De Volkskrant, 20-05-2014, van verslaggeefster Margreet Vermeulen 21 mei 2014

Nee, cht niet: ouderlijke afkeuring laat passie niet oplaaien

Kent u het romeo-en-julia-effect? Het verschijnsel dat liefde en passie tussen geliefden extra hoog oplaaien als hun ouders die relatie niet zien zitten? Nou, dat effect bestaat hoogstwaarschijnlijk niet. Het Amerikaanse vakblad Social Psychology zet deze week in een speciale uitgave grote vraagtekens bij een aantal zekerheden in de sociaal psychologie. Het blad heeft 27 bekende en minder bekende onderzoeken en experimenten herhaald. In een flink aantal gevallen leidden die replicaties tot andere uitkomsten.

Het vakblad wil hiermee de aandacht vestigen op het belang van replicaties - het exact herhalen van onderzoek en experimenten. Die zijn van 'levensbelang' voor de kwaliteit en geloofwaardigheid van wetenschappelijk onderzoek, aldus een van de initiatiefnemers, Danil Lakens, universitair docent aan de School of Innovation Sciences van de TU Eindhoven. 'Het is de manier om te voorkomen dat de wetenschappelijke literatuur vol dingen staat die misschien niet of slechts gedeeltelijk waar zijn.'

Maar replicatieonderzoek is niet populair. Wetenschappers zijn bang collega's voor het hoofd te stoten. En de vakbladen hebben liever nieuw, fris onderzoek dan oud onderzoek dat opnieuw wordt uitgevoerd.

In de speciale uitgave van het blad sneuvelen een aantal klassiekers in de sociaal psychologie. Zo vond de Amerikaan Solomon in 1946 dat onze eerste indruk van iemand vooral wordt gevormd door de vraag of hij/zij een warme persoonlijkheid is. Nederlandse psychologen kopieerden dit onderzoek met exact dezelfde vragenlijsten en concluderen dat intelligentie belangrijker is.

Als replicaties tot andere uitkomsten leiden, komt dat volgens Lakens meestal doordat het oorspronkelijke effect toeval was, dat de tijden zijn veranderd of dat er fouten zijn gemaakt. Het is ook mogelijk dat onderzoekers voor de verleiding zijn bezweken de resultaten wat op te poetsen. Want wetenschappelijke bladen publiceren vrijwel alleen studies als de onderzoeksvraag met 'ja' wordt beantwoord.

Het romeo-en-julia-effect bestaat waarschijnlijk wel in omgekeerde vorm. Ouderlijke afkeuring is zr bedreigend voor de romantische gevoelens. Maar om uit te sluiten dat het om een toevalstreffer gaat, is replicatie gewenst.

 

Naar Intelligentie, ontkenning Wetenschap lijst , Psychologie lijst , Psychologie overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]