De Volkskrant, 21-05-2005, door Michael Persson en Ben van Raaij

17 jul.2005

Interview | Minister Van der Hoeven wil interculturele discussie over evolutie in onderwijs en wetenschap

'De evolutietheorie is niet compleet'


Tussentitel: `Religieus gevoel gaat heel diep, daar heeft iedereen recht op'

Geloof of evolutie? Minister Van der Hoeven wil debat. `We weten nog zoveel niet.'

Het debat over de evolutietheorie is weer opgelaaid. In de Amerikaanse staat Kansas zijn hoorzittingen over Intelligent Design (ID), de gedachte dat er een 'intelligent ontwerp' ten grondslag ligt aan het leven. In Nederland is er discussie over islam en evolutie en de leerstof op christelijke scholen.
    Tijd voor een gesprek met minister Maria van der Hoeven, die zich zelf onlangs op haar weblog positief uitliet over ID. Wat haar direct op Kamervragen kwam te staan.
De minister wil n ding vooraf meteen duidelijk stellen. 'ik ga nit ingrijpen in de leerstof van het voortgezet onderwijs. Wl constateer ik dat op religieuze stellingen vaak negatief wordt gereageerd. Nu de zoektocht van de wetenschap steeds weer grenzen verlegt, verwacht ik respect voor nieuwe kennis en nieuwe, andere opvattingen. Ik heb er een hekel aan als mensen elkaar verketteren.'

U doelt op het geruzie over geloof en evolutie, nemen we aan?
'Het leven is miljarden jaren oud en er is evolutie, dat kunnen we zien. Maar je moet ook erkennen dat de evolutietheorie niet compleet is, dat we nog steeds nieuwe dingen ontdekken. Moet ik daar als minister een standpunt over innemen? Nee, maar je moet wel oog en oor hebben voor verschillende opvattingen. Ik vind het van belang dat wetenschappers daarover spreken, zonder meteen vanuit het eigen gelijk te redeneren.'

Hoe gaat u dat nu aanpakken?
Ze pakt er een schriftje met eigen aantekeningen bij. 'Ik heb erover nagedacht. Hoe doe je dat in een samenleving die enorm multireligieus en multiwetenschappelijk is? Wat ik in elk geval voornemens ben, is dit najaar op het departement een hearing over dit thema te organiseren. Ik wil daarvoor mensen uitnodigen als (medicus - red.) Piet Borst en (bioloog) Ronald Plasterk, maar ook Cees Dekker (nanotechnoloog en ID-denker) en mensen uit diverse religies. Ik hecht er zeer aan dat men kennis neemt van elkaars opvattingen.'

U suggereert dat er een echt debat is en dat dit niet goed verloopt.
'Een voorbeeld. Tien jaar geleden was er veel gedoe over vragen in het biologie-eindexamen waarin werd gesuggereerd dat de evolutieleer de enige theorie is voor de ontstaansgeschiedenis van het leven. Het antwoord was destijds: we hebben alle antwoorden nog niet.
'Op dit moment komt die discussie opnieuw op. Daar moet je als bewindspersoon de ogen niet voor sluiten. Je moet geen standpunt innemen, maar wten wat er speelt, mensen bij elkaar brengen. Juist nu er extreme standpunten dreigen.'

Bevordert u extreme standpunten niet juist met uw standpunt?
Op moslimscholen bijvoorbeeld? 'Daar leeft inderdaad sterk het idee dat er geen evolutie is. Terwijl scholen met een niet-gelovige achtergrond zeggen: d evolutietheorie die we nu hebben, dt is waar het om draait. Kijk, dat leidt natuurlijk nooit tot een interculturele dialoog. Die discussie moet haar plek krijgen in de wetenschap.'
Maar hoort die dialoog in de biologie- of in de godsdienstles? 'We willen graag dat jonge mensen van verschillende opvattingen kennis nemen. Dat staat ook in de kerndoelen. Het hoort bij je vorming tot volwassene dat je vanuit verschillende invalshoeken te horen krijgt: die gelooft dat, dit is de stand van de wetenschap daar.'

Maar geloof en wetenschap zijn toch gescheiden domeinen?
'Als ik naar Cees Dekker luister...'

Dekker publiceert in Nature over zijn zoektocht naar biologische bouwstenen, maar nooit over ID.
'En toch, hij accepteert dat er mr is dan alleen die zichzelf ontwikkelende bouwstenen. Hij zoekt ook naar ... een patroon. We zoeken alleml naar een patroon. Dat is de enorme uitdaging van dit moment. In de geschiedenis van de wetenschap heeft men natuurlijk vaak gedacht dat we alles wel wisten. Nu zijn we ons ervan bewust dat we nog lang niet alles weten.'

En u denkt dat de wetenschap ooit zou kunnen uitkomen bij de scheppingsgedachte van ID?
'Je weet niet waar die zoektocht eindigt. Daar kun je niets over zeggen.'

Wetenschappers houden geloof en wetenschap graag gescheiden.
'Ik vind dat jammer. De wetenschap is in hokjes verdeeld. Maar de kracht van wetenschap is juist de ander in zijn wetenschap te erkennen, al is het jouw terrein niet. Als er verschillende opvattingen over evolutie zijn, moeten we die naast elkaar zetten. Op dat niveau wil ik de discussie aangaan.'

Terug naar de evolutietheorie in het voortgezet onderwijs.
'In de kerndoelen staat dat jongeren een breed beeld moeten krijgen. Ze moeten kennis nemen van andermans cultuur en religie. Dat geldt voor scholen van elk gezindte, ook openbare scholen. Hoe ze dat doen. mogen ze zelf invullen. Dat ga ik niet voorschrijven.'

In de VS probeert men nu om ID in het onderwijs te verankeren.
'Dat ik mijn opvatting in hel onderwijs verankerd wil zien en de evolutietheorie eruit wil, dat hoort u mij absoluut niet zeggen. Ik vind wel dat je de nieuwsgierigheid van jonge mensen mag triggeren.'

Ook aan de universiteiten?
'Ik weet dat daar nu discussie is met moslimstudenten die zeggen: ik geloof niets van de evolutie. Universiteiten moeten die dialoog voeren. Religieus gevoel gaat heel diep. Daar moet je ruimte aan geven, daar heeft iedereen recht op.'
 

Naar Religie en ratio, evolutiedebat 2005 , Religie en ratio , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]