De Volkskrant, 28-04-2011, door Tamarah Benima 30 apr.2011

Verbod koosjere slacht is tiranniek

Zodra een meerderheid gaat bepalen welke teksten, hoe oud ook, voor mij en andere joden richtinggevend en betekenisvol mogen zijn en welke niet, verwordt democratie tot tirannie.

Tamarah Benima | Tamarah Benima is rabbijn in Noord-Nederland en lid van het liberaal-joodse College van Rabbijnen. 'Dat het koosjere slachten nu wordt weggezet als 'barbaars' vergroot mijn gevoel vreemdeling te zijn in mijn eigen land.'

Tussentitel: Job Cohen heeft een nummertje getrokken en wacht tot hij aan de beurt is

Als ik niet zo goed in mijn vel zou zitten, zou ik de afgelopen weken wakker hebben gelegen van de discussie over het koosjere slachten. Zoals ik de afgelopen maanden vaker wakker heb gelegen. Zoals toen Alexander Pechtold in september 2010 in ausgerechnet de Abel Herzberglezing meende te moeten vragen of 'jongeren die antisemitische spreekkoren inzetten' niet gewoon 'opgeschoten jongeren met een teveel aan testosteron' zijn. Zoals toen ik een allochtoon kind tot de orde riep omdat hij een Humana-container aan het bekrassen was en hij op mijn vraag waarom hij dat deed, antwoordde: 'Ik ben Hitler'. En ik lag ook wakker nadat een kennis vertelde hoe ze in de Amsterdamse metro bejegend was door twee allochtone twintigers. Die zagen haar als sieraad gedragen davidster; gingen achter haar zitten en sisten haar toe: 'We gaan je slachten, we gaan alle joden slachten, in IsraŽl en in de hele wereld.'

Het zijn een paar incidenten, ik ken er meer. Nederland is er voor joden, in ieder geval in mijn beleving, niet leuker of beter op geworden de laatste jaren. In de jaren tachtig werd het koosjere slachten ook aan de orde gesteld. Om de paar jaar. Door de Dierenbescherming. Toen was het afdoende om in een hoofdredactioneel commentaar van het Nieuw Israelietisch Weekblad te wijzen op oesters die levend worden gegeten, kreeften die levend worden gekookt, ganzenlever die wordt geproduceerd met een vorm van dierenmarteling of de paling die toen nog levend werd gevild. Geen politicus nam het verzet van de Dierenbescherming tegen koosjer slachten over. Dat is nu anders.

Niet het koosjere slachten zelf staat ter discussie, zegt men, maar het niet toepassen bij de koosjere slacht van wat zo eufemistisch 'bedwelmen' is gaan heten. Bedwelmen: een pin geschoten in de kop, of het dier uitschakelen door een stroomstoot. Bij 10 tot 15 procent van de 17 miljoen stuks vee die jaarlijks in Nederland worden geslacht, gaat die 'bedwelming' mis. Vaak zonder dat er tijd is om de dieren met een tweede pin of stroomstoot te bewerken. De ellende voor deze dieren is niet te overzien.

Maar dat is niet de reden dat volgens joodse voorschriften bedwelmen niet mag. Waarom doen joden Łberhaupt zo moeilijk? Waarom niet net zo 'beschaafd' slachten als in de bio-industrie, maar met een halssnede, zodat het dier leegbloedt, en onbedwelmd? Het koosjere slachten is een uitwerking van verschillende bijbelse voorschriften. Zo verbiedt het Oude Testament nadrukkelijk en herhaaldelijk het eten van bloed. Kennelijk vindt de Eeuwige het echt belangrijk.

De achtergrond van dit verbod is een opvatting over de relatie tussen leven en materie die verschilt van het Griekse en westerse denken. Het Griekse en westerse denken maakt een onderscheid tussen ziel en lichaam. De ziel is een onstoffelijke 'entiteit' die als het ware opgesloten zit in het lichaam. Het bijbelse denken kent niet de 'ziel', maar de 'nefesj': levensbeginsel, maar ook persoonlijkheid, inclusief alles wat een dier of een mens tot een specifiek, levend individu maakt. Dus ook zijn daden en prestaties. De nefesj zit niet 'ergens' in het lichaam (in de hartstreek bijvoorbeeld, zoals gedacht bij de ziel), maar in het bloed. 'Want het levensbeginsel is in het bloed', heet het in Leviticus 17:11.

