Bronnen bij Alfa- en bèta-denken: regelangsten
|
17 mrt.2010 |
Een van de essentiële kenmerken van het alfa-denken is hun maniakale angst
voor alles dat op regels lijkt. Ergens een logisch leuze? De alfa kiest wat
anders. Er is een hele bibliotheek te vullen met gevallen van prijzen die
toegekend werden niet aan die- of datgene dat het beste was. Dan zou je volgens
de regels werken, en weigeren alfa's hardnekkig. Nee, een verrassende keuze, daar
gaat het om. Onder een voorbeeldje
Uit: Volkskrant.nl, 16-03-2010, van verslaggever Arjan Peters
Bolkestein boos uit jury Ida Gerhardt Prijs
Aan de toekenning van de Ida Gerhardt Poëzieprijs aan Alfred Schaffer (1973)
voor zijn bundel Kooi, op vrijdag 12 maart jongstleden in Zutphen, is een maand
tevoren een twist in de jury voorafgegaan.
De juryvoorzitter, Frits Bolkestein (1933), oud-minister en voormalig
VVD-fractievoorzitter, had zodanige bezwaren tegen de keuze voor Schaffer van de
andere twee juryleden (dichteres Esther Naomi Perquin en hoogleraar moderne
Nederlandse letterkunde Thomas Vaessens), dat hij in februari uit de jury is
gestapt.
Dit maakt Bolkestein bekend, enkele dagen nadat de prijs,
groot 2.500 euro, aan Schaffer is uitgereikt.
‘Een aanfluiting, dat deze bundel de prijs krijgt’, laat het
voormalige jurylid desgevraagd weten, ‘en in het geheel niet in de geest van Ida
Gerhardt, de vormvaste en klassieke dichteres die in 1997 stierf, en wier naam
aan deze prijs is gegeven’, zegt Bolkestein.
‘Uit waardering voor haar poëzie ben ik tot deze jury
toegetreden, ben ik haar gaan voorzitten zelfs. We hebben zo’n honderd
dichtbundels gelezen. Toen kwam het aan op selecteren, en daar bestonden
richtlijnen voor. Volgens de criteria van de Ida Gerhardt Stichting moet de
laureaat dichten in de geest van Ida Gerhardt. Maar daar hadden mijn
collega-juryleden Vaessens en Perquin lak aan. Die houden er een postmoderne
visie op na, en die is zacht uitgedrukt niet de mijne. Ik moest die criteria
allemaal niet zo nauw nemen, zeiden ze. Ik zag het verkeerd. Zij namen het toch
ook ruimer? Maar dat weigerde ik.
‘Mijn voorkeur ging uit naar een dichtbundel van Hester
Knibbe, die beduidend klassieker dicht dan Alfred Schaffer. Daarom ben ik er mee
opgehouden.’
.. Thomas Vaessens ... ‘Schaffer behoort al een tien
jaar tot de sterkste Nederlandse dichters. ...’
Bolkestein: ‘Die prozagedichten hebben totaal niets met
vormvastheid te maken. Er is toch nog wel verschil aan te wijzen tussen proza en
poëzie, of hoe zit dat?’
Red.: Typisch alfa: er zijn regels voor de toekenning van de
prijs, en de alfa's lappen de regels aan hun laars. Zie ook de heisa rond
het Nationaal Historisch Museum - eveneens veroorzaakt postmoderne
alfa-ideologen
.
Regels maken het ook mogelijk te voorspellen. Ook heel fout
dus:
Uit: De Volkskrant, 06-03-2010, column door Maarten Keulemans
Voorspellen
Tussentitel: Winnen op de Spelen is eigenlijk een kwestie van ruis
En zo kwam het met de economie allemaal weer goed. De bankiers krijgen weer
bonussen, de topmannen verzilveren hun opties, en in Groningen probeerden de
economen Gerard Kuper en Elmer Sterk maar weer eens de uitslagen van de
Olympische Winterspelen te voorspellen. Aan de hand van economische gegevens.
Amusante gewoonte, dat medailles voorspellen. En waarom ook
niet? Met zaken als het inkomen en het inwonertal van een land kun je best iets
zeggen over de kans op olympisch eremetaal. Dat Noorwegen meer kans maakt bij
het skiën dan Nigeria, lijkt me trouwens ook niet geheel onlogisch.
Jammer alleen dat het niet lukte. Elf medailles hadden Kuper
en Sterk ons beloofd (viermaal goud, viermaal zilver en driemaal brons), maar
het werden er acht. Ja, misschien hadden Elmer en Gerard gelijk gekregen als je
de Spelen honderd keer zou overdoen. Maar de pest is: van de Olympische
Winterspelen 2010 is er maar één.
