De Volkskrant, 12-03-2010, boekrecensie door Ranne Hovius 13 mrt.2010

Als bij toverslag klaarde de lucht op

In een tijd waarin antidepressiva voortdurend verketterd worden als lepe zet van de medische maffia is de boodschap van Mike Boddé dat ze soms gewoon helpen een welkome tegenhanger.

Huis, liefde en werk zijn de drie pilaren die het leven stutten, vertelt een psychiater aan cabaretier Mike Boddé. ‘De meest mensen worden al wankel als er één pilaar ontbreekt, kun je nagaan wat er in jouw leven nu gebeurt.’ Boddé meldde zich bij deze psychiater op het moment dat hij al zes jaar aan een zware depressie leed en alle pilaren onder zijn bestaan waren weggevallen: zijn studie Chinees, zijn werk als cabaretier, zijn relatie en zijn woning.

In de veiligheid van het ouderlijk huis liet hij de ellende over zich heen komen die aan het begin van de jaren negentig was begonnen met een dodelijke vermoeidheid. Aan een depressie dacht hij toen niet. Het hele circus van alternatieve genezers dat hij afliep – van homeopaat en elektroacupuncturist tot handoplegger en helderziende – dacht daar ook niet aan. Dat het om een depressie ging, hoorde hij pas jaren later, toen hij voor het eerst een psychiater bezocht.

Deze schreef hem het antidepressivum Seroxat voor, met rampzalige gevolgen. De moeheid verdween, maar daarvoor in de plaats kwamen hevige angstaanvallen en een manische assertiviteit. Hij stopte met slikken, zonk zo mogelijk nog dieper in een poel van ellende en ging naar een psycholoog die hem probeerde te helpen met de gedachte dat somberheid ontstaat door het denken van sombere gedachten. Met oefeningen leerde Boddé hoe hij zijn denkfouten kon vermijden. Helpt dat? Integendeel. Boddé: ‘Als een therapeut blijft volhouden dat het mogelijk moet zijn om langs deze weg het probleem op te lossen, en het blijft telkens mislukken dan kan dit de somberheid en de wanhoop erg versterken.’ Hij was er simpelweg te ver voor heen en heeft van de therapie vooral geleerd dat er geen oplossing is.

Na zes jaar aanmodderen met zijn angsten dacht hij aan niets anders meer dan de dood. Hij bezocht opnieuw een psychiater en dit keer kreeg hij een pil die hielp, Anafranil.

De titel van Boddé’s boek over zijn jarenlange depressie luidt Pil en daarmee is de kern van zijn betoog gegeven: een pil is soms gewoon het enige goede antwoord. In een tijd waarin antidepressiva – met hun tot moord en doodslag leidende bijwerkingen – voortdurend verketterd worden als een lepe zet van de medische maffia, is Boddé’s boodschap een welkome tegenhanger.

In zijn eigen geval is het effect van het antidepressivum zo verbijsterend dat hij het nauwelijks kan geloven. Na twee weken slikken klaart van de ene op de andere dag de lucht op. Zal wel een beginnende manie zijn, denkt hij nog even, de wereld kan niet opeens een andere plek geworden zijn. Maar toch, constateert hij die eerste opgeklaarde ochtend, ‘dreigt het op zijn minst een aanvaardbare dag te worden’. Hoe zou het met zijn straatvrees zijn? Hij gaat de stad – Rotterdam – in: ‘Hup: ik betreed de Koopgoot. Loperdeloop. Geen angst nog.’ Zou het een toevalstreffer zijn? Hij gaat naar de HEMA, waar het druk is, koopt wat en gaat in de langste rij staan: ‘Nee, nee, we zijn geen mietjes, we nemen de langste rij. Wachterdewacht, enigszins onprettig is het wel. Maar om nou te zeggen dat ik stijf sta van de pleinvrees, nee.’

Boddé schrijft onderhoudend. Hij voegt teksten van zijn liedjes toe daar waar dat toepasselijk is, levert vanaf de zijlijn commentaar op zichzelf in de derde persoon, drijft de spot met zijn getob, en weet te ontroeren als hij vertelt over zijn stervende broer. Hij schrijft ook, en dat is jammer, chaotisch. Zo was de straatvrees, die als sneeuw voor de zon verdwijnt, eerder in het boek niet echt ter sprake geweest. Pil is dan ook niet zozeer een helder verslag van een zware depressie als wel een overtuigend argument om antidepressiva niet al te gemakkelijk terzijde te schuiven.

Natuurlijk krijgt hij van jan en alleman commentaar. Is het slikken van pillen niet de makkelijke weg? Is het niet beter om de depressie ‘zelf’ aan te pakken? En vooral: voel je je nou meer jezelf zonder die pillen of met? Boddé’s antwoord: ‘geen idee. Ik voel me Mike Boddé die wil leven. Als de echte Mike Boddé degene zou zijn die de hele dag dood wil, dan ben ik liever de ‘onechte kopie’ van die man.’


Naar Psychologische krachten  , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]