De Volkskrant, 25-03-2011, door Malou van Hintum 27 mrt.2011

ParkinsonpatiŽnt trilt soms door overijverig brein

Nijmeegse studie geeft antwoord op de vraag waarom aandoening sommige patiŽnten harder treft

Tussentitel: Raadsel opgelost: gezond deel brein oorzaak bevingen

Hoewel veel mensen de ziekte van Parkinson associŽren met trillen, hebben niet alle patiŽnten daar last van. De reden: trillers lijden onder een hersengebiedje dat fungeert als een schakelaar. Deze zet een ander netwerk aan dat tremoren veroorzaakt. Dat stellen het Donders Instituut en de afdeling Neurologie van het UMC St. Radboud in een studie in Annals of Neurology.

Dat een tekort aan beweging (traag- en stijfheid) tegelijk kan voorkomen met een overmaat aan bewegen (trillen) is al wonderlijk, zegt hoogleraar neurologische bewegingsstoornissen Bas Bloem, die het Nijmeegse onderzoek leidde.

'Bekend was dat bepaalde hersengebieden ritmisch vuren, met dezelfde frequentie als de trillende lichaamsdelen. De gebieden zijn zelf kerngezond bij parkinson. Niemand snapte waarom dit trilcircuit parkinsonpatiŽnten parten speelt.'

Bloems promovendus Rick Helmich selecteerde twee groepen patiŽnten waarvan de een trilde, en de ander niet. Ze werden in een fMRI-scanner gelegd met een versnellingsmetertje op hun hand, en moesten rustig blijven liggen. De hersenactiviteiten en de trilpatronen van beide patiŽntengroepen werden gemeten. Ook werd met behulp van een radioactief gelabelde stof een dopaminescan gemaakt.

Toen vervolgens de fMRI-scores en de dopaminescan op elkaar werden gelegd, bleek dat de globus pallibus kortdurend actief werd telkens als patiŽnten begonnen te trillen. Bloem: 'De ernst van het dopaminetekort in dit hersengebiedje correleerde goed met de ernst van het trillen. De globus pallibus zette vervolgens een ander netwerk aan (het cerebellum en de thalamus), dat bepaalde hoe heftig dat trillen werd. Een gewoon gezond netwerk.'

Een verklaring voor het feit dat een ziek hersengebiedje een gezond netwerk kan aanzetten tot ziekmakend gedrag, heeft Bloem ook. 'Van traag-en stijfheid hebben alle parkinson-patiŽnten last. Het trillen, een extra symptoom, is te zien als een goed bedoelde poging van het brein om extra gas te geven en te vuren; het doet zijn best te compenseren, waardoor patiŽnten last krijgen van tremoren.'

Die compensatie is soms zo succesvol - lees: de trillingen zijn soms zo ernstig - dat de gebruikelijke dopaminedoseringen die vaak met succes worden gebruikt om traag- en stijfheid tegen te gaan, daartegen niet werken. Mensen die erg lijden onder hun tremoren worden daarom behandeld met deep brain stimulation, waarbij een laesie in de hersenen wordt nagebootst die het trillen (tijdelijk) onderdrukt. Bloem: 'De vraag is nu: zet je de schakelaar uit, het zieke gebied dus, of maak je het dimmertje kapot, dat op zichzelf niets met parkinson te maken heeft?'


Naar Beslissingen , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]