De Volkskrant, 03-03-2015, van verslaggeefster Margreet Vermeulen .2007

Minder mild, minder open, minder ordentelijk

Karakter werkloze verandert


Tussentitel: Kwijtraken partner of scheiding heeft minder effect

Werkloosheid tast niet alleen iemands welzijn, maar ook zijn persoonlijkheid aan. Wie zijn baan verliest, wordt na verloop van tijd minder mild, minder open en voelt zich minder autonoom op intellectueel vlak. Hij wordt ook minder ordelijk. Dat blijkt uit een studie van twee Britse universiteiten met bijna zevenduizend deelnemers.

Pas de laatste jaren wordt duidelijk dat het karakter van mensen niet in beton is gegoten. Onder invloed van leeftijd, dagelijkse routines en ingrijpende gebeurtenissen verandert het temperament. Je baan kwijtraken blijkt een groter effect te hebben dan een scheiding of de dood van een partner. Er is ook goed nieuws. De veranderingen zijn omkeerbaar: wie weer werk vind, hervindt zijn oude ik, aldus de studie die is gepubliceerd in het Journal of Applied Psychology.

Het onderzoek duurde vier jaar. Aan het begin, eind en tussentijds moesten de deelnemers zichzelf beoordelen op vijf persoonlijkheidskenmerken zoals mate van mildheid, openheid, ordelijkheid, autonomie en emotionele stabiliteit. Proefpersonen die blijvend zonder baan kwamen te zitten rapporteerden tussentijds en na afloop forse en structurele veranderingen in de eerste vier persoonlijkheidskenmerken.

De Tilburgse hoogleraar psychologie Jaap Denissen, die ook persoonlijkheidsonderzoek doet, vindt het een interessant onderzoek. 'Dat werkloosheid een blijvend effect heeft op het welzijn is bekend. Dat de persoonlijkheid daar ook door verandert, is niet eerder wetenschappelijk aangetoond.'

Een andere studie, met dezelfde proefpersonen, richtte zich op de effecten van grote gebeurtenissen op het welbevinden. Daaruit bleek dat werkloosheid dieper ingrijpt in welbevinden dan de dood van een partner of een scheiding. 'Na een scheiding duikelt het welbevinden omlaag, maar na een aantal jaar komt men er weer overheen. Datzelfde patroon zie je ook bij de dood van een partner. Het verlies wordt op den duur verwerkt. De effecten van werkloosheid zijn daarentegen blijvend. Blijkbaar heeft dit ingrijpende gevolgen voor de eigenwaarde van mensen.'

Dat de studie is gebaseerd op zelfrapportage doet niets af aan de waarde van het onderzoek, vindt Denissen. 'Het is een betrouwbaar en waardevol meetinstrument. Als je mensen vraagt zichzelf te karakteriseren op basis van de vijf belangrijkste persoonlijkheidskenmerken komt daar ongeveer hetzelfde uit als wanneer je hun partner vraagt.'




Naar Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]