De Volkskrant, 05-04-2008, door Frans Verstraten 5 apr.2008

Ikke & ikke

We weten dat bepaalde hersengebieden in hoge mate gespecialiseerd zijn. Zo kunnen we gebieden aanwijzen voor taal, kleurwaarneming en zelfs gezichtsherkenning. Maar is er in onze hersenen ook een plek waar het ĎIkí zetelt?
    Bijna een halve eeuw geleden kreeg de wetenschap bij toeval wat inzicht in die vraag. Een patiŽnte met de naam Vicky leed aan epilepsie, een aandoening waarbij een aantal zenuwen ongecontroleerd gaat vuren en de activiteit zich vervolgens over de hele hersenen verspreidt. En dat leidt weer tot verlies van controle over het lichaam. Vickyís vorm van epilepsie was moeilijk behandelbaar met medicijnen, maar wel met een slimme chirurgische ingreep .
    Onze hersenen bestaan uit twee helften die met elkaar zijn verbonden via een grote bundel zenuwen. Door deze Ďtelefoonkabelí door te snijden kan de epileptische activiteit zich niet meer naar de andere hersenhelft verplaatsen. Die helft blijft dus normaal functioneren als de andere helft een aanval ondergaat. Hoewel de ingreep rigoureus lijkt, merk je niets aan deze patiŽnten. Althans, bijna niets. Zo vertelde Vicky dat ze kort na de operatie wat kleding uit een kast wilde pakken, maar zowel haar linker- als rechterhand maakte een onafhankelijke keuze zodat ze met twee jurken in haar handen stond.
    Sommige wetenschappers denken dat bij gezonde mensen ťťn hersenhelft overheerst. De niet-dominante helft wordt normaliter onderdrukt en houdt zich afzijdig. Maar wanneer die communicatielijn is doorgesneden, kan de ene helft de andere niet onderdrukken en lijken beide helften een eigen wil te hebben. Recent onderzoek aan de Universiteit Utrecht geeft een leuke nieuwe kijk op deze materie.
    Neurowetenschapper Iris Sommer test schizofrene patiŽnten die stemmen horen. Het zou best kunnen dat de onderdrukking tussen de hersenhelften bij deze patiŽnten niet goed verloopt, zelfs bij een intacte verbinding. Dat leidt er dan toe dat er meerdere winnaars zijn en dat de patiŽnt de tweede winnaar als een extra stem waarneemt. Om dat te onderzoeken, wordt de hersenactiviteit van die patiŽnten in een MRI-scanner gemeten. Het blijkt inderdaad dat als de persoon aangeeft meerdere stemmen te horen, beide hersenhelften activiteit vertonen. De extra stem is dus geen rare geest, maar een actief gebied. Daarmee heeft het ĎIkí, waarvan we er misschien wel meerdere hebben, een aanwijsbare biologische basis.
    Nu hoeft u overigens geen patiŽnt te zijn om te ervaren hoe twee ĎIkkení de competitie met elkaar aangaan. Iedereen die het nieuwe jaar begon met goede voornemens, weet wat ik bedoel. Op de achtergrond kun je Freud horen lachen.


Naar Psychologische krachten  , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of  site home .
 

[an error occurred while processing this directive]