Het echte probleem zit natuurlijk dieper. Een paar jaar terug
toonden twee wiskundig economen, Paul Ormerod en Craig Mounfield, aan dat veel
van de variatie die je ziet bij grootschalige menselijke activiteiten, zoals
economieën of sportevenementen, helemaal geen zinvolle informatie is, maar
gewoon betekenisloze ruis. Dan kun je nog zo slim zijn, het is domweg onmogelijk
om op basis daarvan ook maar iets te voorspellen. ...
Opeens moet ik denken aan van die paranormale meneren en
mevrouwen die elke januari mogen orakelen wat ze voor het komende jaar
voorspellen. Iets met het koningshuis, en er zal een bekende Nederlander ernstig
ziek worden, orakelde men dit jaar. Leuk. Klopt altijd. Het was alleen wel zo
attent geweest als ze ook de aardbevingen in Haïti en Chili hadden voorspeld.
Red.: Geweldig. Dat krijg je als een cultureel antropoloog
columns laat schrijven in je wetenschapskatern. Die kent het verschil niet
tussen absolute, zwart-witregels, en statische verbanden met een gemiddelde en
een standaarddeviatie
.
Die heeft ergens gelezen dat deviatie het gevolg is van willekeurige processen,
ruis, en concludeert dat dat dus ook moet gelden voor het gemiddelde. En dan
haalt hij er waarzeggers bij om zijn punt te maken. En als uitsmijters dan ook
nog over aardbevingen begint. Waarvoor uitstekend voorspeld kan worden wat de
ergste risicogebieden zijn, waaronder, dus, ook Haïti was.
Mensen die dingen regelen zijn natuurlijk even erg:
Uit:
De Volkskrant, 10-06-2006
Volgende week bezoeken veertig Europeanen tussen 25 en 35 jaar Amsterdam voor
een conferentie over sociale diversiteit in steden. ... Het Betoog publiceert
vandaag drie bijdragen van deelnemers.
... De jonge Europeanen Josie Appleton ... geven hun visie.
Red de stad van de regelneven en de apparatsjiks
Josie Appleton (29) is een Britse schrijfster en journaliste. Ze publiceerde
ondermeer in the Spectator, The Times, The Guardian en
TLS. Ook draagt ze geregeld bij aan het online magazine Spiked (www.spiked-online.com).
In haar essay Museums for the people? bekritiseerde ze musea voor hun
beleid inzake culturele diversiteit.
De toekomst van sociale diversiteit in Londen ziet er niet per definitie gunstig
uit. Tegenwoordig wordt sociale diversiteit vaak beschouwd als een onderwerp
voor regelneven en bestuurlijke apparatsjiks, in plaats van als een
vanzelfsprekend onderdeel van het leven in de grote stad. ...
Zo ziet de nachtmerrie eruit. Ik hoop juist dat Londen zich
ontwikkelt tot een heksenketel van een stad, een plek waar mensen van uit de
hele wereld elkaar treffen om als gekken samen te werken, over politiek te
discussiëren, kunst te vervaardigen, vrienden te maken en verliefd te worden.
...
Red.: En het allerergste is natuurlijk regels omtrent de
geest:
Uit:
De Volkskrant, 21-07-2010, tv-recensie door Mirjam Schöttelndreier a.i.
Willoos
... Minder hectisch en informatiever was het bij de
BBC-documentaire Twins. Ben je zo geboren of ben je zo gemaakt? De
kwestie of nature de mens bepaalt dan wel nurture – opvoeding en
omstandigheden – blijft fascineren. Nieuwsgierigheid naar de rol van de natuur
neemt toe, naarmate die van een allesbepalende god afneemt. Tweelingonderzoek
biedt een schat aan informatie over de invloed van aanleg en van de omgeving.
Onlangs wilde in alweer een BBC-documentaire, The Making
of Me, acteur en musicalster John Barrowman weten waar zijn homoseksualiteit
vandaan komt. John maakte een tocht langs wetenschappers en ontdekte dat hij
hetzelfde chromosomenpatroon heeft als zijn heterobroer. ...
Bij Twins figureerden twee gisse, identieke broers. Ze
studeerden even goed af als arts, waren even competitief, dronken evenveel bier
en zoenden soms per ongeluk hetzelfde meisje. Maar: de ene broer geloofde in
vrije keuze, de ander niet. De ene broer werd gek bij het idee een kloon van de
ander te zijn, de ander niet.
Waarom er drukte over gemaakt? Misschien omdat eeuwen is
gestreden tegen slavernij en onderdrukking en voor individuele vrijheid. En dan
zet de wetenschap ons terug als willoze slaaf van onze genen? Onverdraaglijk.
Red.: Zie ook Sociologische krachten, regelangsten
en Meritocratie, tegen Cito
.
Naar Alfa en bèta denken
,
Psychologie
lijst
, Psychologie overzicht
, of
site home
.
|