Bronnen bij Ideologie, religie, monotheïsme: superioriteit
|
24 jul.2011 |
De crux van de problemen met de monotheïstische religie ligt ongetwijfeld bij de
door haarzelf veronderstelde superioriteit van hun opvattingen. Voor judaïsme en
islam is dat geen vraag: die belijden hun superioriteit openlijk - het judaïsme
op een vanzelfsprekende manier, de islam wat ruwer, gepaard gaande met een lange
reeks beledigingen en verwensing in de richting van andersdenkenden
.
Die superioriteit van opvattingen zit natuurlijk
onlosmakelijk vast aan het idee van een superieure godheid. Opvattingen die zij
ontlenen aan hun godheid, zijn dan automatisch superieur. En met superioriteit
van die waarde, de absolute, valt niet te discussiëren. En opvattingen waarmee
niet te discussiëren valt, zijn per definitie gevaarlijk.
Dat ze vinden dat ze superieur zijn, zullen vele gelovigen
ontkennen. Maar dat is slechts gebaseerd op het besef dat het sociaal
onaanvaardbaar is superioriteit expliciet uit te spreken. Zodra ook de ontkenner
van superioriteit gaat discussiëren, is hij vrijwel ogenblikkelijk op het punt
belandt war hij het volkomen helder impliceert.
We beginnen onze illustratie hiervan met en geval van een
redelijk gematigd gelovige: ChristenUnie-leider (voormalig) André Rouvoet. Hij
geeft zelf de aanleiding voor zijn betoog:
Uit:
De Volkskrant, 15-10-2010, door André Rouvoet
Halsema, bemoei je niet met godsdienst
Femke Halsema meent ten onrechte dat je inbreuk op de grondrechten mag maken
ter wille van de emancipatie
André Rouvoet | André Rouvoet is politiek leider van de ChristenUnie. Hij was
coreferent op het congres over godsdienstvrijheid van GroenLinks. Rouvoet meent
dat Femke Halsema inbreuk wil maken op grondrechten omwille van de emancipatie
van het individu. Maar de grondrechten zijn juist bedoeld om de politiek buiten
het privédomein te houden.
Tussentitel: Wie moet bepalen wanneer er sprake is van vernedering of dwang?
‘Spreken over godsdienstvrijheid is als het betreden van een smal, met
prikkeldraad omzoomd pad. Je spreekt over andermans diepste overtuiging:
boosheid ligt op de loer en ergernissen hopen zich snel op.’ Zo begon Femke
Halsema haar toespraak tijdens het congres ‘Godsdienstvrijheid of vrij van
godsdienst?’ van GroenLinks (Opinie & Debat, 12 oktober). Zij zette in met de
opmerking dat de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging een individueel
recht is dat bescherming verdient. Iedereen mag geloven wat hij of zij wil.
Woorden die mij uit het hart gegrepen zijn. ...
Red.: Femke Halsema levert een vorm van kritiek op een
geloofspraktijk, en voelt zich gedwongen, ongetwijfeld in een poging het
gelovige gehoor mild te stemmen, de religieuze mening apart te zetten als
andermans diepste overtuiging''. Alsof niet meningen aangaande socialiseer of
liberalsime 'andermans diepste overtuigingen' kunnen zijn. Ook dit impliceert al
meteen de superioriteit van de religieuze opvattingen. Die Rouvoet natuurlijk
bevestigt.
Deze discussie onderscheidde zich in dat het allemaal rustig
en redelijk geformuleerd werd. de volgende bijdrager maakte daarvan gebruik om
een stap verder te gaan:
Uit:
De Volkskrant, 24-12-2010, door Meindert Fennema, hoogleraar politieke
theorie van etnische verhoudingen aan de UvA.
Elke religie bedreigt rechtsstaat
Het perspectief van een seculiere staat is het beste antwoord op de
religieuze en exclusivistische eisen die aan de overheid gesteld worden.
Tussentitels: Goddelijke bevelstheorie ontkent individuele autonomie
Voor Amerikaanse revolutionairen is ook beste overheid noodzakelijk
kwaad
In de afgelopen tien jaar is vrij plotseling het idee ontstaan dat wij in een
joods-christelijke traditie staan en dat wij die moeten verdedigen tegen
aanspraken die moslims maken op een eigen traditie, gebaseerd op islamitische
wetten die zich niet verdragen met de democratische rechtsorde.
