VARA TV Magazine, nr. 2-2006, door Mirjam Bosgraaf
 
Kwestie van geluk

Voor zijn film Match Point verplaatste Woody Allen 'zijn' Central Park naar de oevers van de Theems. VARA TV Magazine's Mirjam Bosgraaf sprak de New Yorkse regisseur in zijn nieuwe omgeving.


WOODY ALLEN IS HONKVAST. Zo honkvast dat hij het liefst niet verder reist dan Central Park in New Vork. Toch zit de regisseur vandaag, een oceaan te ver, in Londen. Waar het miezert op Trafalgar Square langs Nelsons zuil, zoals het hoort, en waar Allen VARA TV Magazine gul en bezonnen te woord staat over zijn Londense film Match Point. Ja, zijn nieuwste is daar langs de Theems opgenomen. De regisseur, die zo vergroeid is met Manhattans getroebleerde inwoners, laat nu upperclass Londenaars met hun leven tobben.
Jonathan Rhys-Meyers (Bend it like Beckham) is Chris in Match Point, een mooie, maar armoedige tennisleraar die introuwt in een Engelse high society-familie en blind gaat voor hun oude geld, maar ondertussen ook verliefd wordt op een wellustige, maar rafelige actrice zonder veel toekomstperspectieven. En dat is Scariett Johansson. 'Wonderful', 'talented' en ook nog 'funny' volgens Allen, die zich gelukkig prijst dat hij altijd met zulke prachtige actrices mag werken, en ook nog even aanstipt dat de beste acteurs zo goed zijn omdat ze niet zoveel anders acteren dan dat ze in het dagelijkse leven met je praten.
    De tennisleraar in Match Point komt uiteindelijk klem te zitten tussen zijn aardige vrouw met haar comfortabele rijke familie en Nola, de actrice. Daar moet wel iets dramatisch gaan gebeuren. En aldus geschiede. Uiteindelijk, we houden het cryptisch, speelt er ook nog een kilo toeval mee, en geluk. Of is het juist ongeluk? Woody Allen zelf vindt hem maar een nare man, de hoofdrol- en tennisspeler: 'Een ambitieus type dat verleid wordt door een luxe levensstijl en zijn vrouw bedriegt. Ik hou nooit van de karakters in mijn films. Maar de slechtsten zijn wel de interessantsten natuurlijk, dat spreekt.'

HOE IS HET TOCH zover gekomen, een Londense film voor de regisseur bij wie New Yorks bloed door de aderen vloeit? Allen: 'Het is modieus voor filmmaatschappijen om niet alleen de "de bank" te spelen voor een film, ze willen ook het script lezen en er invloed op uitoefenen. Maar zo werk ik niet. Dus ik dacht dat het over was met mijn films. En I couldn 't care less. Filmmaken is niet belangrijk voor me. Maar toen belde Engeland en kon ik hier aan het werk.' Hoezo niet belangrijk, dat klinkt vreemd uit de mond van de regisseur van veertig films.
    'Filmen is nooit prioriteit geweest,' zegt Woody Allen nog een keer. 'Mijn films kunnen me niet zo veel schelen, al geniet ik ervan om ze te maken. Mijn leven is belangrijker: de klarinet, met de kinderen zijn, vrienden zien, naar baseballwedstrijden gaan, wandelen.' En reizen kan hem dus helemaal gestolen worden. Allen: 'Op zich ben ik helemaal niet ge´nteresseerd in andere landen, maar mijn vrouw wel en ik maak haar graag gelukkig. Ik slaap het liefste in mijn eigen bed, eet het liefste in dezelfde restaurants en wandel elke dag dezelfde wandeling in Central Park. Maar mijn vrouw zei, waarom probeer je het niet een keer, in Londen filmen. En ik ben onderdanig, dus het werd Londen. Een artistiek gelukje, want het is hier geweldig.'

GELUK, DAT IS PRECIES waar Match Point om draait, vertelt Woody Allen. Hij laat dat ook in zijn beeldtaal zien: een tennisbal komt boven op het net terecht. Valt de bal naar de ene kant, of naar de andere? Toeval bepaalt ons lot. Het is allemaal een kwestie van geluk. Later herhaalt hij die symboliek nog een keer op een bepalend moment in de film. Allen: 'We zijn geneigd om te denken dat we van alles kunnen be´nvloeden, maar er is zo veel dat zich buiten onze macht afspeelt. Geluk hebben, daar gaat de hele film over. We hebben het idee dat we controle hebben over ons leven. Dat is helemaal niet zo en we zijn bang om die waarheid onder ogen te zien. Maar het is een feit,je kunt niet roken, niet drinken en goed eten en dan toch onder een bus komen.' Allen overpeinst daar, zonder pauze, nog even over door: 'Uiteindelijk is het leven altijd tragisch. Je kunt je komische momenten onderweg hebben, maar aan het eind van de reis is er slecht nieuws. Je wordt oud en gaat dood.' Toch is het, dit gezegd hebbende, geen somberheid die Allen drijft, maar eerder ironie: 'Ik ben van nature ironisch, heb een groot gevoel voor de ironie van het leven. Wat nou als mijn vrouw zegt, neem morgen dat vliegtuig terug. En ik luister altijd naar haar, maar nou vandaag toevallig voor een keertje niet. En ik neem een ander vliegtuig en dat crasht.'

