9 okt.2009


Uit: De Volkskrant, 09-10-2009, door Hans Hans Bouman

'Elke tijd produceert zijn eigen gekte'

In Gek, slecht en droevig bestudeert Lisa Appignanesi de geschiedenis van geestelijk getourmenteerde schrijfsters als Virginia Woolf, Zelda Fitzgerald en Sylvia Plath. 'Wie niet gelukkig is, wordt een ziekte aangepraat.'

De grandeur en misère van de menselijke geest hebben haar altijd gefascineerd. Als studente verdiepte Lisa Appignanesi (1946) zich in Edgar Allan Poe en Marcel Proust, auteurs die zich elk op hun manier met menselijke aberraties hebben beziggehouden. Als romanschrijfster exploreerde ze dit terrein zelf. En natuurlijk was haar kennismaking met het werk van Freud - 'fijngevoelig en intelligent' - een eye opener.
    'Maar ik denk dat de fascinatie uiteindelijk teruggaat op mijn persoonlijke achtergronden. Ik stam uit een Pools immigrantengezin dat via Frankrijk naar Canada kwam. Natuurlijk voerden mijn ouders het verleden met zich mee: de geesten en de doden van hun vaderland zijn hen altijd blijven achtervolgen.
    'Waarschijnlijk vinden alle kinderen volwassenen een beetje vreemd, maar dat vond ik zeker van mijn ouders en trouwens ook van mijn broer, die een stuk ouder was dan ik. Ze spraken letterlijk een andere taal. Ik vermoed dat dit vreemde gezin, samen met de overgang van een land dat door de oorlog was verwoest naar een land waar vrede heerste, mijn belangstelling heeft gewekt voor de vraag wat eigenlijk 'normaal' gedrag is, en wat afwijkend.'
    De recentste vrucht van deze belangstelling is de omvangrijke studie Mad, Bad and Sad, in Nederlandse vertaling verschenen als Gek, slecht en droevig. In dit boek presenteert Appignanesi 'een geschiedenis van vrouwen en psychiatrie van 1800 tot heden', zoals de ondertitel luidt.
    'In de loop van de jaren ben ik gefascineerd geraakt door de steeds weer terugkerende berichten in de pers over het aantal geestelijke afwijkingen waaraan wij met zijn alien zouden lijden', aldus de schrijfster. 'De Wereld Gezondheidsorganisatie zegt dat depressiviteit in het Westen de belangrijkste oorzaak is van ziekten en dat het in 2010 wereldwijd na hartkwalen de belangrijkste ziekteoorzaak is. Wat betekent dat?' Elders kwam ze de bewering tegen dat Beethoven aan bipolaire stoornissen zou hebben geleden en dat Mozart gebukt ging onder het syndroom van Gilles de la Tourette. ...


Naar Alfa en bèta denken , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]