De Volkskrant, 16-06-2012, rubriek Politiek, door Martin Sommer .2010

Fact free ontslag-politics

Tussentitel: Politici kijken naar buiten door een matglazen ruit

Gisteren had de ministerraad zullen besluiten over de versoepeling van het ontslagrecht. Volgens minister Kamp betekent gemakkelijker mensen kunnen ontslaan dat werkgevers ook weer gemakkelijker mensen aannemen. Ik schreef twee weken geleden dat het onzin is en dat verslechtering van het ontslagrecht voor oudere werknemers rampzalig zal uitpakken (O&D, 2 juni). Daarvan is de regering geschrokken want het besluit is nog altijd niet genomen.

Ik kreeg wel post van het ministerie. Mijn mening, daar wilde het departement zich niet mee bemoeien. Maar de feiten moesten wel kloppen. Die feiten bestonden uit een staatje van de OESO waaruit bleek dat Nederland de meest starre arbeidsmarkt van Europa heeft. Een starre arbeidsmarkt betekent dat werkgevers huiverig zijn om nieuwe mensen aan te nemen, want je komt er nooit meer van af.

Het was een mooi staatje, het zit bij de stukken voor de ministerraad. Laat ik nou twee weken geleden ook een staatje hebben gebruikt, van dezelfde OESO. Strekking daarvan was precies het tegendeel: Nederland heeft al een zeer flexibele arbeidsmarkt. Het zit niet bij de stukken voor de ministerraad. Mijn staatje kun je terugzien in de protestbrief die zestien hooggeleerden deze week schreven tegen het kabinetsvoornemen (vk.nl/ontslagrecht). Laten we eerlijk zijn. Ik weet niet precies hoe het zit. Maar Kamp weet dat evenmin. We hebben allebei een staatje van een instelling in Parijs, een abstractie van de wereld daarbuiten. Het verschil is dat Kamp dat staatje de feiten noemt.

Ja, laten we het over de feiten hebben. Het idee dat het ontslagrecht soepeler moet, gaat terug op het rapport van de commissie-Bakker uit 2008. Dat begon alarmerend met de zin: Nederland staat voor een grote verandering. Dat was de aanstormende vergrijzing. Er zat al sinds 2011 een enorm tekort op de arbeidsmarkt aan te komen. Alle handen waren nodig, aan het bed, in het onderwijs, overal. Zo niet, dan zou het bbp omlaag donderen. Dus moest de pensioenleeftijd opschuiven, de WW verkort en het ontslag soepeler. De terminologie van Bakker vind je nu terug bij Kamp. We moeten 'duurzame inzet bevorderen'.

Is het ook zo gegaan? Bakker kwam met zijn rapport op het kantelpunt van de hoogconjunctuur. Drie maanden later ging Lehman failliet en inmiddels zitten we met vier jaar crisis. De overdonderende schaarste op de arbeidsmarkt is er niet gekomen. Volgens de laatste UWV-cijfers zal die zich ook niet vr 2020 aandienen. Momenteel zijn er 900 duizend mensen die willen werken maar geen baan hebben (bron: CBS). En het aantal Polen dat vorig jaar naar Nederland kwam, is alleen overtroffen door het aantal Surinamers dat in 1976, kort na de soevereiniteitsoverdracht, naar Nederland is verhuisd (ook CBS).

Dat kon Bakker uiteraard allemaal niet weten. Je kunt wel op je vingers natellen wat deze cijfers betekenen voor die soepel ontslagen vijftigers. Ze zijn kansloos. Maar de bestuurscolonne eenmaal in beweging, kan niet worden gestopt. Men kijkt liever naar het belegen rapport van een commissie dan door het raam naar buiten. Dat is te betreuren, maar ook begrijpelijk. De wereld is te ingewikkeld, gebeurtenissen veraf hebben hun invloed dichtbij, bedreigingen zijn onzichtbaar geworden. Globalisering, vergrijzing, opwarming, alle grote bewegingen zijn ongrijpbaar en alleen commissies kunnen in de toekomst kijken.

Een serieuze politicus kan niet anders dan koersen op expertise van anderen. Maar de daarbij behorende houding is bescheidenheid en vooral bereidheid om de koers aan te passen - in het besef dat je door een matglazen ruit naar buiten kijkt. Politici moeten vooral niet doen alsof ze de feiten in pacht hebben. Dat is een politieke truc om het eigen standpunt de glans van de onvermijdelijkheid te geven. Vooral Pechtold is hier een meester in. Afgelopen zondag kwam hij in Buitenhof weer met zijn fact free politics aanzetten. Pechtold heeft de ware feiten, de tegenstanders van verdere Europese integratie kletsen maar wat. India en China komen eraan! Meer Europa is onafwendbaar! Maar in TheEconomist van vorige week is India ingestort en China heeft een groter vergrijzingsprobleem dan wij. Nobelprijswinnaar Tinbergen zei trouwens dat elke voorspelling die verder reikt dan drie jaar een leugen is.

De ontslagversoepeling is gebaseerd op het rapport-Bakker. Dat is van vier jaar geleden. Volgende week oordeelt het kabinet, ik geef ze een gratis wijsheid mee. Wat is populisme? Volgens de definitie van Bolkestein is dat kortetermijnpolitiek. Mooie definitie, maar vlak ook het langetermijnpopulisme niet uit.



Red.: 

Naar De toekomst, consumptie , De toekomst , Klimaat & Milieu lijst , Wetenschap overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]