De Volkskrant, 28-05-2011, door Gijs Scholtens .2010

Hee Degger, Hai Degger, Ho Degger

Tussentitel: Heidi stelt dat alleen een mens zich bewust is van zijn sterfelijkheid

'Het Zijn zelf te denken vereist veronachtzaming van het Zijn in de mate waarin het gegrondvest is en geïnterpreteerd wordt in het licht van wezens en aan wezens ten grondslag ligt, net als in alle metafysica.' Enthousiast over deze zin? Dan bent u klaar voor Heideggers hoofdwerk Zijn en Tijd. Net als Sartre leest u het misschien wel in één ruk uit: zes dagen schijnt Jean-Paul S. aan een tafeltje in Les Deux Magots te hebben doorgelezen.

Moeite met de zin? Dan zit u dichter bij Petrus, hemelbewaarder. Heidegger en een hangbuikzwijn komen bij de hemelpoort. Petrus zegt: 'We zitten heel vol. Degene die het beste antwoord geeft op de vraag 'Wat is de zin van het leven?', laat ik binnen.' Heidegger begint: 'Het Zijn vereist veronachtzaming van het Zijn....' Petrus kijkt naar het hangbuikzwijn dat nog niets heeft geknord: 'Heb jij even geluk, Spekkie!'

Heidegger zei: 'Begrijpelijk zijn is zelfmoord voor de filosofie.' Rond ons twintigste hadden we in mijn vriendenkring de adolescentengewoonte de tanden te zetten in boeken die als 'heel moeilijk' bekend stonden. Ik weet nog dat Wittgenstein een plezier was en Heidegger een dermate stevige beproeving dat ik al na twintig pagina's een ontsnappingspoging beraamde.

De gepensioneerde Amerikaanse denkers Thomas Cathcart en Daniel Klein studeerden een halve eeuw geleden filosofie. Hun enthousiasme voor de studie nam af naarmate ze vaker moesten uitzoeken of Bertrand Russell nu 'de mogelijke noodzakelijkheid' of 'de noodzakelijke mogelijkheid' bedoelde. Heidegger was de genadeklap: 'Het van kaft tot kaft uitlezen van Zijn en Tijd komt existentieel dicht bij een bijna-doodervaring.'

Inmiddels zijn Cathcart en Klein oud, 'bijna dood', en grote denkers aan het herlezen. En aan wie blijken ze veel te hebben? Aan Martin Heidegger (1889-1976). Heidegger en het hangbuikzwijn bij de hemelpoort hebben ze geschreven voor mensen die Zijn en Tijd nog niet uit hebben maar er wel hun voordeel mee willen doen. Een denkbeeldig filosofisch analfabeet, Daryl, wordt hier rondgeleid door het universum van Heidegger die de auteurs afwisselend 'Heidi' en 'Marty' noemen. 'Opgelet Daryl, Marty doet gekke dingen met taal!' Uit het sleutelhoofdstuk 'Hee Degger, Hai Degger, Ho Degger' komt de zin: 'Heidi benadrukt dat alleen een mens zich bewust is van zijn sterfelijkheid.' Als we de dood onderdeel maken van ons leven, hem onderkennen en er de confrontatie mee aangaan, dan bevrijden we ons van de angst voor de dood en de nietigheid van het leven - en pas dan zijn we vrij onszelf te worden. Als bij Daryl het kwartje nog niet valt, helpen Cathcart en Klein een handje: 'Beste Daryl, als je bij een basketballwedstrijd weet dat het de beslissende is, speel je met veel meer intensiteit dan bij die donderdagavondwedstrijden. Dat laatste noemt Heidegger allesdaagsheid - echt heel verschrikkelijk. Dus Daryl, het hier en nu is die beslissende wedstrijd, en wat is het fijn om erbij te zijn.' Snap je het nu Daryl? Nee? Dan bevat dit boek ook nog een cartoon. Een kerel zit achter de laptop, de man met de zeis komt binnen. 'Goed dat u er bent. Zonder deadline krijg ik niks voor elkaar.'

Cathcart & Klein: Heidegger en het hangbuikzwijn bij de hemelpoort. De Bezige Bij; € 18,90

 

IRP:   Onbegrijpelijkheid. Heeft dus alles te maken met religie. Is voortzetting van het monotheisme. Zie ook: 'alledaagsheid is verschrikkelijk'. Laatste ook uitspraak van Grunberg. Grunberg joods. 'de beslissende wedstrijd' is "het einde der tijden", de verlossingstheorie, begin-einde religie. Ook joods.



Naar Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]