ALLEN LEGT ZIJN VINGERS en duimen tegen elkaar op tafel als hij zegt wat hij wil zeggen. Allen is klein, kalm, zeer wel. bespraakt en humoristisch. Zijn gezicht ziet er jong en onaangetast uit, alsof het van was is. En de net 70 jaar geworden regisseur voelt zich ook jong: 'Je ziet bibberende 70-jarigen maar ook Picasso's van die leeftijd. Ik denk dat ik, daar is het woord weer, geluk heb. Mijn familie wordt heel oud en ik heb het gevoel dat ik nog wel 15 jaar door kan werken.' Ik heb trouwens altijd veel geluk gehad,' voegt Allen er aan toe. 'Mijn eerste film 'kon ik maken omdat een filmmaatschappij in mij wilde investeren die verder geen grote namen kon krijgen en toen uit nood mij maar nam. En verder was er eigenlijk ook nooit echt bad luck met mijn werk. Het enige wat weleens gebeurde is dat er een filmcriticus stierf die mijn films leuk vond.'

HOE JONG HIJ ZICH OOK VOELT, Allen ziet niets troostvols in oud worden: 'Ouderdom is vreselijk. Er is niets verzachtends aan,je wordt niet milder of wijzer. Niks geen golden years.' Hij gaat dan nog even openhartig door op het leeftijdsverschil tussen hem en zijn 3sjaar jongere vrouw Soon-Yi Previn (die zoals bekend eerst de adoptiedochter van Mia Farrow was): 'Het leeftijdsverschil is een goeie zaak. Ik heb zeer vervelende ruzies met vrouwen van mijn leeftijd gehad, maar nooit met haar. "Je bent te oud sukkel", zegt ze dan en dan zeg ik dat zij er niks van begrijpt omdat ze veel te jong is. Maar het is nooit echt serieus.' Ook in de liefde is het allemaal maar een kwestie van genadig of ongenadig toeval, vindt Allen: 'Een goeie relatie heeft ook weer te maken met geluk. Als je een persoon ziet als een radio met een miljoen draadjes, dan is het toch puur geluk als die draadjes goed samengaan met die van een ander. "Werken aan een relatie" klinkt mij ook als onzin in de oren. Als je van iemand houdt, hoef je daar helemaal niet aan te werken.' Denk ik.
.
Tussenstuk:
Match Point
'Verfrissend' is het woord dat het meeste valt bij de filmcritici, als het over Woody Allens Londense filmexperiment gaat (dat hij trouwens meteen vervolgde met zijn tweede film in Londen, Scoop). De verandering van omgeving lijkt Allen goed te hebben gedaan, want Match Point is meeslepend en anders. Allen liet zichzelf deze keer uit de film, zo ook de neuzelige avonturen van neurotische New Yorkers. De regisseur kiest op Europees grondgebied voor het grote drama. Niet voor niets leest hoofdrolspeler Chris aan het begin van de film Schuld en boete van Dostojevski en klinken de hele film door de smartelijke operafragmenten van Caruso. Match Point zwiert niet alleen langs Britse landhuizen en tennisbanen, maar ook langs de grote levensthema's: schuld, straf, geweten, moraal en het lot. Niet dat Woody Allen zich daar niet al eerder mee bezig hield. Zo liet hij in 1989 in Crimes and Misdemeanors zijn publiek al met dezelfde pijn doende gewetensvraag achter als nu in Match Point.
    Echt anders lijken alleen de on-Alleneske sekscŔnes: Johansson en Rhys-Meyers, toevallig twee acteurs met uitzinnig voluptueuze lippen, vrijend in een tarweveld in de stromende regen. Was er eerder zo'n sensuele lading in een Woody Allen-film?
    En Londen? Londen past Allen eigenlijk heel goed. Moeiteloos vervangt hij 5th Avenue voor het Tate Modern en de gele taxi's voor de zwarte. Londen en New York ademen hetzelfde lijkt het wel. Twee steden met hetzelfde fijne decor voor drama. Al heeft Londen een voordeel, vindt Woody Allen. Achter de Big Ben is het meestal grijzeren bewolkter dan achter het Empire State Building. En dat is een veel mooier, zilveren licht voorfilm.


Terug naar Creativiteit en slechtheid, bronnen , Psychologie overzicht  , Sociologie overzicht  , of naar site home .
 
[an error occurred while processing this directive]