Die stelling impliceert dat de joods-christelijke traditie zich wél laat
combineren met een democratische orde. In zijn recente boek The Secular Outlook
beweert Paul Cliteur echter dat de joods-christelijke traditie net zo min als de
islamitische een positieve bijdrage levert aan de democratie, omdat ook het
jodendom en het christendom gebaseerd zijn op een goddelijke bevelstheorie die
de morele autonomie van de mens ontkent. En zonder morele autonomie geen
liberale democratie. ...
Red.: De aard van het betoog doet er verder niet toe.
Het gaat om de reacties erop:
Uit:
De Volkskrant, 28-12-2010, door Dick Lieftink
Religie moet ons fundament zijn
Geen enkele religie of levensovertuiging kan het morele primaat claimen. Maar
de seculiere staat heeft dringend behoefte aan compassie en een ethisch kompas.
Dick Lieftink is voorzitter van de Stichting Platform voor Religie en
Levensbeschouwing van de provincie Groningen. Hij betoogt dat de seculiere staat
niet de oplossing biedt voor de hedendaagse problemen.
In de Volkskrant van 24 december houdt Meindert Fennema een gloedvol
betoog voor het behoud van het perspectief van ons land als een seculiere staat
onder de kop Elke religie bedreigt de rechtsstaat. Naar het oordeel van Fennema
is de seculiere staat het beste antwoord op de religieuze en exclusivistische
eisen die aan de overheid worden gesteld. ...
Bezien we het actuele politiek-maatschappelijke speelveld, dan heeft
Fennema gelijk dat geen enkele religie of levensovertuiging het primaat
kan claimen om de grote vraagstukken waarvoor we als samenleving staan,
op te lossen. Maar een seculiere staat zonder een ethisch-morele basis
lijkt niet de oplossing. ...
Naar mijn overtuiging moeten we een geheel ander paradigma hanteren:
religie en levensbeschouwing als fundament voor ons denken en handelen.
...
Red.: Die laatste twee alinea's had de auteur kunnen afkorten
tot: "Mijn opvattingen zijn moreel superieur".
Wat je ook omgekeerd kan formuleren:
Uit:
De Volkskrant, 28-12-2010, door Frans Hoppenbrouwers
Niet iedere gelovige is een extremist
Frans Hoppenbrouwers is kerkhistoricus. Hij verwijt Meindert Fennema een
karikatuur te maken van de rol van de godsdienst en zijn religiekritiek te
baseren op voorbeelden uit een ver verleden.
En laten we niet vergeten dat een seculiere staat danig op hol kan
slaan. De Franse Revolutie ...
De grootste wandaden van de 20ste eeuw zijn door atheïstische nazi's
en communisten georkestreerd. ...
Red.: Afgekort: niet-religieuze opvattingen zijn inferieur.
Natuurlijk kwam hierop weer een antwoord van de andere kant:
Uit:
De Volkskrant, 07-03-2011, door Thijs Kleinpaste en Marcel Duyvestijn
Wat doet God op mijn belastingformulier?
Thijs Kleinpaste | Marcel Duyvestijn | Thijs Kleinpaste is raadslid voor
D66 in Amsterdam Centrum en Marcel Duyvestijn is 'liefdevol lid' van de PvdA.
Zij vinden het oneerlijk dat gelovigen voordelen genieten die mensen met een
andere mening niet hebben.
... In een land waar de meerderheid van de bevolking niet
religieus is, heeft God wel een heel grote broek aan. We komen hem tegen in
wetgeving en onderwijs, op de euro en het belastingformulier. God heeft zich
diep genesteld in het Nederlandse bestuurlijke systeem. ...
Art. 23 Grondwet garandeert een gelijke financiering van
religieus en openbaar onderwijs. Dit is meer een privilege dan een echt
grondrecht. Maar verder heeft het onderwijssysteem met gelijkwaardigheid weinig
te maken. Religieuze scholen kunnen zonder pardon allochtonenquota instellen en
verder allerlei regels die goed van pas komen om Froukje wel, maar Fatima niet
toe te laten.
... Ook op het belastingformulier moet iets veranderen. Goede
doelen, kerken en moskeeën hebben allerlei belastingvoordeeltjes. Sportclubs of
carnavalsverenigingen niet. Dat komt doordat godshuizen eenvoudig de ANBI-status
krijgen, waardoor ze gelijk worden gesteld met goede doelen. Zo kunnen kerken en
moskeeën giften van de belasting aftrekken. Maar wat is het algemene nut van een
godshuis, en waarom is een kerk of moskee een beter doel dan een sportclub of
carnavalsvereniging? ...
