Volkskrant.nl, 11-03-2010, door Ad Bergsma 16 mrt.2010

Een kip kiest slimmer dan een mens

Kansberekening lijkt voor vogels een eitje. Kippen lossen wiskundige puzzels op waar psychologiestudenten hun tanden op stuk bijten. Dat blijkt uit een experiment dat de Amerikaanse psycholoog Walter Herbranson beschrijft in de Journal of Comparative Psychology.

Stel, u heeft succes in een televisiequiz en mag een prijs kiezen, die verborgen is achter drie gesloten deuren. Achter één deur staat een auto, achter de andere twee een stofzuiger.

U maakt een keuze, en vervolgens opent de presentator een van de andere twee deuren, en laat zien dat daar een stofzuiger in staat. U krijgt tot slot de kans om van deur te wisselen of bij uw oorspronkelijk keuze te blijven. Wat doet u? Verreweg de meeste mensen kiezen ervoor om bij hun oude keuze te blijven, hoewel dat maar 33 procent kans op een hoofdprijs oplevert, terwijl wisselen de kansen verdubbelt.

Herbranson vroeg zich af of kippen dat beter zouden kunnen. Als kippen voer kunnen verdienen door op een knop te drukken, blijken zij heel goed te kunnen inschatten welke knop de meeste kans geeft op succes.

Herbranson legde de kippen daarom een variant van het zogenoemde Monty Hall-dilemma voor, zonder mooi verhaal over een televisieprogramma, maar met drie knopjes en de mogelijkheid om van knop te wisselen nadat de eerste keuze is gemaakt en getoond is dat een andere knop niets oplevert.

In het begin zijn kippen bijna even dom als mensen, en ze blijven aanvankelijk meestal bij hun eerste keuze. Maar kippen worden door ervaring snel wijzer, en in de loop van dagen leren ze om steevast op het laatst de andere knop te kiezen.

Psychologiestudenten zijn minder soepel van geest. Zij moesten op de computer eenzelfde taak uitvoeren als de kippen. Om de vergelijking met de kippen eerlijk te houden kregen de studenten geen afleidend verhaal over een televisiequiz te horen.

In plaats daarvan namen zij zonder toelichting achter de knoppen plaats. Net als de kippen kiezen zij er eerst voor om niet van knop te wisselen, maar in tegenstelling tot de kippen zijn zij niet in staat van hun ervaringen te leren. Ze blijven wekenlang op de knop drukken die de winstkansen halveert.

Herbranson verwijst ter verklaring naar de evolutietheorie: ‘Wij zijn als mensen niet het best in vrijwel alles, maar alleen in de dingen die voor ons van belang zijn. Mensen blinken uit als het erom gaat zich beslisregels eigen te maken.

‘Deze beslisregels werken snel en efficiënt, maar zijn niet honderd procent waterdicht. Kippen hebben daar geen last van. Zij kunnen alleen vertrouwen op hun geheugen als zij evalueren hoe vorige beslissingen zijn uitgevallen.’

Meer hersenen geven in dit geval dus minder resultaat.



Naar Beslissingen , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]