De Volkskrant, 25-05-2005, hoofdredactioneel commentaar

Minister en evolutie

Minister Van der Hoeven van Onderwijs en Wetenschappen (CDA) vindt de evolutietheorie `niet compleet', omdat we nog zo veel `niet weten' (de Volkskrant, 21 mei). Zij wil een debat tussen wetenschappers en aanhangers van de scheppingsleer. Dat moet leiden tot een `dialoog' ten bate van het `multireligieuze' onderwijs. Daarmee slaat zij de plank finaal mis.
    De evolutietheorie is niet zomaar een theorie. Het is het beste verklaringsmodel dat de wetenschap heeft om de ontwikkeling van het leven te begrijpen. Er is inmiddels overstelpend veel bewijs voor de centrale stelling dat soorten zich geleidelijk uit elkaar ontwikkelen, in een blind proces van aanpassing door genetische mutatie en natuurlijke selectie. Geen bioloog dan ook die de evolutie nog ontkent. Zelfs de katholieke kerk, lang tegenstander, heeft haar geaccepteerd.
    Toch hebben veel gelovigen moeite met theorieŽn die God uit de schepping schrijven. Met name in de Verenigde Staten is creationisme springlevend. De klassieke variant, die Genesis letterlijk neemt, heeft daarbij vaak plaatsgemaakt voor 'Intelligent Design' (ID). Deze stroming accepteert de geologische ouderdom van de aarde en enige vorm van evolutie. Maar zij stelt tegelijk, met een beroep op de moleculaire biologie en de kansberekening, dat complexe zaken als de biochemie van de cel niet kunnen worden verklaard zonder een intelligent ontwerp, lees Ontwerper, aan te nemen.
    Deze denkfout verraadt dat ID creationisme is in een pseudo-wetenschappelijk jasje. Geen evolutiebioloog ontkent dat er haken en ogen zitten aan de evolutietheorie. Maar dat de evolutiebiologie sommige zaken nog niet begrijpt, wil niet zeggen dat zij dan meteen naar een bovennatuurlijke verklaring moet grijpen, zoals een slim ontwerp. Het betekent alleen dat zij nuchter verder moet zoeken, zoals altijd in de wetenschap. Feiten verzamelen, hypotheses opstellen en toetsen, steeds weer. Problemen voor de theorie ontstaan pas als er onomstotelijk bewijs wordt gevonden voor de Schepper. Daar ziet het vooralsnog niet naar uit.
    Dat de minister ID via een debat meent te moeten sanctioneren, roept vragen op over haar beoordelingsvermogen. Allereerst is de timing slecht. Christelijke groepen proberen in talrijke Amerikaanse staten ID in het onderwijs te verankeren. Ook in Nederland ligt de evolutietheorie onder vuur. Onlangs bleek de rector van het christelijke Augustinuscollege in Groningen tegen Darwin, eerder waren dat moslimstudenten aan de Vrije Universiteit. In zo'n gevoelig dossier mag van een bewindsvrouw zorgvuldigheid worden verwacht.
    Ernstiger is het feit dat de wetenschapsminister wetenschap en geloof met elkaar verwart. Geloof gaat over zijnsvragen en zingeving, wetenschap over feiten. Dat wil niet zeggen dat ze niet kunnen worden gecombineerd, zoals gelovige wetenschappers aantonen, wťl dat je ze scherp moet scheiden. Voor dat inzicht hoef je geen wetenschapsfilosofie te hebben gestudeerd.


Terug naar Religie en ratio , Psychologie lijst , HiŽrarchie psychologie , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]