De Volkskrant, 12-05-2011, van verslaggeefster Sarah Venema 12 mei 2011

Interview | Jan Romme, directeur van het Nationale Ouderenfonds

Hoe pak je 'n oude pestkop aan?

Sinds woensdag is er een protocol om het pesten door ouderen aan te pakken. En dat is nodig ook.

Verzorgingshuizen hebben sinds woensdag een wapen in handen om het pestgedrag van hun bewoners gaan aanpakken: het pestprotocol: zeven praktische adviezen en een aantal posters moeten het pesten van ouderen tegengaan.

Dit is het eerste protocol voor ouderen, maar er bestonden al protocollen voor bijvoorbeeld pestende scholieren. Moeten pestende ouderen anders worden aangepakt?

Jan Romme, directeur van het Nationaal Ouderenfonds: 'In essentie is het pesten door ouderen hetzelfde. Uit onderzoek blijkt dat de onverbeterlijke pesters op school ook de pesters van de woon-zorgcomplexen zijn. Bij het opstellen hebben we ook gebruik gemaakt van de ervaringen van scholen. Een aantal punten komt overeen, zoals het bespreekbaar maken van gedrag. Maar scholen kunnen verder gaan door een kind van school te sturen. De meest trieste maatregel die wij voorstellen is notoire pesters uitsluiten van sociale activiteiten als klaverjassen of uitstapjes. 'Blijf jij maar thuis. We willen jou er niet bij hebben als je steeds de sfeer verziekt.'

Op welke punten verschilt het pesten door ouderen?
'Bij ouderen zijn er aanvullende problemen. Bij beginnende dementie is het bijvoorbeeld moeilijk te onderscheiden of iemand aan het pesten is, of zich zo gedraagt door die dementie. Dementerende mensen zijn vrij grof en hebben geen remmingen.

'Er zijn twee grote oorzaken. De eerste is de plaatsing in het woon-zorgcomplex. Vroeger kozen ouderen voor het verzorgingstehuis waar hun vrienden zaten. Nu worden ze daar geplaatst waar plek is.

'Ouderen komen bij mensen uit andere sociale milieus terecht. Bovendien moeten ze, om een plek te bemachtigen, heel oud en behoeftig zijn. De nieuwe bewoners zijn dus doof of slechtziend of zien er soms raar uit door hun medicatie. Bij de bewoners die al langer in het verzorgingstehuis zitten en jonger zijn, kan daardoor wrevel ontstaan.'

'Een tweede oorzaak is dat er bij de verzorgingstehuizen minder geld is voor leuke dingen. Ze vervelen zich en het verzorgingstehuis wordt zo een broeinest van pesterijen.'

Kunnen de zeven adviezen, die niets veranderen aan de samenstelling van de bewoners of de verveling, het pestprobleem oplossen?

'Nee, dat zou een utopie zijn. We hebben er bewust voor gekozen om het protocol niet te complex te maken en gekozen voor een praktische insteek. Ieder weldenkend mens had deze tips kunnen bedenken, maar het zal wel een deel van het probleem oplossen.'

'Tegelijkertijd moet er goed nagedacht worden of er niet rekening moet worden gehouden met wat voor mensen bij elkaar in een woon-zorgcomplex terechtkomen. Maar dat is moeilijk, er is weinig ruimte.'

Uit onderzoek bleek dat verzorgers pestgedrag niet opmerken doordat ze het druk hebben. Hebben ze straks wel tijd om het protocol uit te voeren?

'Nee, dat hebben ze niet en dat is een probleem. Ze kunnen hooguit signaleren dat er gepest wordt, maar ze kunnen niets doen. Een oplossing zou zijn om vrijwilligers in zetten, bijvoorbeeld kwieke oude dames.'

Hoe reageren de verzorgingstehuizen op het protocol?

'Positief, ze erkennen dat er een probleem is. De voorbeelden zijn heel schrijnend. Soms botst een groep ouderen met hun rollators tegen een andere oudere op: ze gaan echt in de aanval.'

Verwacht u dat verzorgingshuizen actief met uw tips aan de slag gaan?

'Dat hopen we. Sinds het onderzoek zijn er door enkele woon-zorgcomplexen al bijeenkomsten georganiseerd. Dan krijgen de ouderen eerst een borreltje, zodat hun tong een beetje loskomt. Daarna begint het gesprek. 'Bij ons komt pesten niet voor', zeggen de bewoners eerst. Dan: 'Anderen hebben het gedaan.' Uiteindelijk geven ze toe dat ze ook zelf wel eens pesten.'


Tussenstuk:
De zeven adviezen

- Er moet een vertrouwenspersoon aangesteld worden.

- Er moeten bijeenkomsten over pesten komen.

- Nieuwe bewoners moeten worden begeleid totdat ze zich enigszins thuis voelen.

- Er moet bewustwording komen bij verzorgers en kinderen zodat ze de kenmerken kunnen herkennen.

- Kinderen van bewoners moeten bij het protocol worden betrokken.

- Er moet een bewonerscommissie worden opgericht.

- Notoire pesters moeten worden uitgesloten van sociale activiteiten.

 

Naar Psychologische krachten  , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]