Het eerste verbod om bloed te eten staat in Genesis 9:14 en geldt voor de hele mensheid, in de persoon van Noach: 'Maar vlees waarin nog leven is, waarin nog bloed is, mag je niet eten.' Er is intensief nagedacht over hoe het bloed kan worden verwijderd. Onder andere daaruit is de koosjere slacht ontwikkeld. De halssnede is een onderdeel van de methodiek, het verwijderen van grote aderen is een tweede onderdeel, het onttrekken van het laatste restje bloed door vlees in water met zout te leggen, een derde onderdeel.

Andere redenen voor de koosjere slacht zijn het verbod op het eten van levende dieren, het verbod op het eten van kadavers (van natuurlijk gestorven dieren en van door wilde dieren verscheurde dieren), het gebod om alleen totaal gezonde dieren voor consumptie te bestemmen, en het verbod op het toebrengen van leed aan dieren.

Door de halssnede gutst het bloed uit het dier. Dat ziet er primitief uit. Maar is het daarmee ook primitief? In de jaren tachtig vroeg ik als journalist, in het kader van die klacht van de Dierenbescherming, de toenmalige secretaris-generaal van het ministerie van Landbouw en Visserij hoe hij gedood zou willen worden (in het geval dat): op de gebruikelijk manier of met de halssnede? Hij koos voor de halssnede. Zijn argument: door het vlijmscherpe mes dat de joodse slachter gebruikt is het pijnlozer en het bewustzijn valt meteen weg. Het argument telt nog steeds. De wetenschappelijke rapporten die nu worden aangevoerd om het tegendeel te bewijzen, zijn te weerleggen met andere rapporten.

Hoe het zij, inmiddels is 'bedwelming' in zwang geraakt in de bio-industrie. Waarom zijn de rabbijnen daar tegen? Zoals gezegd, een dier moet volledig gezond zijn. Om de gezondheid te bepalen moet aan talloze criteria worden voldaan. Een ervan is dat het dier moet kunnen lopen; stunning (pin) of stroomstoot maakt dat onmogelijk. Het vlees van een bedwelmd geslacht dier is vlees van een kadaver, en daarmee ongeschikt voor consumptie.

Deze opvattingen kan men achterhaald of primitief noemen. Tweederde van de Nederlandse bevolking is inmiddels voor een verbod op het onbedwelmd slachten vanwege de veronderstelde 'primitiviteit'. Waar maken joden zich druk over? vragen velen zich af. Een van hen is John Jansen van Galen. De Parool-columnist is doorgaans mild en vol inlevingsvermogen, maar schrijft op 20 april: 'Zo is het geloof van orthodoxe joden blijkbaar afhankelijk van het slachten van dieren bij hun volle bewustzijn; mag dat niet, dan zien ze daarin het begin van een nieuwe diaspora.' Jansen van Galen zie ik een boeddhist niet aansporen zijn vegetarisme op te geven of een hindoe om toch een stukje heilige koe te verorberen. Maar hij vindt het geen probleem om (vrome) joden te kapittelen over hun geloofsopvattingen en levenswijze. Dat is wat mij de meeste zorgen baart.

Er kunnen zeker verbeteringen worden aangebracht bij het koosjere slachten. Dezelfde verbeteringen die bepleit moeten worden voor de niet-koosjere slacht, en wel voor het hele traject: fokken, medicijnentoediening, het doden van 'overtollige' dieren, het transport, de condities in het slachthuis, et cetera. Om nog maar te zwijgen over het vernietigen van dieren puur vanwege het in stand houden van de marktprijs en het consumentenvertrouwen (gekkekoeienziekte, vogelpest, Q-koorts).

Maar dat juist op zo'n klein segment van het slachten op hoge toon eisen worden gesteld, alleen omdat het politiek haalbaar is en gemakkelijk aan de kiezer te verkopen, heeft de schijn van symboolpolitiek. Dat is onaangenaam, to say the least. Een klein aantal vrome joden zal wegtrekken. Ik niet. Maar zodra een meerderheid gaat bepalen welke teksten, hoe oud ook, voor mij en andere joden richtinggevend en betekenisvol mogen zijn en welke niet, verwordt democratie tot tirannie. En dat raakt me.

Mijn familie woont hier vanaf 1670. Ik ben geboren en opgegroeid in dit land. Hier werk en leef ik. Dat het koosjere slachten, cruciaal onderdeel van de joodse beschaving, nu wordt weggezet als 'barbaars', vergroot mijn gevoel vreemdeling te zijn in mijn eigen land. Dat gevoel gaat wel weer over. Tot er weer een incident is waarvan ik wakker lig.



Naar Islam, onderwerping , Islam, cultuurbeelden , Allochtonen lijst , Allochtonen overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]