vrouwen af, terwijl de klachten bij mannen toenemen.

De strijd van vrouwen om gelijkheid, maakt mannen dus ongelukkiger. Getuige ook een antwoord op de volgende vraag: Stel je verdient minder dan je vriendin (vrouw)? 'Dat zou mijn mannelijkheid zeker een beetje aantasten. Noem me ouderwets (vind ik niet), maar ik vind dat we van mijn salaris samen moeten kunnen rondkomen. Anders doe ik echt iets verkeerd.'

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat mannen een minder hoog zelfbeeld hebben als ze denken aan een situatie waarin hun partner succes had. Marianne Bertrand, professor aan de Booth School of Business van de Universiteit van Chicago, concludeerde ongeveer hetzelfde als Bracke: een man wordt er niet gelukkiger van als zijn partner meer verdient dan hij. Met haar studie Gender Identity and Relative Income within Households toonde Bertrand aan dat als een vrouw binnen een huwelijk meer verdient dan haar man, dit grote invloed heeft op het huwelijk: ze zijn minder gelukkig en er is een grotere kans dat deze stellen gaan scheiden.

Het hoge scheidingspercentage bij een gelijker inkomen, herkent Bracke. Uit een eerder onderzoek van Bracke bleek dat in relaties waar beide partners in hoge mate autonoom functioneren, veel meer ruzie is. 'Traditionele koppels verdelen de beslisdomeinen: hij het vuilnis en de kostwinning, zij de kinderen en het huishouden. In relaties met twee hoogopgeleiden die ongeveer hetzelfde verdienen, bemoeien beiden zich met alles, er wordt dus veel meer gekibbeld.'

'We denken dat een samenleving waarin mannen en vrouwen meer gelijk zijn, een betere samenleving is. Maar wat we vaststellen is dat de machtsverschuiving niet plaats kan vinden zonder dat iemand zich pijn doet. Mannen en vrouwen zijn voor een deel twee verschillende belangengroepen die lijnrecht tegenover elkaar staan. Als vrouwen meer macht krijgen, wordt er bij de mannen macht ontnomen.'

Misschien is het tijd voor actie. Zetten we de achtstegeneratie-feministen even in de ijskast en dan gaan de mannen emanciperen. Bracke noemt het Nederlandse beeld (zie kader) van de vrouw als verzorgend persoon 'romantisch en traditioneel'. Dat is ťťn manier om ernaar te kijken, maar een jonge kerel die zegt dat een man kostwinner hoort te zijn, is eigenlijk gewoon hopeloos ouderwets. Het is tijd dat de mannen dat ook gaan inzien.

Verhouding man-vrouw in BelgiŽ gelijker

Piet Bracke deed in BelgiŽ onderzoek naar man-vrouwverhoudingen. Er zijn grote verschillen met Nederland. 'Nederland heeft een geromantiseerde, maar traditionele visie op de vrouw als verzorgend persoon. Zo wil 30 procent van de Nederlandse vrouwen thuis bevallen, omdat dit beter zou zijn voor de band tussen moeder en kind. In BelgiŽ is dit 1 procent. In Vlaanderen gaan kinderen al op hun tweede of derde naar de kleuterschool, terwijl dat in Nederland pas met vier jaar is. Deze keuzes hebben invloed op de carriŤreplanning van vrouwen. Ik durf te stellen dat de verhouding tussen mannen en vrouwen in BelgiŽ meer egalitair is.'



Naar Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]