De Volkskrant, 02-09-2005, column door Ronald Plasterk

Intelligent Design: religie vermomd als wetenschap

De laatste tijd heb ik teksten verzameld over Intelligent Design. Omdat ID-aanhangers snel klagen dat hun standpunt onjuist wordt weergegeven, wil ik vandaag uitsluitend letterlijk citeren.
Mijn eigen conclusie: de orthodox-religieuze ID-campagne in de V'S is politiek geslaagd. Wetenschappelijk is het niets; men suggereert dat een intelligentie de levensvormen heeft ontworpen, maar wie, waar, wanneer? Er begint zich rond de Delftse natuurkundige Cees Dekker nu een goed georganiseerde Nederlandse tak van ID te vormen. Een religieuze beweging, verpakt als pseudo-wetenschap. De knipselmap, oordeelt u zelf.
    De Agenda: 'Wij zijn ervan overtuigd dat om het materialisme te overwinnen we het aan de wortel moeten aanpakken: wetenschappelijk materialisme. Dit is onze strategie: als wig ('wedge') fungeren die de boom op zijn zwakste punt aanpakt. Het begon met kritiek op Darwinisme. We bouwen nu momenturn, verbreden de wig naar een wetenschappelijk alternatief, dat Intelligent Design wordt genoemd. Design theorie belooft de dominantie van de materialistische wereldopvatting te vervangen door een wetenschap die in overeenstemming is met christendom en theÔstische overtuigingen.' (The Wedge Document, 1999, memo Discovery Institute, mijn vertaling).
    Het resultaat zes jaar later: 'De leider van de Republikeinen in de Amerikaanse senaat, Senator Bill Frist, pleit voor het naast elkaar onderwijzen van evolutie en Intelligent Design op openbare scholen. (...) President Bush: 'Een deel van educatie bestaat uit blootstellen van mensen aan verschillende opvattingen' (The New York Times, 28-8-2005).
De NYT dinsdag: 'Een peiling laat zien dat bijna tweederde van de Amerikanen zegt dat creationisme naast evolutie gedoceerd moet worden op openbare scholen. (...) 38 procent zegt dat creationisme gedoceerd moet worden in plaats van evolutie.'
    Een weerwoord van de filosoof Dan Dennett: 'De legitieme weg is te komen met een alternatieve theorie die een heldere voorspelling doet die wordt tegengesproken door de bestaande theorie maar die juist blijkt te zijn, of die iets verklaart dat verdedigers van de status quo altijd heeft verbaasd, of die twee verschillende theorieŽn verenigt. Tot op heden hebben de aanhangers van Intelligent Design niets van dit al gedaan. Niet ťťn observatie van de fossiele gegevens of genoomonderzoek of biogeografie of vergelijkende anatomie die de evolutietheorie ondermijnt. In plaats daarvan gebruiken de ID'ers een truc die als volgt werkt: eerst geef je het werk van een wetenschapper verkeerd weer. Dan krijg je een boze reactie. Dan, in plaats van op de inhoud in te gaan, citeer je de reactie als bewijs dat er een 'controverse' is, die dus onderwezen moet worden op school. (...)Zeggen "Jullie hebben nog niet alles verklaard" is geen alternatieve hypothese. ID heeft geen inhoud. Er is geen controverse die op school bij biologie onderwezen kan worden. Een goede vraag voor maatschappijleer: is ID bedrog? Zo ja, hoe is dit gedaan?' (NYT, 28-8-2005).
    Ondertussen in Nederland: 'Woensdag had ik een interessant gesprek met Cees Dekker. (...) Hij is aanhanger van de "intelligent design"-gedachte. Die komt erop neer dat er een "designer", een schepper ten grondslag ligt aan alle bestaan hier op aarde. (...) Ikzelf geloof evenmin in "toeval".' (Minister Maria van der Hoeven, OCW weblog 1-3-2005).
'Sinds Darwin lijkt de idee van ontwerp voorgoed verlaten te zijn. De wereld wordt klaarblijkelijk geregeerd door toeval en blinde onverschilligheid. Of toch niet? De laatste decennia tonen de tekenen van een terugkeer van het concept "ontwerp" in de wetenschap. (...) ID functioneert, net als evolutie, als een filosofisch raamwerk, en als aanleiding om nog eens opnieuw na te denken over de definitie van wetenschap.
De eerste aanzetten zijn gegeven.' (Cees Dekker, in zijn boek Schitterend ongeluk of sporen van ontwerp).
    'Het is zover: een Nederlandstalige publicatie over Intelligent Design. Ik ben er erg tevreden over.' (Andries Knevel, op de omslag van het boek van Cees Dekker).
    'Met hen (Dekker en medeauteurs) kwam ik de afgelopen twee jaar eenmaal per maand op informele wijze samen om "Intelligent Design" te bediscussiŽren.' (de Limburgse Onderwijs-bisschop mgr. Everard de Jong, webmagazine RKKerk.nl).
    'Bij de presentatie (van ID-boek Dekker aan minister Van der Hoeven) vertelde EO-directeur Andries Knevel hoe hij recentelijk door Amerika reisde om een aantal prominente ID-aanhangers te ontmoeten. "Ik zocht naar een nieuw model".' (TU blad Delft, 16 Juni 2005).
    'Het gaat hier niet primair om een twist over schoolboekjes of wetenschappelijke theorieŽn, maar ten diepste over de Godsvraag. Als de schepping een intelligent plan weerspiegelt, dan bestaat God.' (Haarlemse bisschop mgr. Punt, juni-nummer bisdomblad Samen Kerk).
    'Het zou goed zijn als evolutionair biologen, die puur toeval als "verklaring" aannemen voor het ontstaan van soorten, worden genoodzaakt dit nihilistische wereldbeeld dat voortkomt uit hun aannames, te bereflecteren.' (Bisschop De Jong, na twee jaar huiskamerbijeenkomsten met Dekker).


Naar Religie en ratio, evolutiedebat , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of naar site home .
 

[an error occurred while processing this directive]