WERELD & DENKEN
 
 

Creativiteit

.2003

Uit Psychologische krachten gehaald:

Creativiteit is één van de zaken die bovenaan veler lijstjes stond en staat als zijnde uniek menselijk. Vermoedelijk kan ook dit van die lijstjes af. Want zodra je creativiteit als begrip tot op het bot uitkleedt, kom je heel dicht bij "het maken van iets dat nog niet eerder bestond". En daaraan voldoet op zijn minst ieder nieuw levende wezen. En zelfs zoiets als zonnen en planeten zijn er ooit eerst níet geweest, en zijn dus op een gegeven moment nieuw - een creatie. Creativiteit moet dus op zijn minst een aanzienlijke component gezamenlijk hebben met meer fundamentele processen.
     Een tweede aanvalshoek is nog fundamenteler: creativiteit is een variatie van het ontstaan van iets dat niet nieuw is. Want creativiteit is zeker "iets laten ontstaan", en aangezien creativiteit zich onderscheidt door de factor van nieuwheid, moet er dus een ook een hoeveelheid niet-nieuw ontstaan zijn. En het algemeen bekend is dat creativiteit redelijk tot erg zeldzaam is. Dus moeten er erg veel niet-nieuwe processen zijn waarvan het nieuwe, creatieve proces een variant of afwijking is.
    Nu is er op deze website hier al de stelling geformuleerd dat de meeste evenwichtsprocessen in de natuur cirkelprocessen zijn  - en meer toegespitst: cirkelprocessen met terugkoppeling  . Nu moet voor natuurlijke verschijnselen dat "cirkel" niet in zijn mathematische vorm worden gezien: een enkele oneindig dunne lijn. In de werkelijkheid zijn er altijd kleine verstoringen en afwijkingen, en de cirkel is dus eerder een band - een denkbeeldige "fietsband". Het terugkoppelingsproces zorgt ervoor dat het proces binnen die band blijft.
    Daarmee is een nieuwe factor geïntroduceerd: hoe breed is die band? - dat wil zeggen: ten opzichte van de grootte, de diameter, van de cirkel. Is de band smal, is er weinig variatie mogelijk - er is sprake van een star proces.. En is die band breder, zijn er meer mogelijkheden - meer vrijheid. En met een erg brede band en veel vrijheid kan dat verder gaan en aanleiding geven tot een nieuwe cirkel die los komt van de oude - in natuurkundige termen: een nieuwe toestand.
    Dit slaat in principe dus nog steeds op de natuurlijke, niet-menselijke, processen. Het voorbeeld van banen is zelfs van toepassing op de dode natuur. Want zodra rond een zon meer dan één planeet draait, heeft geen daarvan meer een mathematisch precieze baan, en is er een eindige kans dat één ervan op een gegeven moment buiten het systeem gekatapulteerd wordt.
    Onder die laatste soort processen valt heel veel, indien het zich voordoet binnen het menselijke gebeuren, onder de noemer "creativiteit".
    De cirkels in dit geval zijn denkcirkels, en creativiteit is dan dus het doorbreken van denkcirkels. - ook aan menselijke handelingen gaan gedachten vooraf, van wat voor soort, rationeel, emotioneel, of reflexmatig, dan ook
    Bij mensen kan creativiteit in zekere mate gestuurd worden.

 




Naar
Geest en werkelijkheid  , Vrije wil  , Psychologie lijst  , Psychologie overzicht  , of site home  .