De Volkskrant, 26-02-2011, door Jeroen Trommelen .2010

Twistgesprek | Jeroen Trommelen met Raphael Evers, orthodox-joods rabbijn

'Onverdoofd slachten is een goddelijke opdracht, de rest is interpretatie'

De Partij van de Dieren heeft een wetsvoorstel ingediend om ritueel slachten te verbieden op grond van de aantasting van het welzijn van dieren.

Is het verbod op onverdoofd slachten een door God gegeven wijsheid of mag het worden betwijfeld?
Het is een Goddelijke wijsheid die is ingebed in allerlei diervriendelijke voorschriften in de Tora. Dat boek was 3.323 jaar geleden het eerste document waarin de dierenrechten in extenso werden behandeld en verdedigd, met talloze diervriendelijke voorschriften. Je mag een os niet muilkorven bij het dorsen. Je moet eerst de dieren te eten geven voordat je zelf aan tafel gaat. Dieren hebben een rustdag, enzovoort.

En waarom moet je ze onbedwelmd slachten?
De Amerikaanse onderzoeker Temple Grandin, een van de grootste experts op dit gebied, heeft aangetoond dat de kosjere slacht de beste manier is voor bedwelmen, slachten en ontbloeding van het vlees. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat de bloeddruk in de hersenen binnen twee seconden zodanig is gedaald dat er geen pijnsensatie meer is.

Maar in de oorsprong van de Tora? Gaat het om vermindering van pijn, een optimale uitbloeding of iets anders?
Dat zijn allemaal beredeneringen van onze kant. In de kern is het een goddelijke opdracht. Het dierenwelzijn is niet de reden waarom we het doen maar een sympathiek bijeffect, zeker in deze tijd.

3.300 jaar geleden was onverdoofd slachten misschien best practice maar ondertussen weten we beter.
Helaas niet. Een beroemd anesthesioloog die ik om advies heb gevraagd, zegt dat het gevoel van dieren niet wordt uitgeschakeld door het schieten van een pin door het motorisch deel van hun hersenen. Sommige experts zeggen dat het lijden daardoor zelfs erger wordt, omdat het dier zijn pijn niet kan uiten.

Dat is allemaal anekdotisch bewijsmateriaal dat u goed uitkomt.
Nee, wacht even, ik heb nog meer. De Leidse hoogleraar Albert Dahan schrijft dat een andere methode van verdoven, elektrocutie, wel verlamt maar niet ongevoelig maakt. De ervaring met mensen in de psychiatrie zijn zeer negatief. Vergassing als methode is helemaal een ramp.

De Universiteit Wageningen noemt onverdoofd slachten nadelig voor het welzijn van het dier. Europese en Nederlandse organisaties van dierenartsen spreken van 'onaanvaardbare aantasting' van dierenwelzijn.
Vooral in dat Wageningse rapport uit 2008 worden vaak conclusies getrokken op grond van aannames. Het woordje 'zou' komt wel 20 keer voor. Dan is het dus niet bewezen.

Niettemin is de hoofdconclusie: 'Onbedwelmd ritueel slachten is in vergelijking met slachten na bedwelming op diverse punten nadelig voor het welzijn van het dier.'
Het spijt me, we hebben dit en andere rapporten laten lezen aan echt grote professoren. Die zeggen dat het onderzoek beneden de maat is.

Dierenartsen vragen ook aandacht voor hun eigen positie: zij komen in gewetensnood.
Hoe dan?

Ze moeten vermijdbare pijn en lijden voorkomen, maar kunnen dat nu soms niet doen.
Als de wet het toestaat, hoeven ze ook niet in gewetensnood te geraken. Natuurlijk is het slachten geen prettig gezicht. De filmpjes laten veel bloed zien vanwege de reflexen en spartelingen van het dier. Dat zijn onbewuste reflexen, zoals een kip zonder kop kan blijven bewegen. Dat wegspattend bloed is meer mensenleed dan dierenleed.

De dierenartsen vragen joden en moslims mee te denken om het ritueel aan te passen, zodat een aanvaardbare vorm van ritueel slechten ontstaat. Bent u daartoe bereid?
Gezien de huidige stand van de techniek is er op dit moment geen alternatief. Alle suggesties die genoemd worden, zoals omkeerbare bedwelming en schieten direct na het snijden, zijn in strijd met de joodse voorschriften.

Dit voorstel is van de Partij van de Dieren. Wilders gooit er nog een schepje bovenop en noemt rituele slachting een vorm van marteling. Moeten joodse kiezers nog op ťťn van deze partijen stemmen?
Een rabbijn is geen politicus en ik geef nooit stemadviezen. Maar dierenliefde en liefde voor de vreemdeling zijn twee harde principes van de Bijbel. De Partij van de Dieren verdedigt een kernwaarde van de Tora, maar schiet soms een beetje door. Gisteren was ik bij een tunnelbouw waar volgens de aannemer 300 duizend euro was uitgetrokken voor een verbinding voor kikkers. Een emmer vol kikkers..

Mag je volgens de Joodse spijswetten kikkers eten?
Nee, dat zijn geen kosjere dieren.

Niet om te beledigen, maar spijswetten hebben iets willekeurigs. Wel of geen varkensvlees, geschubde dieren of vis op vrijdag.
Wij schepsels kijken van de buitenkant tegen de schepping aan, niet wetend wat de scheppingsingrediŽnten zijn. Het is onvoorstelbaar dat God ons slechte voorschriften zou geven. Als hij ons verbiedt varkensvlees te eten, betekent dit dat het in lichamelijke of spirituele zin niet goed voor ons is.

U gelooft dus niet dat het ooit een praktische opvatting was, die werd geritualiseerd en zo een godsdienstige wet is geworden?

Nee.

Tussenstuk:

1954  Geboren in Amsterdam.
1989  Rabbijn en afgestudeerd in de klinische psychologie en fiscaal recht.
1990 - heden  Rabbijn bij het Nederlands-IsraŽlitisch Kerkgenootschap dat behoort tot het traditioneel orthodox Jodendom.
1991 - heden  Rector van het Nederlands IsraŽlietisch Seminarium.

Naar Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]