De Volkskrant, 26-08-2013, door Marc Seijlhouwer 28 aug.2013

We zen vooral hoe mooi muziek is

Genoten van de concerten op de festivals deze zomer? Grote kans dat vooral wat u zag u aansprak - en niet zozeer de klank van de muziek. Een reeks experimenten, onlangs beschreven in vakblad PNAS, maakt in elk geval duidelijk dat met name het beeld bepalend is bij het aanwijzen van een winnende muzikant. .

De Britse psychologe en klassiek pianiste Chia-Jung Tsay, die in haar eentje het onderzoek deed, vroeg tientallen proefpersonen naar een video te kijken van drie muzikanten aan het werk. De musici zaten in de finale van een muziekconcours. De proefpersonen moesten aan de hand van de beelden bepalen welke muzikant de wedstrijd won. De onderzoeker liet de proefpersonen de muziekuitvoeringen op drie manieren ervaren: met alleen beeld, met alleen geluid, en met beeld n geluid.

Opmerkelijk genoeg bleken de proefpersonen - zowel leken als professionele muzikanten - beter in het aanwijzen van de echte winnaar als ze alleen de beelden te zien kregen. Met alleen geluid of de combinatie van beeld en geluid wezen ze ongeveer een derde van de keren de latere winnaar aan - precies zoveel als wanneer ze een blinde gok zouden wagen. Met alleen beeld was dat percentage aanzienlijk hoger.

Volgens Tsay toont dit aan dat mensen vooral met hun ogen oordelen, en dat dit andere zintuiglijke informatie verdringt. Henkjan Honing, hoogleraar muziekwetenschappen van de Universiteit van Amsterdam, kan zich daarin vinden. 'Het onderzoek laat zien hoeveel informatie mensen uit beeld halen. Overigens is dit fenomeen niet helemaal nieuw; eerder onderzoek liet zien dat er een aantrekkelijkheidsbias bestaat bij audities. Blinde audities zouden eerlijker zijn indien het ultieme muzikale talent geselecteerd dient te worden.'

Martijn Wokke, cognitief neurowetenschapper bij de UvA, vindt dat de conclusie wel erg snel getrokken is. Je kunt immers heus niet van een slecht concert een goed optreden maken door er maar vuurwerk en fraaie dans aan toe te voegen. 'De keuzes die mensen moeten maken zijn heel moeilijk, omdat de drie finalisten van een concours allemaal heel erg goed zijn. Dan maken de emotionelere kanten van onze waarneming de keuze - en die kanten zijn visueel.'



Naar Psychologische krachten, uiterlijk en persoon  , Psychologische krachten  , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , Algemeen overzicht  , of site home .