Hetzelfde geldt voor Grondwetsartikel 6. Waar art. 7 het
recht op vrije meningsuiting en vrije pers garandeert, doet art. 6 er een
schepje bovenop door religieuze uitingen expliciet in de Grondwet te verankeren.
...
Red.: Ook hier gaat het om de reacties:
Uit:
De Volkskrant, 11-03-2011, ingezonden brief van Paul Schenderling,
vice-voorzitter CDJA, Wouter van den Berg, voorzitter politiek bestuur SGPJ, en
Robert Heij, voorzitter Perspectief (CU)
Religie is geen mening
Thijs Kleinpaste en Marcel Duyvestijn stellen dat geloof 'een mening' is en dat
'privileges voor religies zoveel mogelijk uit wet- en regelgeving moeten worden
geschrapt' (Opinie & Debat, 7 maart). ...
Een mening is een bepaalde overtuiging die uit een mens zelf
voortkomt en daarom slechts van toepassing is op het aardse domein. Een religie,
daarentegen, komt niet uit de mens voort, maar is een geopenbaarde waarheid met
transcendente oorsprong, die dus ook buiten het hier en nu relevant is. Religies
kunnen daarom antwoord bieden op vragen omtrent goed en kwaad, de zin van het
bestaan en andere levensvragen. ...
Red.: Kijk, dat is helder: "Onze mening is niet zo maar een
mening - onze mening is superieur".
Uit:
De Volkskrant, 14-03-2011, door Dirk-Jan Nijsink
Geloof in God is niet 'ook maar een mening'
Dirk-Jan Nijsink | De auteur is historicus en werkt als beleidsadviseur
voor SGP-jongeren. Hij stelt dat het belijden van een religie niet hetzelfde is
als een mening hebben. En dat laatste is trouwens ook maar een mening.
Volgens Thijs Kleinpaste en Marcel Duyvestijn (Opinie & Debat 7 maart) 'heeft
God wel een heel grote broek aan (...) God heeft zich diep genesteld in het
Nederlandse bestuurlijke systeem.' En dat in een land waar de meerderheid van de
bevolking niet religieus is. Kleinpaste en Duyvestijn klinken verontwaardigd. De
reden: 'Zijn [God] aanwezigheid kan echter een probleem worden als gelovigen en
niet-gelovigen ongelijk behandeld worden'.
Het is opnieuw de religie van de gelijkheid die krijg voert
tegen de religie die eeuwenlang ons land gevormd heeft. ...
Red.: Die laatste is een extra leuke truc: je noemt de
opvatting van die jouw superioriteit beschrijft "Ook maar een willekeurige
mening".
Een tijd later, na een rumoerige discussie over ritueel
slachten, komen de laatste twee religie-critici met een nieuwe bijdrage:
Uit:
De Volkskrant, 20-07-2011, door Marcel Duyvestijn en Thijs Kleinpaste
De gelovige geniet te veel privileges
De overheid is te genereus in de erkenning van gewetensbezwaren op
religieuze gronden.
Marcel Duyvestijn | Thijs Kleinpaste | Marcel Duyvestijn is zelfverklaard
'liefdevol lid van de PvdA'. Thijs Kleinpaste is lid van de deelraad Amsterdam
Centrum voor D66. Ze bepleiten gelijkheid tussen gelovige en niet-gelovige.
Red.: Waarin het mede gaat over ambtenaren die vanwege
religieuze gewetensbezwaren geen homo's hoeven te trouwen, tegen het
gelijkheidsbeginsel der rechtstaat in. En de reactie is als voorheen:
Uit:
De Volkskrant, 23-07-2011, ingezonden brief van Kars Hazelaar, Sleeuwijk
Geloven of niet geloven: wat is het probleem?
In hun bijdrage aan Opinie en Debat (20 juli) stellen Marcel Duyvestein en Thijs
Kleinpaste godshuizen, kerken, gelijk aan carnavalsverenigingen. Die
vergelijking komt na een betoog waarin zij proberen duidelijk te maken dat
gelovigen te veel privileges zouden genieten. ...
Het onderwerp gewetensbezwaren maakt duidelijk dat ze geen enkel
idee hebben wat gelovigen, christenen, moslims enzovoorts, beweegt.
Een mening wordt door hen gelijkgesteld aan geloof. Een
beetje lacherig wordt daarbij een vergelijking gemaakt tussen een mening
over 'een protserige ring' als uiting van rijkdom en het onderwerp
gewetensbezwaren voortkomend uit geloof. ...
