De Volkskrant, 04-12-2009, door DaniŽlle Serdijn 05 dec.2009

Non-fictie | Essay van Connie Palmen

Echtheid bestaat niet

Connie Palmen (1955) is de tweede auteur die een bijdrage levert aan de essayreeks Over de roman. A. F. Th. van der Heijden ging haar voor met Kruis en kraai - De romankunst na James Joyce (2008). Van der Heijden probeerde te definiŽren wat literatuur is, maar faalde jammerlijk. Pas in het beschrijven van z'n ambacht, en wat hem daarbij drijft, begon zijn essay te prikkelen.
    Voor Palmen geldt hetzelfde. Op haar best is ze wanneer ze, leentjebuur spelend bij de grote postmoderne filosofen, haar eigen verhaal componeert. Voor ze daar echter aan toe is moet de lezer eerst door religieus getinte onhelderheid heen. Het begrip 'ziel' bijvoorbeeld kom je meer dan eens tegen: 'Ik heb het over de ziel omdat we allemaal menen er een te bezitten.' Niet iedereen zal het hier mee eens zijn.
    Er is meer waaraan je de sporen van haar katholieke jeugd kunt aflezen. Ze definieert in een later stadium de ziel als taal plus denken, maar haar benadering van literatuur is in de kern cerebraal en daarna filosofisch. In die eerste kan Palmen haar roots en creativiteit kwijt, maar die laatste is het interessantst, want universeler en uitdagender. De bewering die Palmen doet is deze: echtheid bestaat niet, er is alleen fictie. Iedereen bedrijft fictie, want ook (volks)identiteit is een gemaakt verhaal. Het is mensen ten diepste eigen om hun verhalen te kleuren, te fictionaliseren. Literaire fictie is het meest zuivere, want oprecht nep en taal derhalve een 'scheppen de en verwoestende macht'. Terloops haast betrekt ze Wilders in haar verhaal, die Nederland fictionaliseert tot het van vreemde smetten vrije Holland, wat het aantoonbaar nooit geweest is.
    Verre echo's van filosofen als Lyotard en Derrida weerklinken in Palmens pleidooi voor het onechte, voor verzinsels en aanstellerij. Ze roept wrevel op en sprankelt soms tegelijkertijd. Op zulke momenten zou je willen dat ze naast je zat om even vurig in discussie te gaan.

Connie Palmen: Het geluk van de eenzaamheld. Athenaeum - Polak & Van Gennep; 96 pagina's; Ä 12,50; ISBN 978 90 2536 721 3.
 

Naar Alfa en bŤta denken, snelheid , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]