De Volkskrant, 16-04-2012, ingezonden brief van Jo van Veldhuizen, Houten .2009

Trolley probleem

Arnon Grunberg schrijft over het 'Trolley probleem' (Voetnoot, 13 april). Niets nieuws onder de zon. Ik was 19 jaar in 1947 en moest mijn gewetensbezwaren tegen de militaire dienst verantwoorden voor een commissie van wel 20 man, legerofficieren en burgers. Voorzitter was de beruchte Josephus Jitta. Toen al werd de vraag gesteld over die wissel. Het is een rare vraag en dat heb ik ook geantwoord. Het zegt veel over het niveau van de vragenstellers!

Toch werd ik erkend gewetensbezwaarde.


De Volkskrant, 16-04-2012, ingezonden brief van Alco Carolus, Rotterdam

Trolley probleem 2

Bij het Trolley probleem van Derek Parfit luidt de vraag: mag je een wissel omgooien om vijf mensen die op het ene spoor staan te redden, wetende dat je daardoor iemand op het andere spoor zult doden? Dan volgen overwegingen als: stel dat een van de vijf een moordenaar is en de persoon op het andere spoor een kind; of stel dat het vijf hoogbejaarden zijn versus een jongeling van 18 jaar.

De meedogenloosheid van het vraagstuk zit hem in het feit dat ik mij, voordat ik er erg in heb, laat reduceren tot een robot die alleen maar een wissel kan omgooien. Als mens met een vrije wil vraag ik mij het volgende af bij dit filosofische vraagstuk:

- Wat doen die zombies daar op het spoor; een normaal mens blijft toch niet op het spoor staan?

- Hoeveel tijd heb ik nog voordat de trein komt aanstormen.

- Kan ik die mensen niet toebrullen om in godsnaam het spoor te verlaten? Heb ik nog tijd ze desnoods eraf te sleuren?

- Kan ik de trein op een of andere manier tot stoppen dwingen, desnoods door de wissel niet om te gooien, maar halverwege te laten staan zodat de trein ontspoort (hopelijk is het een goederentrein).

Kortom: door een vraagstuk te reduceren tot een A of B-oplossing ontstaan amorele situaties waarin het wordt geaccepteerd dat er slechts n slachtoffer valt in plaats van vijf, terwijl, als je rekening zou houden met de creatieve onvoorspelbaarheid van de vrije wil, er misschien geen ongeluk zou gebeuren.


Red.:   Wisselverhaal: Zenuwzieke aanpak van probleem van moraliteit



Naar Alfa en bta denken, snelheid , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]