... Veel gelovigen, van welke signatuur dan ook, beseffen echter dat
er meer is dan het aardse.
Red.: Het leidt dus geen enkele twijfel dat de opvatting
van de religieus een andere idee dan zijn eigen superioriteit niet toestaat.
Iets anders vinden, is als geloven zonder God. Voor monotheïsme een onmogelijke
combinatie. Met zelfs op deze regel een doodenkele uitzondering: dominee
Hendrikse
. Gelukkig, want anders zou deze regel te absolutistisch en goddelijk worden ...
Het einde van het jaar nadert, en de superioriteitsdenkers
steken dan weer het hoofd op - we slaan het origineel maar even over, en
concentreren ons op de weerlegging:
Uit: De Volkskrant, 29-12-2011, door Nico van Rooijen, celbioloog.
Ik ben blij dat ik leef in een wereld zonder god
De theoloog en godsdienstfilosoof Arjan Markus heeft zich afgelopen zaterdag
uitgelaten over atheïsten (O&D, 24 december). Omdat die buiten zijn vakgebied
vallen, neem ik hem niet kwalijk dat hij een ietwat merkwaardige opvatting over
hen heeft. Toch moet een en ander rechtgezet worden.
Markus onderscheidt twee soorten atheïsten. Allereerst de
boze atheïst, met de Engelse bioloog Richard Dawkins als prototype. De tweede
soort, door hem zelf ontdekt en gedefinieerd, is de 'ontroostbare atheïst' die
hij uiteindelijk aanraadt troost te zoeken in de hoop dat God toch nog zou
bestaan.
De boosheid van mensen als Richard Dawkins is niet het gevolg
van het missen van een god, maar eerder van de houding van veel gelovigen, die
hun geloof superieur achten aan het geloof van anderen en de consequenties van
hun dogma's brutaalweg ook vinden gelden voor anders- en ongelovigen. Wie ooit
een toespraak van Richard Dawkins heeft gehoord, bijvoorbeeld via YouTube, weet
dat hij een vrolijke atheïst is, vol relativerende humor, waar je geweldig om
kunt lachen. Zijn boosheid is puur gericht op het aanmatigende en arrogante
superioriteitsgevoel van gelovigen.
Om een voorbeeld te noemen. Als een voormalige president van
de VS gevraagd wordt of hij een president is voor alle Amerikanen antwoordt hij:
ja! Dan wordt hem gevraagd of hij zich ook president voelt van de zwarte
Amerikanen en de homoseksuele Amerikanen. Steeds luidt het antwoord: ja! Pas als
hem gevraagd wordt of hij zich ook president voelt van de atheïstische
Amerikanen, antwoordt hij: wij zijn een natie onder God. Dan vertelt Dawkins
zijn voornamelijk intellectuele publiek dat van de topbiologen in de VS maar 7
procent gelooft in God en van de astrofysici circa 9 procent en legt hun uit dat
zij dus een president hebben die er niet voor voelt zich ook hun president te
noemen. ...
Red.: Tja ...
Als je superieur bent, sta je natuurlijk ook boven de wet:
Uit: De Volkskrant, 21-02-2012, van verslaggeefster Janny Groen
Identificatieplicht | Joden hoeven geen ID te dragen tijdens de sabbat.
Terecht? PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt is ontzet over het feit dat de
rechter heeft besloten een jood op sabbat straffeloos zonder ID kan rondlopen.
Advocaat Loonstein: 'Dit ligt in lijn met eerdere uitspraken.'
'Islamdebat bedreigt soepele omgang religie'
Tussentitel: Religieuze plichten mogen de grenzen van de wet oprekken
In het huidige politieke klimaat worden religieuze zaken 'veel te snel
gepolitiseerd', vindt advocaat en moheel (ritueel besnijder) Herman Loonstein
(53). Hij reageert op de politieke opwinding die is ontstaan na een uitspraak
van een Haagse kantonrechter over identificatieplicht op sabbat.
De rechter oordeelde vrijdag dat een orthodoxe jood geen boete hoeft te betalen
voor het niet bij zich dragen van identiteitspapieren. Hij vond de religieuze
plicht zwaarder wegen dan het wettelijke voorschrift voor legitimatie.
...
Red.: Daar in de tussentitel staat het: de religieus
staat boven de wet.
Naar Psychologische krachten 
, Psychologie
lijst
 , Psychologie overzicht
, of
site home
.
|
