Bronnen bij Beslissingen, bias: begripsmatig filter
|
19 sep.2009 |
De werking van het proces dat gelezen, gehoorde of gesproken zinnen onderwerpt aan een
begripsmatig filter kan in de praktijk letterlijk dagelijks worden waargenomen.
Een voorbeeld:
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2009, door Martijn van Calmthout
Dawkins praat creationisten bij
Het nieuwe boek van de Dritse evolutiebioloog Richard Dawkins, The Greatest
Show on Earth, ...
Nu, noteert Dawkins bitter, is het tijd voor een boek vol
bewijs dat natuurlijke selectie een onontkoombare verklaring is voor de rijkdom
van het leven op aarde. In de VS gelooft zeker 40 procent dat we in Gods eigen
schepping leven, een paar duizend jaar oud. Scholieren komen er naar de
biologieles met voorgedrukte tegenwerpingen, uitgedeeld in de kerk. In Europa is
het niet veel anders.
Het resultaat is vooral een repliek op de eeuwige bezwaren
van creationisten tegen de goddeloze Darwin. ...
... En de aanwijzingen voor evolutie zijn werkelijk overal.
...
Maar of het iets uithaalt? Dawkins geeft een debatje weer met
een creationiste, waarbij hem zichtbaar de moed in de schoenen zinkt. Waar zijn
de botten?, herhaalt deze Wendy eindeloos.
In het museum, zegt Dawkins. Ga kijken. 'Maar het is alsof ze me gewoon niet
hoort.'
Red.: Dat is het begripsmatige filter in werking. Voordat de
boodschap tot het bewustzijn heeft kunnen doordringen, heeft het door religie
geïnstalleerde filter al geconstateerd dat de zin van Dawkins niet klopt: die
voorouderlijke botten bestaan niet, dus ze kunnen ook niet in een museum liggen
- "voorouderlijke botten in een museum" is hetzelfde als "een vloeibare pizza".
Het volgende artikel bevat twee gevallen. eerst het
religieuze voorbeeld:
Uit:
De Volkskrant, 17-09-2010, hoofdredactioneel commentaar
Boze Afghanen
Alsof ze niet willen ontwaken uit een aanhoudende staat van opwinding trokken
enkele duizenden mensen woensdag door de Afghaanse hoofdstad Kabul om uiting te
geven aan hun woede over de verbranding van Korans in het verre Gainesville –
een gebeurtenis die, mede op aandrang van president Barack Obama, helemaal niet
had plaatsgevonden. Maar dat doet er in dit deel van de islamitische wereld
kennelijk niet toe. Men laat zich liever niet beroven van eenmaal ingenomen
standpunten. En de imams in deze regio rekenen het niet tot hun taak de
gemoederen tot bedaren te brengen. Integendeel: zij hadden de volkswoede
geregisseerd. ...
Red.: Het niet-plaats-hebben-gevonden van de koranverbranding
wordt simpelweg uitgefilterd omdat de gebeurtenis en de bijbehorende ideeën al
in de geest zitten. En dit geldt dus in in extreme mate voor deze demonstranten,
maar geldt in matige tot ernstige mate voor alle moslims.
Maar ook de seculiere ideoloog heeft er last van:
| |
Er zijn goede redenen om de Koranverbranding af te keuren, zoals er
ook goede redenen kunnen zijn om de bouw van een islamitisch centrum
nabij Ground Zero te steunen. |
Verblind door het idee dat moslims in het westen verdrukt zijn, merkt mentotaal
niet dat deze frase gierend de bocht uitloopt - bij de term 'zoals' hoort een op
dit punt een weergave van de andere kant van het koranverbrandingsverhaal. De
verbranding van de koran is men tegen op grond van het kwetsen van anderen, en
wat betreft de moskee zou men daar dus ook tegen moeten zijn wegens het kwetsen
van anderen.
Naar Beslissingen
, Psychologie
lijst
,
Psychologie overzicht
, of site home
.
|