De Volkskrant, 30-06-2015, van verslaggever Dirk Waterval .2014

We stelen geen suiker van een bejaarde

Suiker eten geeft het gevoel dat je wordt beloond. Maar het werkt niet zo verslavend als drugs, die je aanzetten tot crimineel gedrag om ze te kunnen consumeren.


Suiker verstoort ons beloningssysteem niet zoals drugs als cocaÔne dat doen. Daarom mag men niet stellen dat suiker verslavend is, concludeert Han de Jong in zijn proefschrift.

Voor zijn promotie, dinsdag aan de Universiteit Utrecht, werkte hij samen met dertien Europese universiteiten. Gefinancierd met een Europese subsidie om te kijken of eten verslavend werkt, vonden alle dertien instellingen dat dat juist niet het geval is. Voor voeding - in het bijzonder suiker - was dat nooit op deze schaal onderzocht.

'Suiker is wel degelijk belonend', zegt De Jong. 'Het bevordert de afgifte van dopamine, die stof die verantwoordelijk is voor beloning en motivatie.' Kinderen leren direct bij hun eerste zoete KinderSurprise-ei: hier wil ik meer van, hier ga ik voor werken. 'Maar dat is wat anders dan een verslaving. Die gaat gepaard met veranderingen in het brein om zo bijvoorbeeld onverschillig gedrag in de hand te werken.' Ratten trotseren bijvoorbeeld stroomschokken in een laboratorium om maar cocaÔne te kunnen krijgen; het kan ze allemaal niets meer schelen. Het eten van suiker brengt deze achteloosheid niet tot stand, vond De Jong.

Om te kijken of suiker het dopaminesysteem bij ratten verandert, liet De Jong hen chocolademelk drinken. De ratten verkregen die suikerhoudende drank door op een knopje te drukken, wat ze soms wel tot duizend keer moesten doen voor het eruit kwam. Ze toonden een enorme motivatie. Wanneer ze bij het drukken op het knopje stroomschokken kregen, of erg bittere chocolademelk, hielden ze al snel op. De aan cocaÔne verslaafde ratten niet, die hadden alles over voor hun drug.

De ratten van De Jong waren bijzonder gevoelige. Voor het experiment begon, schakelde hij middels een hersenoperatie een gen uit dat als rem op dopamineafgifte fungeert. De dieren reageerden zo extra gretig op eten of drugs. Toch leken zij niet verslaafd te kunnen raken aan de zoete drank.

De Jong: 'Met mijn onderzoek laat ik zien dat verslaving iets serieus is.' Je moet het niet bagatelliseren door te stellen dat mensen ook afhankelijk kunnen zijn van muziek maken of lekker eten, zegt hij. 'We zien heel duidelijk dat zaken als drugs, nicotine en alcohol onze hersenen echt veranderen, verslaafden tot patiŽnten maken eigenlijk. Suiker doet dat niet.'

'Drugs zorgen inderdaad min of meer voor een blijvende verandering in de hersenen, terwijl je van suiker direct afkickt', zegt Aart Jan van der Lelij, hoogleraar endocrinologie aan het Erasmus MC en niet betrokken de promotie van De Jong. 'Daardoor zul je niet snel zien dat iemand een bejaarde berooft van een zakje suiker wanneer hij daar al paar dagen van onthouden is.'

Toch reageren de hersenen tijdens het consumeren zelf wel degelijk vergelijkbaar, zegt Van der Lelij. 'Het probleem is dat suiker inmiddels overal in zit, van pindakaas tot kokosnootmelk. Door de belonende werking ervan zijn mensen constant gebrand op meer, meer, meer.'

Web:
Suiker is belonend, maar minder verslavend dan drugs
TT:
Maar dat is wat anders dan een verslaving. Die gaat gepaard met veranderingen in het brein om zo bijvoorbeeld onverschillig gedrag in de hand te werken
ó Han de Jong 
We zien heel duidelijk dat zaken als drugs, nicotine en alcohol onze hersenen echt veranderen, verslaafden tot patiŽnten maken eigenlijk
ó Han de Jong 
Het probleem is dat suiker inmiddels overal in zit, van pindakaas tot kokosnootmelk.
ó Aart Jan van der Lelij, hoogleraar endocrinologie aan het Erasmus MC


IRP:  



Naar Beslissingen , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]