WERELD & DENKEN
 
 
De Volkskrant, 11-08-2014, column door Harriet Duurvoort 14 aug.2014

Vermoorde onschuld

Tussentitel: Laat een kinderleven je koud als je in oorlog bent voor God of vaderland?

Het is een zomer vol vermoorde onschuld. Nooit kwam beestachtige werkelijkheid dichterbij. Het blijft ons altijd bij. De norse, agressieve koppen van de Russische separatisten, die op geen enkele wijze ook maar een greintje menselijke empathie toonden om de resten van honderden onschuldige slachtoffers ook maar het geringste respect te betonen. Het beeld van dat ongure type, peuk in de ene, zwart-witte knuffel in de andere hand, dat nog een obligaat kruisje sloeg, om later alle waarnemers weer blaffend te intimideren. De lichamen die niet geborgen mochten worden, later de treinen die maar niet mochten vertrekken. Gehavende kinderboeken die we zelf in de kast hadden staan, een verloren schoentje tussen het puin op een verlaten veld.

Wat bewoog hen? Zouden ze zelf geen vader zijn, grootvader misschien al, oom? Laat een kinderleven je koud als je in oorlog bent? Delft elk sprankje menselijkheid het onderspit als men in oorlog is voor God of het vaderland?

Dood, verderf en massamoord zijn alomtegenwoordig deze zomer. Als mens en als moeder volg ik het nieuws met angst, walging en verdriet. Om de nietsontziende bloeddorst van vaak jonge mensen, in de bloei van hun leven, op al die plekken in de wereld. Aan de ene kant de niet aflatende massamoordpartijen in Gaza, die zo ongelofelijk veel kinderen het leven kostten. Jonge, rechtse Israëli's die juichend de straten van Tel Aviv opgaan, een hooliganliedje joelend: 'Gaza is een begraafplaats. Er is geen school in Gaza; er zijn geen kinderen meer. Olé, olé, olé.'

Aan de andere kant de barbaarse genocide door 'het kalifaat'.

Het ontmenselijken van de ander ligt aan de basis van elke genocide. De flaptekst van The psychology of genocide becijfert dat volkerenmoordpartijen in de 20e eeuw de levens van 262 miljoen mensen kostte. Joden, Armeniers, Cambodjanen, Darfurianen, Rwandezen, Kosovaren enzovoorts, enzovoorts.

Ik moet vaak terugdenken aan de eerste berichten over polderjihadi's, mid 2013. Zij waren fanatiek, maar trokken wel ten strijde tegen 'bad guy' Assad die zijn eigen volk uitmoordde. Een middeleeuwse massamoordmachine Is(is), de barbaarse genocide op christenen, yezidi en sjiieten, zochten wij niet achter hen.

Toen ze in 2013 nog Syriëgangers heetten, mailden ze een uitgebreid epistel naar de Volkskrant. Ze vertelden hoe ze zin hadden in een broodje kaas, drop en 'zo een mochaccino ijskoffie van het benzinestation'. Ook verklaarden zij: 'Wij zijn helemaal geen fan van geweld, vechten en doden. Moslims zijn hele zachtmoedige mensen, maar wij beseffen ons ook goed dat we in een wereld leven waarin het soms helaas noodzakelijk is om geweld te gebruiken.'

De berichtgeving over de gruwelen van IS, de onthoofdingen, deden me denken aan de scènes uit Apocalypse Now van de krankzinnige Colonel Kurtz, vertolkt door een huiveringwekkende Marlon Brando. Omgeven door hoofden op stokken spreekt hij zijn ijzingwekkende filosofische inzichten over de mens en geweld uit. 'Horror and terror are your friends. If they are not, they are enemies to be feared.' Ik kan het meesterwerk van Francis Ford Coppola bijna niet aanzien omdat het zo misselijkmakend is. Maar hij laat op een sublieme wijze zien hoe gewone jongens in een oorlog verslaafd raken aan extreem geweld. Daar high van worden. Een film die ijzingwekkend, intuïtief inzicht verschaft in de psychologie achter genocide, oorlogstrauma en geweldsverslaving.

Het zijn Jodendom, Christendom en Islam die in 'Satan' geloven. Maar in oorlogsgeweld, vooral extreem geweld tegen kinderen, onverschilligheid daarover of het toejuichen omdat het kinderen van een vijand betreft, zal ieder mens 'het Kwaad' herkennen. Toch is het er altijd, lijkt het.

Ik vraag mij af hoe het de nog levende polderjihadi's van de 'mochaccino' inmiddels vergaan is. In een collectieve, geweldsdronken manie hebben ze inmiddels elke menselijke grens overschreden. Verslaafd geraakt aan extreme dagelijkse barbaarse wreedheid, elkaar opgehitst elke denkbare morele grens te overschrijden.

Zou het kunnen, dat ze stiekem, in zichzelf, wel eens een ander gebed bidden? 'Almachtige God, laat er in Godsnaam Niets zijn. Laat er van mij na mijn sterven geen zuchtje wind overblijven, dat zich herinnert wat ik heb gedaan. Geen kruimel van het monster dat ik was. Niets dat zich in een of ander hiernamaals nog iets bewust is van de hel die ik heb gezien, van de duivelse daden die ik beging. Verlossing is alleen nog maar het grote Niets. Dit leven was een grote vergissing. Mensheid, vergeef me.'

.

Harriet Duurvoort is publicist


Naar Methodologie , Psychologie overzicht  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

.