Trouw, 27-12-2006, door Elma Drayer 23 okt.2007

Een samenleving waaruit alle smetjes gestaag zijn weggepoetst lijkt me geen al te aangenaam oord.

Ach ja, de abortusstrijd, nu alweer ruim dertig jaar geleden. Mijn zusters van weleer kwamen op voor het onvervreemdbaar recht op zelfbeschikking.
    De vrouw, en zij alleen, moest kunnen beslissen of de baby in eigen buik welkom was. Een nette, wettelijke regeling moest voor altijd een einde maken aan het gevaarlijke gemier met breinaalden in smoezelige achterkamertjes.
    De Wet afbreking zwangerschap kwam er in 1984. Als enige criterium gold voortaan de ’noodsituatie’ van de vrouw. Als de ongewenst zwangere daar een beroep op deed, en dat na vijf dagen bedenktijd nog steeds volhield, dan mocht geen arts haar meer weerhouden van abortus.
    Niet veel later bleek ook een geheel ander type abortus op wonderbaarlijke wijze binnen deze wet te passen. Ook de foetus-met-onvolmaaktheden, opgespoord dankzij de prenatale diagnostiek, zou gaan gelden als een ’noodsituatie’, als een even gegronde reden om de zwangerschap niet te voldragen: ik wil graag een kind, maar dít kind wil ik niet.
    Het is rap gegaan, met die selectieve abortussen. Volkomen aanvaard is inmiddels zwangerschapsafbreking vanwege een foetus met downsyndroom. Naar schatting de helft van de vrouwen die ontdekken dat ze zo’n baby verwachten, laat de embryo voortijdig sneven. Lichte commotie veroorzaakte deze maand nog even het EO-nieuwtje dat abortus vanwege schisis (ofwel hazelip) her en der tot de mogelijkheden behoort. Maar grosso modo raken alleen steile christenen door zo’n bericht van de kook. En ervaringsdeskundigen. Zij zijn het die hartverscheurende brieven publiceren in de kranten. Verder blijft het stil. En dat is tamelijk jammer.
    Geen misverstand: van mij hoeft er beslist niet gemorreld aan de abortuswet. Het is, tussen ons gezegd, niet te hopen dat de ChristenUnie, mocht ze een plaats in het kabinet verwerven, daaraan gaat sleutelen. Dat haar voorman de stoere praat die hij nu uitslaat omzet in keiharde eisen voor het te sluiten regeerakkoord.
    Maar er is de wet. En er is de moraal. En de ongemakkelijke kanten van het verschijnsel zouden ons allemáál wel wat meer mogen beroeren. Zeker nu binnenkort elke zwangere vrouw in Nederland standaard recht heeft op een prenatale screening.
    Uit een deze week verdedigd proefschrift blijkt dat ’ongeveer de helft’ van de vrouwen die nu al een prenatale test krijgen aangeboden, nauwelijks nadenkt over de portee ervan. Ze nemen, las ik in de krant „geen goed geïnformeerde, consistente, weloverwogen beslissing”. Zwangeren die uiteindelijk op het testaanbod ingaan, doen dat gewoon uit ’nieuwsgierigheid’. Wat hun bij een onwelgevallige uitkomst te wachten staat – geen idee.
    Zo’n onderzoek bewijst maar weer eens dat wij, als het erop aankomt, nogal lousy goden zijn. Bij dreigende beslissingen over leven en dood steken we bij voorkeur de kop in het zand. We zien wel. Tot het lot ons midscheeps treft.
    Sommigen menen dat door die massaal aangeboden screeningen het klimaat voor gehandicapten snel zal verslechteren. Dat ouders die – bewust of onbewust – toch een imperfecte baby op de wereld zetten, steeds openlijker te horen zullen krijgen: zo’n kind, dat hoeft toch tegenwoordig niet meer?
    Ik weet niet of die sombere voorspellingen zullen uitkomen. Wel lijkt me een samenleving waaruit alle smetjes gestaag zijn weggepoetst geen al te aangenaam oord. Ook omdat natuurlijk nooit álle pech valt uit te bannen.
    Ooit sprak ik een moeder van een kind met Down. Totaal onwetend van zijn extra chromosoom had ze destijds haar zoontje gebaard. Zelf had ze de feiten langzaam weten te accepteren. Nu restte haar nog één angst: wat als ik er straks niet meer ben om hem te beschermen? Wat als mijn zoon achterblijft in een wereld waarin de obsessie met volmaakt en kerngezond almaar lijkt te groeien? „Dan denk ik”, zei ze, „hij is alleen. En niemand houdt van hem.”


Naar Creativiteit en slechtheid, bronnen , Creativiteit en slechtheid , Psychologie lijst  , Psychologie overzicht  , of naar site home .
 
[an error occurred while processing this directive]