De Volkskrant, 23-09-2005, van correspondent Michel Maas

Reportage | Moslim-knokploegen zorgen voor 'verhuizing' protestantse gebedshuizen

Kerken IndonesiŽ duiken onder

Tussentitels: Daar zit een benzineverkoper, het kan zo weer misgaan
                   Moslims scholden zusters en leerlingen uit voor ongelovigen

Vooral kleine kerken in IndonesiŽ verhuizen vaak. Niet vrijwillig, maar uit angst voor geweld. Ze willen een vergunning voor hun kerkgebouwen, maar krijgen die niet. De diensten houden ze zo goed en zo kwaad als het gaat. Elk moment kan het misgaan.

Het woonhuis waar de Pinkstergemeente van Sukapura zijn gebedsdiensten hield, is gesloten. In de warung aan de overkant reageert de verkoopster geÔrriteerd als iemand naar de kerk informeert. 'Hier is geen kerk meer!' zegt zij, en werpt van onder haar jilbab een venijnige blik op de bezoeker. Pas na enig aandringen zegt ze: 'Kijk maar daarachter, om de hoek, in die loods.'
    De Pinkstergemeente van Sukapura is verhuisd. Kerken, vooral de kleine protestante kerken van IndonesiŽ, verhuizen vaak. Zij doen dat niet vrijwillig. Militante moslims en opgehitste islamitische buurtbewoners dwingen ze daartoe. Dat gebeurt al jaren, maar sinds enkele maanden is er een gecoŲrdineerde actie gaande.
    Alleen al in en rond Bandung zijn sinds april 23 kerken gesloten door een groep die zich de Alliantie tegen de Afvalligen (AGAP) noemt. In die alliantie zijn diverse militante moslim-groepen verenigd, waaronder het beruchte Front van de Verdedigers van de Islam (FPI), dat zich voorheen vooral bezighield met het vernielen van gokhuizen, bars en discotheken.
    De leider van de AGAP, Muhammad Mu'min, heeft aangekondigd dat nog vele gebedshuizen zullen volgen.
    Sukapura is een ruige wijk in Noord-Jakarta. Een wijk van dagloners en straatcriminelen. 'Het is een wijk waar de politie nooit komt', zegt predikant Paul Repi. De orde wordt er gehandhaafd door het Betawi Volksfront, een knokploeg in zwarte uniformen die tegen betaling de lokale markt 'bewaakt'.. Toen moslims het huis van de Pinkstergemeente aanvielen, liep deze knokploeg voorop. Zij gooiden met stenen, kerkgangers werden bedreigd, de predikant werd met een mes aangevallen. Repi: 'Wij wilden geen confrontatie. Uiteindelijk zijn wij daarom verhuisd.' Zij vonden een houten loods waar zij hun kerkdiensten kunnen houden: De wanden zijn van triplex, het altaar is een keukenkastje, en de zondagsschool wordt gehouden op de veranda voor de deur van de kerk. De sluiting van de kerken in Bandung heeft de gemeente echter ongerust gemaakt. 'Het kan elk moment weer misgaan', zegt de predikant. Zijn vrouw wijst naar de straat: 'Daar zit een benzineverkoper. Als het hier misgaat, staat de kerk zo in brand.'
    De kleine Pinkstergemeente in Sukapura zit zonder vergunning in de loods. Zij kan gebedsdiensten houden zolang dat wordt gedoogd, maar zodra er protesten komen, zal zij ook hier moeten verdwijnen. 'Wij hebben grond gekocht om een kerk te bouwen, en wij hebben een vergunning aangevraagd, maar die is er nog niet. En zolang we die niet hebben blijven we. Ze zeggen nu: breek die loods af, en verhuis. Die vergunning komt wel. Maar ze willen ons alleen maar weg hebben. Zodra wij hier vertrekken, en daar onze kerk beginnen te bouwen, komen ze en jagen ze ons weg omdat wij nog geen vergunning hebben.'
    Vele honderden kerken in IndonesiŽ zitten in dezelfde situatie. Voor christelijke kerken, en vooral voor de kleine protestantse denominaties, is het zo goed als onmogelijk een vergunning te krijgen. Dat is het gevolg van een ministerieel besluit uit 1969, dat voor de bouw van een kerk niet alleen toestemming vergt van de overheid, maar ook van de plaatselijke gemeenschap. Zo moest worden voorkomen dat er onrust zou uitbreken als er een kerk zou worden gebouwd midden in een islamitische wijk.
    In de praktijk blijkt de wet de bouw van christelijke kerken zo goed als onmogelijk te maken. Van de IndonesiŽrs is 80 procent moslim. Vooral de kleine kerkgemeenschappen slagen er maar zelden in vergunning te krijgen. Noodgedwongen bidden zij in woonhuizen, leegstaande winkels of gehuurde zaaltjes.
    Zelfs de grote katholieke school Sang Timur in Tangerang, met tweeduizend leerlingen, heeft de macht van de FPI gevoeld. De school had een vergunning voor de bouw van een kerk, maar die is vorig jaar plotseling ingetrokken. Toen een vrachtauto met bouwmaterialen het terrein opreed, ging in de buurt meteen het gerucht dat er toch een kerk werd gebouwd. Protesterende moslims scholden de zusters en leerlingen uit voor kafirs (ongelovigen). In oktober metselden ze alle toegangen tot de school dicht.
    De kracht van de FPI en de AGAP blijkt bij elke sluiting. De politie grijpt nergens in. De bevelhebber van de Indonesische politie, generaal Sutanto, zegt dat er in IndonesiŽ geen kerken zijn gesloten, maar alleen huizen en openbare ruimtes die zonder vergunning als kerk werden gebruikt. Zolang de aanvallers geen geweld gebruiken, ziet hij geen reden in te grijpen. In het Javaanse dorp Sukoharjo is pas nog een huis gesloten. Gewapende politieagenten lieten zich door de moslims wegsturen.
    Onder aanvoering van ex-president Abdurrahman Wahid hebben duizenden IndonesiŽrs onlangs in Jakarta geprotesteerd tegen de kerksluitingen, en tegen de wet uit 1969. Wahid verlangt dat de regering optreedt tegen groeperingen als de FPI, die al jaren eigen rechter spelen. De FPI heeft Wahid aangeklaagd wegens laster.
    President Yudhoyono heeft zijn ministers gevraagd het besluit uit 1969 te herzien, maar veel druk lijkt hij er niet achter te zetten. Hij heeft evenmin stelling gekozen tegen radicale moslimgroepen als de AGAP en de FPI.
    Die hebben aangekondigd dat ze doorgaan met de strijd. AGAP-voorzitter Muhammad Mu'min kondigt in het weekblad Tempo aan dat 'nog veel gebedshuizen' op de nominatie staan gesloten te worden. Buitenlandse predikanten, die in zijn ogen proberen moslims tot het christendom te bekeren, dreigt hij te gijzelen. Kerken die weigeren te sluiten zullen 'met de grond gelijk gemaakt worden'. En als de wet uit 1969 wordt ingetrokken, zullen zijn aanhangers en hij 'op de drempels van die gebedshuizen de koran prediken'.


Terug naar Religieuze conflicten, bronnen , Psychologie lijst , HiŽrarchie psychologie , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]