Bronnen bij Alfa- en bèta-denken: moraal versus regels
|
27 apr.2011 |
De manier waarop alfa's over de wereld praten heeft vele kenmerken, die
gemeen hebben dat het veelal hoogdravend is en weinig praktisch. Een aardige
samenvatting daarvan werd gegeven door de inmiddels ruimschoots gepensioneerde
econoom Arnold Heertje, dien ook buiten zijn vakgebied wel eens rake
observaties heeft gedaan::
Uit:
De Volkskrant, 27-04-2011, column door Aleid Truijens
Toen kwam het bijna tot een handgemeen
Tussentitel: Niet vergeven kan een daad van liefde zijn, en van trouw
... Over vergeving ging het vorige week in debatcentrum De Balie.
Aanleiding was de presentatie van de interviewbundel De andere wang van
Willem van Leeuwen. De schrijver, naar eigen zeggen een wrokkig typetje,
interviewde mensen die iets verschrikkelijks was aangedaan. Konden ze vergeven?
Kon je vergeven leren? ...
'Je moet uitkijken', zei psychotherapeute Helmi Goudswaard,
'dat vergeving geen kitsch wordt.' Dat was de tweede zinnige uitspraak die
avond. Sommige mensen zijn zo vervuld van hun eigen vergevingsgezindheid, dat ze
daar graag wat rechtvaardigheid aan opofferen.
Dat wilde econoom Arnold Heertje, die daarna zou discussiëren
met filosoof Andreas Kinneging, net voorstellen, althans moraal als
gespreksonderwerp. Hij had zich kapot geërgerd aan die 'alfa's' met hun gezemel
over moraal. Over de Holocaust, het onderwerp waarvoor hij was uitgenodigd,
wilde hij evenmin spreken. 'Al drieduizend jaar zaniken we over de moraal, en
dat heeft ons geen haar beter gemaakt. Als ik u nu zou zeggen dat in het café
een heerlijk buffet klaarstaat, gratis, zou u massaal naar die tafels rennen. U
zou zich verdringen voor de schalen; misschien komt het tot een handgemeen.' Het
leek Heertje beter om praktische oplossingen te verzinnen: eerst de drie voorste
rijen naar het buffet. Hij pleitte voor slimme 'structuren' die de samenleving
humaner zouden maken.
En toen kwam het bijna tot een handgemeen. 'Structuren die
tot een betere samenleving leiden! Dat vonden de nazi's ook!', riep Kinneging.
Hij leunde triomfantelijk achterover, alsof hij het zelf een enorme vondst vond.
Heertje zweeg. De zaal ook, beschaamd. Heijn hield zich erbuiten. 'Ik voel me
door deze uitspraak diep gegriefd', zei Heertje. De zaal mompelde instemmend.
Wat bezielde Kinneging om moedwillig Heertjes bedoelingen mis te verstaan? Om
iemand die familie heeft verloren aan de nazi's, zo'n dolk in de rug te steken?
'We moeten toch een moraal formuleren, voordat we regels kunnen stellen?'
probeerde Kinneging nog.
De grote, kale filosoof leek nu op een kleuter die bleef
beweren dat niet hij, maar zijn voetbal de vaas aan diggelen had geschopt.
Formeel had hij gelijk, maar zijn gelijk was infaam. De zaal vergaf hem niet,
maar het was een adembenemend duel. ...
Red.: Dat het publiek voor de man van de regels koos, wijst op een
lichte verandering van tijden. Vroeger konden men de troefkaart die door
Kinneging gebruikt werd met onaflatende succes inzetten. Om precies te zijn: het
gebeurd nog steeds, in de richting van Geert Wilders en aanhangers van de PVV...
Die zijn nazi's, herhaalde cultuurhistoricus en rel-columnist Thomas von der
Dunk een paar dagen geleden, voor de zoveelste keer. met diepe instemming van de
rest van columnistisch, intellectueel en kunstzinnig Nederland. Met volledig
voorbij gaan aan de regel die zeggen dat datgene waar ze de PVV van
beschuldigen, is gestart en ingebracht zijn door de moslims.
Naar Alfa en bèta denken
, Psychologie
lijst
,
Psychologie overzicht
, of site home
.
|